Σε μια εποχή θολή, που ολόκληρος ο πλανήτης πλήττεται από την κρίση της πανδημίας, καθώς και τις επακόλουθες αυτής κρίσεις, διαφορετικές ανά τόπο, γίνεται ακόμα πιο επιτακτική η ανάγκη διάδοσης και εφαρμογής μιας θετικής ψυχολογίας με στόχο την ψυχική υγεία και την πρόοδο των νέων, που αποτελούν το μέλλον της κοινωνίας μας.
Αδιαμφισβήτητα, η κρίση της υγείας εξελίχθηκε ραγδαία σε οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική κρίση. Σαφώς, το κράτος χρειαζόταν μια ευθυγράμμιση και μια στρατηγική επικοινωνία με τον νέο τη στιγμή που εύλογα εξέφραζε τις ανησυχίες του, το άγχος και τους προβληματισμούς του για το τι μέλλει γενέσθαι.
Οι νέοι, όντας αντιμέτωποι με την αόρατη απειλή του κορωνοϊού, είχαν αλλάξει ριζικά την καθημερινότητά τους. Η ανασφάλεια, το άγχος, ο εκνευρισμός, η απαγόρευση της κυκλοφορίας, η αγωνία για την εύρεση εργασίας, καθώς και για την ολοκλήρωση των σπουδών τους, αποτελούσαν ένα εκρηκτικό μείγμα για την ανθρώπινη ψυχοσύνθεσή τους. Ο νέος δύσκολα συμβιβάζεται και απεχθάνεται τους περιορισμούς. Ας μην ξεχνάμε ότι η εφηβεία από μόνη της είναι μια δύσκολη μεταβατική περίοδος καθώς γίνεται η μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση. Συνεπώς, οι νέοι βιώνουν καθημερινά έντονα συναισθήματα και ψυχολογικές μεταπτώσεις. Παράλληλα, κύριο χαρακτηριστικό των νέων είναι η αμφισβήτηση, καθώς κινούνται στο πνεύμα του προσωκρατικού φιλοσόφου Ηράκλειτου, ο οποίος είπε ότι «Τα πάντα ρει». Τα πάντα βρίσκονται σε μια ροή, όλα αλλάζουν και υπάρχουν προκλήσεις. Ως εκ τούτου, ενδεχομένως απ’ αυτό το σημείο να προκύπτει η έλλειψη διάθεσης συμβιβασμού των νέων στις νέες συνθήκες ζωής.
Σε αυτό το σημείο λοιπόν, ο γονιός ή ο εκπαιδευτικός έρχεται ως ένας σύγχρονος πια Ευάγγελος Παπανούτσος με στόχο να αφυπνίσει το μυαλό του νέου στα σύγχρονα εκπαιδευτικά ζητήματα.
Μεσούσης της πανδημίας, ένα μεγάλο ποσοστό Ευρωπαίων μαθητών και Ευρωπαίων πολιτών δεν μπορούσε να εργαστεί, ούτε να παρακολουθήσει εκπαίδευση, λόγω του ότι δεν είχαν τις ψηφιακές ικανότητες. Άρα, καλό θα ήταν όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα των ευρωπαϊκών χωρών να συντονιστούν προς αυτή την κατεύθυνση, διότι είναι ένα καίριο θέμα το οποίο χρήζει άμεσης επίλυσης.
Ακόμη, η πανδημία δημιούργησε άνισες αφετηρίες για χιλιάδες παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, τονίζοντας όχι μόνο τις μαθησιακές δυσκολίες τους αλλά και το θέμα της γονεϊκής παραμέλησης και κακοποίησής τους. Η μόρφωση, η Παιδεία δεν είναι «κονσέρβα» για να την αγοράζει όποιος μπορεί. Η μόρφωση και η Παιδεία είναι καθολική στο πλαίσιο ενός ανθρώπινου και δίκαιου σχολείου.
Επιπρόσθετα, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση η οποία αφενός ήταν μια λύση ανάγκης, αφετέρου δεν μπορούσε να αντικαταστήσει τη διά ζώσης διδασκαλία. Είναι πολύ δύσκολο, έως ανέφικτο να πετύχει κανείς την ολοκληρωτική ανάπτυξη των μαθητών πίσω από τις οθόνες, πίσω από το πληκτρολόγιο. Ο υπολογιστής δεν εκφράζει συναίσθημα, δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον εκπαιδευτικό, τη διάδραση, την έκφραση, την ψυχή. Σαφώς, η τεχνολογία είναι ένα ισχυρό εργαλείο μάθησης και αποτελεί ένα ανοικτό παράθυρο στον κόσμο, μπορεί όμως να λειτουργήσει στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, όπου εκεί οι γενιές είναι πιο εξοικειωμένες με την ψηφιακή τεχνολογία.
Όλοι οι αρμόδιοι φορείς, γονείς, ψυχολόγοι, εκπαιδευτικοί, οφείλουμε να είμαστε δίπλα στους νέους μας, να τους στηρίξουμε ώστε να αναπτύξουν ψυχικά αποθέματα για να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες ζωής. Χρειάζεται όραμα. Αν δεν υπάρχει όραμα δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον.
*Καθηγήτρια Φιλολογίας – ερευνήτρια σε θέματα Νεολαίας και Πολιτισμού.
