Δεν είχα καμία απολύτως διάθεση να ασχοληθώ με το θέμα του Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ) αφού ήδη αυτό πήρε το δρόμο του, παρά τις τρικλοποδιές που προσπαθούν κατά καιρούς να του βάλουν κάποιοι επώνυμοι και όχι μόνο. Πολιτικοί και άλλοι.
Όμως, όταν άκουσα για πολλοστή φορά το γενικό γραμματέα του ΑΚΕΛ Στέφανο Στεφάνου (από τον οποίο περίμενα περισσότερη τεκμηρίωση και πειστικότητα στον πολιτικό του λόγο) να χουμίζεται πως, είναι το ΑΚΕΛ που ανάγκασε τους σημερινούς κυβερνώντες να δημιουργήσουν το ΓεΣΥ και ότι, η ψήφος της Αριστεράς στη Βουλή υπήρξε καθοριστική, τότε για το χατίρι της αλήθειας και της ιστορικής πραγματικότητας οφείλουμε να πούμε κάποια πράγματα που φανερώνουν πως, το ΑΚΕΛ δεν έκαμε απολύτως τίποτα για το συγκεκριμένο θέμα. Όπως δεν έκαμε βέβαια ούτε όταν συγκυβέρνησε με τον μ. Τάσσο Παπαδόπουλο ούτε όταν κυβέρνησε με τον μ. Δημήτρη Χριστόφια, ο οποίος στο πρόγραμμα διακυβέρνησης του στη σελίδα 75 διαβεβαίωνε ότι «είναι αμετάθετος πολιτικός μας στόχος η εφαρμογή ενός Γενικού Συστήματος Υγείας με κοινωνικό πρόσωπο». Ένα τέτοιο ΓεΣΥ η κοινωνία δεν είδε από το ΑΚΕΛ, το οποίο δεν έκαμε τίποτα – κατά τη διακυβέρνηση του – για την εισαγωγή του.
Απλά στη βουλή, εκ των πραγμάτων, το κόμμα της Αριστεράς υποχρεώθηκε να ψηφίσει το νομοσχέδιο της κυβέρνησης Αναστασιάδη, το οποίο βέβαια δεν θα έφθανε ποτέ στο κοινοβούλιο αν δεν υπήρχαν και αν δεν είχαν προηγηθεί τα εξής δύο γεγονότα:
(α) Το ωραίο θράσος και ο δυναμισμός του τότε υπουργού Υγείας Γιώργου Παμπορίδη, ο οποίος στην πορεία κτισίματος του ΓεΣΥ βρήκε και ονομάτησε τους Ιούδες και τους Πόντιους Πιλάτους και δεν δίστασε να αποκαλύψει και εσωτερικούς του αντιπάλους από τη δική του παράταξη, οι οποίοι δεν ευνοούσαν το μονοασφαλιστικό χαρακτήρα του ΓεΣΥ.
(β) Ο δυναμισμός της ΣΕΚ και των οργανωμένων ασθενών που ηγήθηκαν με παρρησία της Κοινωνικής Συμμαχίας, η οποία υπέδειξε πως, αν δεν εγκριθεί ούτε τώρα το ΓεΣΥ θα τους πάρει και θα τους σηκώσει …
Η ΣΕΚ
Πριν την ψήφιση των νομοσχεδίων η ΣΕΚ απέστειλε ανοικτή επιστολή στους 56 βουλευτές για το ΓεΣΥ, στην οποία έγραφε τα εξής:
«Η 16η Ιουνίου δεν είναι η οποιαδήποτε ημέρα, ούτε η οποιαδήποτε Παρασκευή, αλλά είναι η μέρα που η Ολομέλεια της Βουλής θα κληθεί να εγκρίνει τα κυβερνητικά νομοσχέδια που βρίσκονται ενώπιον της για την εφαρμογή του Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ).
