Το Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Μαζωτού είναι ένα μικρό σχολείο με συμπλέγματα τάξεων κι εξυπηρετεί τις κοινότητες Αλαμινού και Μαζωτού. Το σχολείο έχει αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις ιδιαιτερότητές του, αξιοποιώντας τις ως ευκαιρίες για την ανάπτυξη μιας λειτουργικής, ανοικτής, ευέλικτης, σχολικής κοινότητας μάθησης. Οι αξιολογήσεις των μαθησιακών αποτελεσμάτων, οι στοχευμένες παρατηρήσεις της συμπεριφοράς των παιδιών μέσα στις τάξεις και στο διάλειμμα, οι διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των ανθρώπων του σχολείου, το πλούσιο ιστορικό, πολιτιστικό και φυσικό περιβάλλον της περιοχής, καθώς επίσης οι ιδιαίτερες συνθήκες που διαμορφώθηκαν λόγω της πανδημίας, της τηλεκπαίδευσης και των μέτρων υγειονομικής προστασίας, μάς οδήγησαν στην απόφαση να εφαρμόσουμε κατά τη σχολική χρονιά 2020-2021 ένα παρεμβατικό πρόγραμμα Θετικής Εκπαίδευσης και Διδασκαλίας Αξιών. Στόχος μας ήταν να εμπλουτίσουμε τις κοινωνικές δεξιότητες και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των μαθητών και των μαθητριών μας στη βάση αξιών, έτσι ώστε κάθε παιδί να αποκτήσει ικανότητες, συμπεριφορές και δεξιότητες που θα μπορεί να μεταφέρει σε οποιοδήποτε πλαίσιο προσωπικό, σχολικό, κοινωνικό συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην ανάπτυξη του ενεργού και χρήσιμου πολίτη.
Αποφασίσαμε να προωθήσουμε και να ενισχύσουμε τη θετική συμπεριφορά των μαθητών και των μαθητριών μας μέσω της ανάπτυξης ενός κοινού κώδικα επικοινωνίας κι ενός συστήματος επιβράβευσης της θετικής συμπεριφοράς. Για το πρώτο στάδιο του συστήματος, το σχολείο μας είχε θέσει ως στόχο τα παιδιά να καλλιεργήσουν τρεις βασικές αξίες: Τον σεβασμό, την υπευθυνότητα και την ασφάλεια. Η κάθε αξία είχε συγκεκριμένο περιεχόμενο αναμενόμενων συμπεριφορών και οι μαθητές και οι μαθήτριες μας διδάχθηκαν πώς να τις εφαρμόζουν. Για το σκοπό αυτό εκπονήθηκαν ειδικά σχέδια μαθήματος για διδασκαλία των κοινωνικών δεξιοτήτων που σχετίζονται με τις αξίες και τις ρουτίνες πειθαρχίας που έπρεπε τα παιδιά να αποκτήσουν. Εντάξαμε επίσης στα μαθήματά μας τεχνικές διαχείρισης του θυμού και των αρνητικών συναισθημάτων. Εμπλουτίσαμε το σχολικό πρόγραμμα με δημιουργικές δράσεις στοχεύοντας και πετυχαίνοντας τη δημιουργία αισθήματος κοινότητας κι ενεργού πολιτότητας.
Η παρέμβασή μας έγινε με πολύ προσεκτικό σχεδιασμό, οργάνωση και τακτικές συνεδριάσεις μεταξύ του προσωπικού αλλά και με τους εξωτερικούς συνεργάτες. Προσπαθήσαμε εξαρχής να συνδέσουμε τη φετινή μας προσπάθεια με έργα που έγιναν στο σχολείο τα δύο προηγούμενα σχολικά έτη, έτσι ώστε τα παιδιά να βιώσουν τη νέα προσέγγιση ως συνέχεια της εργασίας και της προσπάθειας που τα ίδια εκπόνησαν στο «Ναυάγιο Μαζωτού – Ένα ταξίδι που δεν τέλειωσε» 2018-2019, και στη «Διδασκαλία και εκμάθηση Οριζόντιων Δεξιοτήτων» 2019-2020.
Η εργασία «Ναυάγιο Μαζωτού – Ένα ταξίδι που δεν τέλειωσε», βραβεύτηκε με Gold Award 2019, στην κατηγορία Εκπαιδευτικό Έργο – Βέλτιστη Μαθησιακή Εμπειρία. Στόχος ήταν η αξιοποίηση του πλούσιου πολιτιστικού περιβάλλοντος των παιδιών έτσι ώστε να επιτευχθεί βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων και να δημιουργηθεί κουλτούρα μάθησης, συνεργασίας και αριστείας.
