Μετά την επίσκεψη μας, το 2016, στο κέντρο της Πάφου, σχετικά με την ανάπλασή του, επισκεφθήκαμε ξανά το κέντρο κατά τη διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων του 2021.
Έγινε ομολογουμένως μια πολύ καλή προσπάθεια και διαμορφώθηκε ένας ελκυστικός πυρήνας από πλευράς αρχιτεκτονικής και άνκαι το έργο βρίσκεται ακόμη υπό εξέλιξη (παλιά αγορά – ιδιοκτησία Μητρόπολης κλπ) εντούτοις είναι προφανής η ανάδειξη του έργου.
Το να κατασκευαστεί ένα έργο, όμως, είναι ένα θέμα, διότι αυτό θα πρέπει να συνάδει με την οικονομική του επιτυχία. Θα πρέπει το έργο αυτό να αποδίδει οικονομικά και ταυτόχρονα να αποτελεί έναν μαγνήτη για τους επισκέπτες. Μας παραξένεψε, λοιπόν, ότι το έργο παραμένει ουσιαστικά κενό, τόσο από πλευράς επισκεπτών, όσο και από πλευράς κατοχής των μονάδων. Πέραν του 80% των καταστημάτων είναι κενά/προσφέρονται προς ενοικίαση, ενώ (κατ’ επέκταση) οι επισκέπτες είναι σχεδόν ανύπαρκτοι.
Κατά το έτος 2016, σε σχετικό μας άρθρο, υποδείξαμε ότι η κατασκευή του έργου είναι ένα θέμα, αλλά η εμπορική του επιτυχία είναι κάτι άλλο (και πιο σημαντικό). Υποβάλαμε την εισήγηση όπως ο δήμος (ως ο υπεύθυνος του έργου) αναθέσει σε άτομα του δήμου ή σε άλλο εξωτερικό σύμβουλο τη διαχείριση και προβολή του έργου, με την ευθύνη να προσελκύσει ενοικιαστές και επισκέπτες (τα δύο είναι αλληλένδετα).
· Ο διαχειριστής του έργου θα πρέπει, κατά την άποψη μας να ετοιμάσει μια μπροσούρα που να καταγράφονται τα τετραγωνικά μέτρα και οι υπηρεσίες που προσφέρονται ανά κατάστημα (π.χ. αποχωρητήρια, αποθήκες κλπ).
· Να αναθέσει σε 2 εκτιμητές ακινήτων εκτιμήσεις ανά κατάστημα, τις οποίες να υποβάλει προς τους ιδιοκτήτες για μελέτη και έγκριση (και αυτό ως ένδειξη και μόνο, με δυνατότητα διαπραγμάτευσης και να διαμορφώνονται τα ενοίκια και οι όροι κατά μέγιστο 20% από τα αρχικά υποβληθέντα ενοίκια).
· Να προγραμματίσει με τον δήμο εκδηλώσεις (όπως στο Ψαρολίμανο Λεμεσού) που να έχουν ως επίκεντρο το έργο και κατ’ επέκταση την Πάφο γενικότερα.
· Να προσεγγίσει γνωστούς οίκους (π.χ. Pizza Hut, γυράδικα, ταβερνάκια), που είτε δραστηριοποιούνται στον τομέα, είτε και σε άλλες πόλεις, είτε νεοεισερχόμενα, ή άλλως πως ιδρύματα – όπως χαρακτική, κεντήματα, ψαθοτεχνική, παρασκευή λίζου, σιουσιούκκου κλπ κλπ. Ακόμη και μικρό μουσείο αντιγράφων του Μουσείου Πάφου και άλλων, η ύπαρξη ποιοτικών σουβενίρ (όπως Ελλάδα) και όχι τα παλιοπράγματα που έχουμε τώρα από την Κίνα.
· Να διαμορφώσει ένα είδος κέντρου discount store (όπως στο νέο Mall στην Κοκκινοτριμιθιά) με πολύ χαμηλές τιμές, έστω και εκτός μόδας, στον τομέα ένδυσης/υπόδησης κλπ.
· Να μην υπάρχει χρέωση δημοτικών φόρων κλπ για περίοδο 2 ετών από την έναρξη λειτουργίας των μονάδων.
· Σε συνεννόηση με τους τοπικούς συνδέσμους ξενοδόχων και tour operators, σε συνάρτηση με τις δημόσιες συγκοινωνίες, να υπάρχουν 2-3 φορές την ημέρα επισκέψεις από τουρίστες/επισκέπτες στο έργο, χωρίς ή με ελάχιστη χρέωση.