Πρόκειται για δύο νομοσχέδια τα οποία έφθασαν ενώπιον της Βουλής με πολυετή καθυστέρηση, αφού η αρχική νομοθεσία για το ΓεΣΥ ψηφίστηκε από τον Απρίλη του 2001.
Γι’ αυτή την καθυστέρηση ευθύνονται όλες εκείνες οι πολιτικές δυνάμεις που διαχειρίστηκαν αυτά τα χρόνια την Εκτελεστική εξουσία.
Πάρα ταύτα, τα συγκεκριμένα νομοσχέδια έτυχαν εξαντλητικής μελέτης από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας και σήμερα αποτελούν προϊόν σοβαρού κοινωνικού διαλόγου και συναίνεσης.
Ως εκ τούτου, εκείνο που απομένει τώρα από την ολομέλεια της Βουλής είναι να προχωρήσει στην καθολική ψήφιση τους. Τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο.
Η ΣΕΚ προειδοποιεί και υπενθυμίζει πως, οτιδήποτε άλλο προκύψει στην ολομέλεια της προσεχούς Παρασκευής, είτε μέσα από τροπολογίες της τελευταίας στιγμής είτε μέσα από ψευδο-προβληματισμούς θα αποτελεί πολιτική υποκρισία του χειρίστου είδους που θα λειτουργεί σε βάρος των ασθενών και του συνόλου της κοινωνίας που διακαώς επιθυμεί την ψήφιση των νομοσχεδίων.
Καταληκτικά και υπεύθυνα επαναλαμβάνουμε με αυστηρότητα και παρρησία δύο απλά πράγματα:
Πρώτον, δεν πρόκειται να αποδεχθούμε κανένα νέο πισωγύρισμα, ούτε και θα δεχθούμε σκοπιμότητες που εξυπηρετούν με πονηρό τρόπο ιδιωτικά συμφέροντα
Δεύτερον, δεκαέξι συνολικά χρόνια μετά τη ψήφιση της αρχικής νομοθεσίας για το ΓεΣΥ κανένας δεν έχει δικαίωμα να παίξει με την υγεία του λαού.
Ο λόγος στους 56 βουλευτές που καλούνται συνολικά και έκαστος ξεχωριστά να αναμετρηθούν με την ιστορία και την αξιοπρέπεια τους».
Ο θρασύς Παμπορίδης λοιπόν με τους αγώνες της Κοινωνικής Συμμαχίας και της ΣΕΚ επέβαλαν το ΓεΣΥ. Τα υπόλοιπα είναι κουβέντες για αφελείς και κουτσομπολιά για τους καφενέδες.
Άφηνε τον χρόνο να περνά ανεκμετάλλευτος η Αριστερά
Επανερχόμενος στο ΑΚΕΛ υπενθυμίζω πως, πέραν των προεκλογικών γραπτών δεσμεύσεων, δεν έκανε τίποτα απολύτως για το ΓεΣΥ. Καμιά προεργασία δεν έγινε. Απλά άφηναν τον χρόνο να φεύγει ανεκμετάλλευτος. Προς τεκμηρίωση της πιο πάνω αληθινής διαπίστωσης αναφέρονται τα εξής:
Πρώτον, για πάρα πολλούς μήνες η κυβέρνηση Χριστόφια άφησε ακέφαλο το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας, μετά που παραιτήθηκε ο τότε πρόεδρος του Κυριάκος Χριστοφή (9/11/05 – 30/6/11). Μέχρι τον Νιόβρη του 2011 ο ΟΑΥ ήταν χωρίς πρόεδρο, ενώ χωρίς πρόεδρο ήταν και την περίοδο μετά τις 23/3/2012 που παραιτήθηκε από την προεδρία του ο Βάσος Σιαρλή για να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών. Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας έμεινε ακέφαλος για άλλους 8 μήνες μέχρι και τις 9/1/13 που διορίσθηκε ο νυν πρόεδρος Θωμάς Αντωνίου.
