Ο επί σειρά ετών ηγέτης του Ισραήλ Σιμόν Πέρες έλεγε συχνά ότι «το πρόβλημα του να κάνεις ειρήνη είναι ότι θα πρέπει να την κάνεις με τον εχθρό σου». Για να γίνει κάτι τέτοιο απαιτείται η αξιοποίηση της ιστορικής γνώσης όχι ως εργαλείου αντιπαράθεσης αλλά ως μοχλού υπέρβασης προς το μέλλον. Το παράδειγμα της Ενωμένης Ευρώπης, της οποίας η Κύπρος έχει το προνόμιο να είναι μέλος, είναι άκρως διδακτικό. Χώρες και λαοί που πολέμησαν μέχρις εσχάτων στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, είναι πλέον πολύτιμοι σύμμαχοι και στρατηγικοί εταίροι, μοιράζονται τις ίδιες αρχές και αξίες, έχουν ενιαία πολιτική σε μια σειρά από ζωτικά ζητήματα και κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο σύνορο, το οποίο υπερβαίνει την εθνική τους επικράτεια, στο όνομα της οποίας χύθηκε τόσο αίμα.
Η τελευταία δεκαετία έχει σημαδευτεί από δύο μεγάλες κρίσεις, την οικονομική και την υγειονομική. Και οι δύο αυτές προκλήσεις ανέδειξαν τη σημασία της αλληλεγγύης, η οποία έγινε κυρίαρχη πολιτική αντίληψη που εμβολίασε επιτυχώς όλες τις συλλογικές αποφάσεις για τη διαχείριση των τεράστιων προβλημάτων που κλήθηκε να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα τα τελευταία χρόνια.
Στον σύγχρονο κόσμο που ζούμε, σε μια εποχή με σύνθετα προβλήματα, η γλώσσα της λογικής και ο ενάρετος λόγος αποτελούν προϋπόθεση για θεμελίωση πολιτικών που οδηγούν στην πρόοδο και την ευημερία. Απορρίπτοντας την ακραία ρητορική που εκμεταλλεύεται εθνοτικές, θρησκευτικές και άλλες διαφορές για να αναδείξει τη διχόνοια και να την εργαλειοποιήσει για εσωτερική κατανάλωση, ο πολιτικός λόγος του 21ου αιώνα δεν μπορεί να υπηρετεί το παρελθόν αλλά οφείλει να ιχνηλατεί με επιμονή και ελπίδα το φως το μέλλοντος.
Αυτό τον ενάρετο λόγο διακρίνει κανείς στο πρόσωπο του δημάρχου της Κωνσταντινουπόλεως, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος επισκέφθηκε πρόσφατα την ελληνική πρωτεύουσα, προσκεκλημένος του δημάρχου Αθηναίων, Κώστα Μπακογιάννη. Στη συνάντηση που είχαν οι δύο δήμαρχοι, εκφράστηκε η πεποίθηση ότι η Αθήνα και η Κωνσταντινούπολη μπορούν να χτίσουν γέφυρες επικοινωνίας, φιλίας και αλληλοκατανόησης και να προχωρήσουν από κοινού στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν Ελλάδα και Τουρκία, αλλά και εκείνων που υπερβαίνουν τα σύνορα των δύο χωρών.
Ο Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται το αντίπαλον δέος για τον Ταγίπ Ερντογάν, σημείωσε ότι η Κωνσταντινούπολη και η Αθήνα είναι δύο πόλεις τις οποίες συνδέει κοινή μοίρα και οφείλουν να βρουν μαζί τις λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν η Ελλάδα και η Τουρκία. «Αυτή η αρχή της αμοιβαίας ωφέλειας αποτελεί συνείδηση αμφοτέρων των δημάρχων και είμαστε αποφασισμένοι να πορευθούμε για ένα κοινό μέλλον», σημείωσε και τόνισε ότι η φιλία ανάμεσα στις δύο χώρες «δεν είναι απλά μια από τις πολλές επιλογές, είναι η αναγκαία οδός, την οποία πρέπει να περπατήσουμε μαζί, να στρώσουμε τον δρόμο αυτό μαζί».
Ενάρετος και εμπνευσμένος ο λόγος του δημάρχου Αθηναίων, ο οποίος τόνισε ότι «τα προβλήματα λύνονται από κάτω προς τα πάνω. Άνθρωποι τα δημιουργούν και άνθρωποι τα λύνουν. Ακόμα και αν τα δημιουργούν οι κυβερνήσεις ή -για να είμαι ακριβής- τα καθεστώτα, μπορούν να τα λύσουν οι λαοί», είπε χαρακτηριστικά και αναφέρθηκε στη διπλωματία των πόλεων. «Οι διαφορές μας είναι υπαρκτές, όμως η τοπική αυτοδιοίκηση είναι ο πλησιέστερος δημοκρατικός θεσμός στον πολίτη και αυτό μας επιτρέπει να μπορούμε να διερμηνεύσουμε πιο αποτελεσματικά τα ανθρώπινα συναισθήματα. Τα συναισθήματα εκείνα που εκδηλώθηκαν στις κοινωνίες μας με τις καταστροφικές φωτιές που έπληξαν τις χώρες μας το καλοκαίρι, όπως και με τους ισχυρούς σεισμούς που έλαβαν χώρα πριν από μερικά χρόνια», κατέληξε ο Κώστας Μπακογιάννης.
Κανένας από τους δύο δημάρχους δεν προσπάθησε να κρύψει τις διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες. Και οι δύο όμως, και αυτό χρωστούμε να αναδείξουμε, δεν περιορίστηκαν σε αυτά που τους χωρίζουν, αλλά φώτισαν όσα τους ενώνουν. Όταν ρωτήθηκε για το πώς βλέπει το μέλλον των σχέσεων της χώρας του με την Ελλάδα, ο δήμαρχος Κωνσταντινουπόλεως, απάντησε ότι οι δύο λαοί, που μοιράζονται κοινές αξίες και κοινά προβλήματα, θα πρέπει να φέρουν στο προσκήνιο τη συνύπαρξη, παρά τις διαφορές τους. «Είναι καθήκον μας να συνεχίσουμε αυτή τη διαδικασία με αμοιβαία διπλωματία και ισχυρές σχέσεις που καλύπτουν όλους τους τομείς της ζωής», ανέφερε και πρόσθεσε ότι οι δύο πόλεις και οι δύο χώρες, αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα όπως η υπερβολική μεταναστευτική ροή και η υπερθέρμανση του πλανήτη και γι᾽αυτό έχουν την υποχρέωση να διατηρούν πάντα ανοιχτούς τους διαύλους διαλόγου».
Ιμάμογλου και Μπακογάννης εξήραν την προσφορά του μεγάλου Έλληνα Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος μέσα από το έργο του ανέδειξε τη σημασία της αδελφοσύνης των λαών, κόντρα σε όσους επενδύουν στη διχόνοια και το φυλετικό μίσος.
Η καταλλαγή χρειάζεται ενάρετο λόγο. Και η πολιτική ανιδιοτελείς υπηρέτες.
* Πρώην Υπουργός.
