Η ΣΕΚ τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε εκστρατεία διαρκούς προώθησης συγκεκριμένων συνδικαλιστικών θέσεων, που στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των μισθωτών πολιτών και στη βελτίωση των συνθηκών μέσα στις οποίες δρα και λειτουργεί η εργατική τάξη στην Κύπρο.
Με πλήρη και τεκμηριωμένα υπομνήματα προς φορείς και όργανα της κυπριακής πολιτείας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΣΕΚ προσπαθεί να προβάλει θέσεις και απόψεις που η υλοποίησή τους θα διορθώσει στρεβλώσεις, θα άρει αδικίες του παρελθόντος και θα δημιουργήσει συνθήκες ανάπτυξης και ευημερίας για την κοινωνία των πολιτών.
Τέτοιου είδους υπομνήματα υποβλήθηκαν κατά καιρούς στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, στη Μονάδα Διοικητικής Μεταρρύθμισης, στην υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στη Βουλή (Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εργασίας, Εμπορίου κ.α.), στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκή Επιτροπή), ενώ κατέθεσε και πολυσέλιδο έγγραφο στα πλαίσια της εκπόνησης του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που ετοίμασε και υπόβαλε η Κύπρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2021.
Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί πως η ΣΕΚ, με τον γενικό της γραμματέα Ανδρέα Φ. Μάτσα, μετέχει ανελλιπώς στις συνεδρίες της εκτελεστικής επιτροπής της Συνομοσπονδίας Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ETUC), στις οποίες συζητούνται λεπτομερώς και σε βάθος ζητήματα που αφορούν την εργατική τάξη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Στα υπομνήματα της ΣΕΚ περιλαμβάνονται τα πλέον κορυφαία ζητήματα που απασχολούν το Κίνημα, όπως είναι π.χ. η ποιοτική λειτουργία του Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ), η ανάγκη τερματισμού της σοβαρής απορρύθμισης που υπάρχει στην αγορά εργασίας, η ανάγκη για το σχεδιασμό και την εφαρμογή ολοκληρωμένης φορολογικής μεταρρύθμισης, η μείωση των εργατικών ατυχημάτων, η βελτίωση της παραγωγικότητας, η καθιέρωση Εθνικού Κατώτατου Μισθού, η τηλεργασία, η διαμόρφωση δημογραφικής πολιτικής κ.λ.π.
Αρκετά απ’ αυτά τα ζητήματα, σχεδόν όλα περιλαμβάνονται στα έγγραφα και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις αξιολογήσεις που κάνει ετησίως για την κυπριακή οικονομία.
Πιο αναλυτικά, σημειώνουμε τα εξής:
Απαιτείται ακόμα μεγαλύτερη δράση από την πολιτεία για πάταξη της αδήλωτης εργασίας, περιορισμό της σοβαρής απορρύθμισης που υπάρχει στην αγορά εργασίας και μείωση της ανεργίας κυρίως των νέων.
Η νομοθετική ρύθμιση των βασικών όρων απασχόλησης σε μεγάλες κλαδικές συμβάσεις π.χ. Οικοδομική και Ξενοδοχειακή Βιομηχανία και η αποτελεσματική λειτουργία της Ενιαίας Υπηρεσίας Επιθεωρητών προβάλλουν ως καλές λύσεις.
Επείγει η εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένης φορολογικής μεταρρύθμισης, που θα ενισχύει και την επιχειρηματικότητα και το οικογενειακό εισόδημα. Στοχεύουμε σε μια φορομεταρρύθμιση που θα βρίσκεται μέσα στις οικονομικές δυνατότητες του κράτους. Κυρίαρχο στοιχείο θα είναι η μείωση φόρων που επιβαρύνουν την εργασία και η εισαγωγή πράσινης φορολογίας για όσους ρυπαίνουν ή κατασπαταλούν τους φυσικούς πόρους.
Επείγει η βελτίωση της εθνικής παραγωγικότητας, η οποία με βάση στοιχεία του Κέντρου Παραγωγικότητας ΚΕΠΑ ακολουθεί φθίνουσα πορεία. Η χαμηλή παραγωγικότητα αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα της κυπριακής οικονομίας και όσο δεν εφαρμόζονται διορθωτικές πολιτικές, η Κύπρος θα αντιμετωπίζει σοβαρή διάβρωση της ανταγωνιστικότητας της.