Το σχέδιο ανάπτυξης και βελτίωσης με τίτλο «Το σχολείο μας σκέφτεται, φαντάζεται, συνεργάζεται και δημιουργεί έναν καλύτερο κόσμο», βραβεύτηκε με Silver Award 2020, στην κατηγορία Εκπαιδευτικό Έργο – Ανάπτυξη Οριζόντιων Δεξιοτήτων.
Για την εργασία μας «Θετική Εκπαίδευση και Διδασκαλία Αξιών», βραβευτήκαμε στην κατηγορία Εκπαιδευτικό Έργο –Καινοτομία στη Διδασκαλία, με Bronze Award 2021.
Είναι πεποίθησή μας, πως οι αξίες και οι αναμενόμενες συμπεριφορές διδάσκονται και αυτό πρέπει να γίνεται συστηματικά. Το όραμά μας είναι ξεκάθαρο και απλό έτσι ώστε όλοι να γνωρίζουμε τι επιδιώκουμε και να προσπαθούμε για την ευόδωση του:
«Μαζί χτίζουμε ένα χαρούμενο, δημιουργικό και ασφαλές σχολείο, όπου με σεβασμό και υπευθυνότητα απολαμβάνουμε τη διαδικασία της μάθησης».
Συνεργασίες με οργανισμούς και φορείς
Στο πλαίσιο της προσπάθειας και για την επίτευξη των στόχων μας για την καλλιέργεια των Αξιών και τη Θετική Εκπαίδευση, συνεργαστήκαμε με τους πιο κάτω οργανισμούς και φορείς:
1. Ίδρυμα Μεσόγειος – Πρόληψη & Υγεία και Center of Interdisciplinary Science Promotion & Innovative Research (InSPIRE) το οποίο λειτουργεί υπό την καθοδήγησης ακαδημαϊκών του Πανεπιστημίου UCLan, Cyprus. – Πρόγραμμα ΕπίΔραση
2. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, σε συνεργασία με τον ερευνητικό οργανισμό CARDET και την εταιρεία συμβούλων INNOVADE – Εμψυχωτές του Συστήματος SWPBS – Πρόγραμμα Θετικής Εκπαίδευσης
3. Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, Φιλαναγνωσία, Δημιουργική Γραφή και Θεατρικό Παιχνίδι -Επαγγελματική Μάθηση εκπαιδευτικών
4. Σχολική Εφορεία Μαζωτού
5. Σύνδεσμος Γονέων Περιφερειακού Δημοτικού Σχολείου Μαζωτού
Tα αποτελέσματα της προσπάθειας μας αξιολογήθηκαν από τους εκπαιδευτικούς μέσω συντρέχουσας αξιολόγησης αλλά και από εξωτερικό κριτικό συνεργάτη στη βάση αντικειμενικών κριτηρίων και εργαλείων αξιολόγησης και έχουν καταγραφεί ως εξής:
1. Αύξηση της θετικής συμπεριφοράς όλων.
2. Βελτίωση και ενδυνάμωση των ανθρώπινων σχέσεων στο πλαίσιο του σχολείου.
3. Σημαντική μείωση των αρνητικών συμπεριφορών.
4. Θετική εμπλοκή και δημιουργικό ενδιαφέρον των παιδιών στη μάθηση και στο σχολείο.
5. Βελτίωση συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
6. Δημιουργία ασφαλέστερου και θετικότερου σχολικού κλίματος.
7. Βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων.
Στο σχολείο μας πλέον αναγνωρίζουμε τις θετικές συμπεριφορές, δίνοντας έμφαση στη δημιουργία θετικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ εκπαιδευτικών και παιδιών. Όλοι οι εκπαιδευτικοί και όλα τα παιδιά μιλούν μια κοινή γλώσσα όσον αφορά στην επιθυμητή συμπεριφορά και για αυτό τον σκοπό, η αυξημένη και εποικοδομητική συνεργασία με τους γονείς αποτελεί καίριο στοιχείο για την αποτελεσματικότητα της προσέγγισης. Πιστεύουμε ότι η Διδακτική πρωτοβουλία μας για Θετική Εκπαίδευση των παιδιών μέσω μιας συστηματικής και στοχευμένης διδασκαλίας των Αξιών, εμπνέει τη μάθηση και τη δημιουργικότητα, διασφαλίζει τη διδασκαλία των οριζόντιων δεξιοτήτων και εδραιώνει τη συμμετοχή και τη δέσμευση όλων των ανθρώπων της σχολικής κοινότητας. Είναι μια καινοτόμος παιδαγωγική μέθοδος, μια επιστροφή στα βασικά, στην ανθρωποκεντρική παιδεία, στην αγωγή του ενεργού και χρήσιμου πολίτη, ως βάση για την επίτευξη της αριστείας και της προόδου, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων όπως αυτή που διάγουμε.
* Εκπαιδευτικός, Διευθύντρια