· Καθορισμός των υπαίθριων χώρων χρήσης για τοποθέτηση τραπεζιών/εμπορευμάτων (με σχετική χρέωση) – όπως Κάτω Πάφο, Λαϊκή Γειτονιά Λευκωσίας, Φοινικούδες στη Λάρνακα κλπ.
· Τη συνεχή προβολή του έργου στα Μ.Μ.Ε., ιδιαίτερα στην τοπική τηλεόραση και σε διεθνή μέσα, όπως το YοuTube, internet, έστω και εάν αυτό χρειάζεται μια επιπλέον χρέωση €1.0/τ.μ. έναντι των εξόδων για 2 χρόνια (μέχρι να στηθεί το έργο) και με κάποια συνεισφορά του δήμου.
· Το ξεκαθάρισμα με τις τουρκοκυπριακές περιουσίες σε σχέση με τυχόν επιστροφή των Τ/Κ ιδιοκτητών που δυνατόν να απαιτήσουν την παράδοση των μονάδων (έστω σε συνεννόηση με τον διαχειριστή των Τ/Κ περιουσιών).
· Την ετοιμασία ιστοσελίδας που να αναφέρεται σε μηνιαία/τριμηνιαία νέα για το κέντρο.
Το έργο αυτό έχει όλα τα φόντα να πετύχει και αναμένουμε ότι μετά την αρχική «δύσκολη» περίοδο των πρώτων 2 ετών, θα διαπιστωθεί ότι τα ενοίκια θα αυξηθούν (όπως στη Λήδρας στην Λευκωσία, που από €10/τ.μ. αυξήθηκαν στα €25/τ.μ.), ενώ η ύπαρξη παραπλήσιων χώρων στάθμευσης (άνετοι χώροι σε απόσταση 100-200 μέτρων) είναι ένα τεράστιο προσόν.
Σίγουρα το κέντρο αυτό αρχικά θα προσελκύσει κυρίως ταβερνάκια, φαγάδικα και μόδα, ευελπιστώντας ότι με την εξέλιξή του θα προσελκύσει και άλλου είδους χρήστες, όπως είδη χειροτεχνίας/οικοτεχνίας, από κεραμικά μέχρι και εργαστήρια παρασκευής σιουσιούκκου/χαλλουμιού, λίζου, σε ανοικτή έκθεση, που θα αποτελεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον για ξένους τουρίστες.
Ορισμένες οικοδομές θα μπορούν να προσφέρονται για μόνιμη/περιστασιακή διαμονή (συμπεριλαμβανομένου και του Airbnb) σε ένα είδος κέντρου καλλιτεχνών (όπως Μονμάρτρη στο Παρίσι) με συνεννόηση των ιδιοκτητών απευθείας είτε/και σε συνεννόηση με επενδυτές, με την παραχώρηση σχετικών χαλαρώσεων όσον αφορά τα μεγέθη των μονάδων, την απαίτηση για χώρους στάθμευσης κλπ. Ίσως, εδώ, το πανεπιστήμιο Νεάπολις θα μπορούσε να βοηθήσει στην προσφορά για φοιτητικές μονάδες και σε νέα ζευγάρια.
Θα επιθυμούσαμε να συνεννοηθούμε με τον Δήμο Πάφου προ της δημοσίευσης αυτού του άρθρου μας για τα πιο πάνω, ιδιαίτερα μια και που το έργο αυτό αποτελεί κάτι ωραίο για την Πάφο. Δυστυχώς, παρά την επικοινωνία μας με τον Δήμο στις 4/12/2021 και στις 11/1/2022, δεν κατέστη δυνατό να βρούμε με ποιον θα μπορούσαμε να μιλήσουμε επί του θέματος (αρχικά μας πληροφόρησε η τηλεφωνήτρια ότι θα ήταν καλό να μιλήσουμε με το Αρχείο (;). Μετά, το Αρχείο μάς παρέπεμψε στο γραφείο του δημοτικού μηχανικού (δεν τύχαμε απάντησης) και μετά απευθυνθήκαμε στο γραφείο του δημάρχου (και ακόμη αναμένουμε).
Η δύναμη αυτού του έργου είναι το μέγεθος του, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Τώρα είναι το δύσκολο μέρος, για την εμπορική επιτυχία του έργου, διότι εάν αποκτήσει τώρα ένα «κακό» εμπορικό όνομα, δύσκολα θα μπορεί να ξεπεραστεί μετά. Χρειάζεται δουλειά, προγραμματισμό και επένδυση (ίσως εδώ το Υφυπουργείο Τουρισμού και το τοπικό Επιμελητήριο να μπορούν να βοηθήσουν).