Χρήζει επαναξιολόγησης και εκσυγχρονισμού η στρατηγική απασχόλησης αλλοδαπών εργατών στην Κύπρο. Ήδη συζητείται αυτή την εποχή στα πλαίσια του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος (Ε.Σ.Σ.).
Να εγκαταληφθεί η κάθε πιθανή σκέψη ή ενέργεια που εμφανίζονται αραιά – πυκνά για αποκρατικοποίηση των Ημικρατικών Οργανισμών, οι οποίοι αποτελούν περιουσιακό στοιχείο του κράτους. Οι οργανισμοί αυτοί διαδραματίζουν χρήσιμο και καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της ημικατεχόμενης Κύπρου.
Να προωθηθεί χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση οι μεταρρυθμίσεις της Δημόσιας Υπηρεσίας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με πάταξη της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση χρονοβόρων και άλλων διαδικασιών που περιορίζουν τις προοπτικές ανάπτυξης.
Να ληφθούν μέτρα για περιορισμό των εργατικών ατυχημάτων, τα οποία κατά καιρούς παρουσιάζουν αύξηση. Προς το σκοπό αυτό, η ΣΕΚ υπέβαλε γραπτό υπόμνημα με συγκεκριμένες εισηγήσεις στην υπουργό Ζέτα Αιμιλιανίδου.
Να περιοριστούν ακόμα περισσότερο τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια (πάντοτε με προστασία της πρώτης κατοικίας και των αδυνάτων δανειοληπτών). Η ύπαρξη των ΜΕΔ προκαλεί αναξιοπιστία στο ίδιο το τραπεζικό σύστημα, γεγονός που περιορίζει την πρόοδο και την ανάπτυξη.
Απαιτείται η λήψη μέτρων για να βελτιωθεί το σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης, γιατί παρατηρείται σοβαρή βραδυδικία στη διεκπεραίωση του νομοθετικού έργου. Πρόκειται για ένα θέμα και μια διαχρονική αδυναμία που συζητείται από τη δεκαετία του 1980.
Να υπάρξει καλύτερη και ποιοτικότερη διασύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και να αναβαθμιστεί σε όλα τα επίπεδα ο επαγγελματικός προσανατολισμός. Ήδη, για το θέμα αυτό η ΣΕΚ υπέβαλε έγγραφο με συγκεκριμένες εισηγήσεις προς τον υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού.
Να επαναλειτουργήσουν τάχιστα θεσμοθετημένα όργανα κοινωνικού διαλόγου, που λόγω είτε αδιαφορίας είτε αδράνειας βρίσκονται παροπλισμένα. Σαν τέτοια αναφέρονται το Παγκύπριο Συμβούλιο Παραγωγικότητας, το Συμβούλιο Βιομηχανικής Ανάπτυξης, η Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή κ.λ.π. Η επαναλειτουργία τους θα συμβάλει στην αναβάθμιση του κοινωνικού διαλόγου, που είναι αναγκαίος και απαραίτητος για την αποτελεσματική διαχείριση όλων των κορυφαίων ζητημάτων που αφορούν και την οικονομία και την κοινωνία.
Να υιοθετηθεί ο Ευρωπαϊκός Πυλώνας Κοινωνικών Δικαιωμάτων, ο οποίος θέτει τα ανθρώπινα και συνδικαλιστικά δικαιώματα πάνω σε μια νέα βελτιωμένη έκδοση και πορεία.
Εκτός όλων των πιο πάνω, οι στόχοι της ανάπτυξης επιτυγχάνονται καλύτερα όταν υπάρχει ορθά ρυθμισμένη αγορά εργασίας. Αυτό προϋποθέτει εφαρμογή και επέκταση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Η ποιότητα στην απασχόληση αποτελεί ευλογία για τις εργασιακές σχέσεις, ενώ οι καλές απολαβές και οι καλοί όροι εργασίας συμβάλλουν και στη βελτίωση της εθνικής παραγωγικότητας.
Συμπερασματικά και καταληκτικά, είναι πολλά που πρέπει να γίνουν, γιατί η Κύπρος και οι επόμενες γενιές πρέπει να έχουν μια καλύτερη τύχη και μια καλύτερη προοπτική.
* Υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ.
