Σεξουαλική αγωγή ή σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι η διαδικασία της ενημέρωσης του παιδιού ή του εφήβου, σε θέματα γεννητικών λειτουργιών, και η διαφώτιση του για τη συμπεριφορά και τη στάση που πρέπει να τηρείται σε σχέση με τις παρορμήσεις του γεννητικού ενστίκτου. Σ΄ αυτή συμπεριλαμβάνονται οι αδρές γνώσεις της ανατομίας και της φυσιολογίας του σώματος. Η υγιεινή των γεννητικών οργάνων, γνώση και προφύλαξη από τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, οι σχέσεις με το αντίθετο φύλο, καθώς και η αντιμετώπιση των πιθανών ψυχολογικών διαταραχών λόγω των ορμονικών αλλαγών της εφηβείας.
Οικογενειακός προγραμματισμός: Είναι η ενημέρωση για την επιλογή του χρόνου, και του μεγέθους της οικογένειας , ανάλογα με τις επιθυμίες και τις δυνατότητες του ζεύγους. Καθώς επίσης η γνώση της υγιεινής και της ανατομίας των γεννητικών οργάνων, η αντισύλληψη, η έκτρωση, και ο διαχωρισμός της σεξουαλικότητας από την αναπαραγωγή.
Στο πλανήτη μας κατά μέσον όρο έχουμε 45 γεννήσεις και 17 θανάτους κάθε 10 δευτερόλεπτα, με αποτέλεσμα, να δημιουργείται πρόβλημα υπερπληθυσμού. Ομως, το 70% των γεννήσεων συμβαίνει στις φτωχές χώρες. Ετσι οι χώρες αυτές παρουσιάζουν πρόβλημα υπερπληθυσμού, με αποτέλεσμα τη πείνα, την ανέχεια και την εξαθλίωση, οι δε πλούσιες πρόβλημα υπογεννητικότητας, με όλα τα συνεπακόλουθα. Στη χώρα μας, όμως, εκτός της υπογεννητικότητας ελλοχεύει και σοβαρό πρόβλημα δημογραφικής εκτροπής, λόγω της ημικατοχής και των κουβαλητών, με ορατό πλέον τον κίνδυνο να καταλήξει ο Ελληνισμός της Κύπρου, μειοψηφία στην ίδια του την πατρίδα.
Είναι προφανές ότι αυτά τα δύο κεφαλαιώδη θέματα είναι αλληλένδετα και χρήζουν κοινής σοβαρής και υπεύθυνης αντιμετώπισης.
Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση αρχίζει από τη νεογνική ηλικία, ανάλογα με τον τρόπο της μεταχείρισης του παιδιού από τη μητέρα του. Αραν οι γονείς είναι αυτοί που καλούνται να δώσουν τα πρώτα μαθήματα σεξουαλικής αγωγής στα παιδιά τους. Για να γίνει όμως αυτό κατορθωτό, πρέπει οι γονείς να τυγχάνουν ενημέρωσης από ειδικούς, με διαλέξεις, σεμινάρια, ειδικά μαθήματα π.χ. από το Ανοικτό Πανεπιστήμιο κ.α. Το βασικό όμως, ίσως και το μοναδικό, εργαλείο για σωστή σεξουαλική αγωγή, τουλάχιστον στον τόπο μας, είναι το σχολείο. Στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες αρχίζει από τις δύο τελευταίες τάξεις του Δημοτικού και συνεχίζεται στη Μέση Εκπαίδευση.
Περιστασιακές αναφορές, κατά τη διάρκεια άλλων μαθημάτων και ερασιτεχνικοί χειρισμοί ούτε λέγονται, ούτε είναι σεξουαλική αγωγή. Απεναντίας είναι επικίνδυνοι για ανεπαρκή ή και λανθασμένη ενημέρωση. Το μάθημα πρέπει να είναι αυτόνομο και γίνεται από ομάδα ειδικών, οι οποίοι εκτός από γνώστες του αντικειμένου, πρέπει να είναι απαλλαγμένοι από ταμπού και προκαταλήψεις για είναι σε θέση να απαντούν στις ερωτήσεις των παιδιών. Στην ομάδα αυτή πρέπει να συμπεριλαμβάνονται: Παιδαγωγοί μετά από σχετική εκπαίδευση, γιατροί, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί.