Η παραίτηση Κυριάκου Χριστοφή υποβλήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη μη εφαρμογή του ΓεΣΥ. Με αφορμή τα τότε γεγονότα και συγκεκριμένα στις 7 Απριλίου 2011 το Γενικό Συμβούλιο της ΣΕΚ εξέφρασε την απαρέσκειά του για την απροθυμία της κυβέρνησης να προχωρήσει, στη βάση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, στη λειτουργία του ΓεΣΥ και κάλεσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να επιδείξει την πρέπουσα ευαισθησία και να εγκαταλείψει την ατολμία και την αναβλητικότητα.
Δεύτερον, ο Σταύρος Μαλάς όταν ανέλαβε ως υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια δήλωσε πως, τα κρατικά νοσηλευτήρια της Κύπρου είναι ανέτοιμα και χωρίς τις κατάλληλες δομές που θα τους επιτρέψουν να είναι ανταγωνιστικά και βιώσιμα στις νέες συνθήκες που θα δημιουργήσει η εφαρμογή του ΓεΣΥ (Χαραυγή 20/9/2011). Ανάλογες δηλώσεις ο κ. Μαλάς έκαμε και στις 16 Δεκεμβρίου 2011.
Οι δηλώσεις Σταύρου Μαλά αποδεικνύουν και επιβεβαιώνουν την κυβερνητική ολιγωρία που προηγήθηκε όλα τα προηγούμενα χρόνια. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς πως από το 2003 μέχρι και το 2012 (με εξαίρεση την περίοδο Φλεβάρης 2008 – Αύγουστος 2011) υπουργοί Υγείας υπήρξαν κορυφαία και πρωτοκλασάτα στελέχη του ΑΚΕΛ (Ντίνα Ακκελίδου, Αντρέας Γαβριηλίδης, Χάρης Χαραλάμπους).
Το ΑΚΕΛ αδιαφορούσε δραματικά να προχωρήσει στο ΓεΣΥ την ώρα που το τότε σύστημα υγείας κατέρρεε καθημερινά. Ιδιαίτερα χαρακτηριστική υπήρξε το 2005 η δήλωση του βουλευτή του ΑΚΕΛ γιατρού Αδάμου Αδάμου (τον οποίο προσωπικά εκτιμώ ιδιαίτερα για τη συνολική προσφορά του στον τόπο), σύμφωνα με την οποία «στην Κύπρο το σύστημα υγείας δεν νοσεί, αλλά έχει πεθάνει».
Ούτε τους δικούς τους ανθρώπους δεν άκουαν. Βεβαίως ούτε και την Ευρωπαϊκή Ένωση άκουαν όταν, από το 2006 σε σχετική έκθεση της έγραφε πως «η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις για το σύστημα υγείας δεν είναι ικανοποιητική» και πρόσθεσε τα εξής: «Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στην Κύπρο γίνεται κατά κανόνα από τον ιδιωτικό τομέα. Σε καμιά άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υπάρχει τόσο μεγάλο ποσοστό πολιτών που πληρώνουν οι ίδιοι για την υγεία τους. Στην Κύπρο οι ασθενείς περιμένουν για περίθαλψη περισσότερες από 90 μέρες, γεγονός που θεωρείται απαράδεκτο για χώρα με τόσο μικρό πληθυσμό».
Αυτό το απαράδεκτο που έβλεπε η Ε.Ε. για τους Κύπριους πολίτες δεν μπόρεσε να το διορθώσει το φιλολαϊκό ΑΚΕΛ στην ώρα του.
Ψήφισε ΓεΣΥ όταν «έκοψε» μέσα, αφού οι νεοφιλελεύθεροι πήραν νομοσχέδιο στη Βουλή. Τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο.
*Ο Χρίστος Καρύδης είναι οικονομολόγος – δημοσιογράφος