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες το μάθημα γίνεται υπό μορφή διαλογικής συζήτησης, με ειδικά εγχειρίδια, εικόνες, σχήματα, διαφάνειες, προπλάσματα, videos κ.α. Αρχίζει από τα απλά, από το Δημοτικό, και σταδιακά επεκτείνεται σε λεπτομέρειες, στη Μέση Εκπαίδευση. Το κατάλληλα ενημερωμένο παιδί, θωρακίζεται από ανεπιθύμητα και δυσάρεστα, προσωπικά και κοινωνικά προβλήματα, δεν παρασύρεται εύκολα και είναι σε θέση να προφυλάξει τον εαυτό του.
Όσον αφορά την υπογεννητικότητα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι αποτελεί μείζον πρόβλημα εθνικής σημασίας με πολύ επικίνδυνες προεκτάσεις και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Το Σχέδιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τα τελευταία χρόνια,υφίσταται μεγάλες πιέσεις, αφ’ ενός, λόγω της ολοένα αυξανόμενης υπογεννητικότητας και αφ’ ετέρου, λόγω του συνεχώς αυξανόμενου προσδόκιμου επιβίωσης. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι οι γεννήσεις στην Κύπρο κυμαίνονται τα τελευταία χρόνια από 1,37 έως 1,7 ανά ζευγάρι, ενώ για να γίνεται αναπλήρωση του πληθυσμού χρειάζονται 2,2 γεννήσεις ανά ζευγάρι.
Το θλιβερό αποτέλεσμα είναι η μετατροπή μας σε κοινωνία γερόντων. Οι δοκιμασμένες αποτυχημένες συνταγές του παρελθόντος μπορεί να προσφέρουν κάποια προσωρινή ανακούφιση αλλά ουδόλως προσφέρουν ριζική λύση. Οι αρμόδιοι οφείλουν να εγκύψουν στο πρόβλημα σχεδιάζοντας μια συνεκτική, μακρόπνοη, ριζοσπαστική, και συγκροτημένη στρατηγική, με όραμα και προοπτική, στοχεύοντας προς δύο κατευθύνσεις: (1) Επιλεγμένη και στοιχειωμένη κρατική στήριξη της οικογένειας και προώθηση πολιτικής για συμφιλίωση της οικογένειας με την εργασιακή ζωή. (2) Το Κράτος να προσφέρει ελκυστικά κίνητρα στα ζευγάρια για αύξηση των γεννήσεων, με στόχο το τρίτο παιδί, ούτως ώστε να υπερκαλυφθούν οι 2,2 γεννήσεις ανά ζευγάρι, ποσοστό που απαιτείται για αναπλήρωση του πληθυσμού. Από έρευνα και μελέτη που έγινε το 2007 από το Υπουργείο Εργασίας διεφάνη ότι η κρατική χορηγία ενός εφάπαξ χρηματικού ποσού, θα λειτουργούσε θετικά και αποτελεσματικά. Ενδεικτικά αναφέρω ότι σε πανευρωπαϊκή έρευνα του Ινστιτούτου Δημογραφίας της Βιέννης ,αναφορικά με την τεκνοποίηση στην Ευρώπη, η Κύπρος έδειξε το υψηλότερο ποσοστό επιθυμίας τεκνοποίησης, μεταξύ 2,9 και 3,1 παιδιών ανά ζευγάρι. Εάν οι αρμόδιοι δεν επιδείξουν την επιβαλλόμενη υπευθυνότητα, πολύ φοβούμαι θα επαναλάβουμε τα ίδια λάθη που κάναμε με την άμυνα από το 1974 μέχρι σήμερα, υιοθετώντας το δόγμα κάποιων απονευρωμένων ηγεσιών, ότι είμαστε μικροί και αδύνατοι, δίχως περιθώρια αντίδρασης, με αποτέλεσμα να καταλήξουμε ξέφραγο αμπέλι, έρμαιο στις ορέξεις της Τουρκίας.
*Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, πρώην Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων
