Τα δύο πρόσφατα Συμβούλια Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέδειξαν σε όλη τους τη διάσταση το τεράστιο πρόβλημα της μετανάστευσης, τις ανησυχίες των κρατών μελών για την ανθρωπιστική διάσταση του προβλήματος, αλλά και τα σοβαρά θέματα ασφάλειας που εγείρονται για τους ίδιους τους Ευρωπαίους πολίτες.
Η κρίση του 2015 αποτέλεσε οδηγό για το σύνολο των αποφάσεων που λήφθηκαν. Το πάθημα φαίνεται να έγινε μάθημα. Το γεγονός ότι κατά τη συζήτηση της αφγανικής κρίσης, υιοθετήθηκαν στο σύνολο τους οι εισηγήσεις που η χώρα μας υπέβαλε, σημαίνει πολλά για την πατρίδα μας και αποτελεί μια από τις σημαντικότερες διπλωματικές επιτυχίες, που έχουμε καταγράψει ως κράτος μέλος της Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια.
Η απόφαση για ενεργοποίηση όλων των διαθέσιμων μηχανισμών και οργανισμών ώστε να στηριχθούν οι γειτνιάζουσες με το Αφγανιστάν χώρες για να μπορέσουν να υποδεχθούν αλλά και να διαχειριστούν τις αναμενόμενες ροές, προσφέροντας προστασία, στήριξη και ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης στους Αφγανούς, δείχνει ξεκάθαρα ότι η Ευρώπη θέλει να διαχειριστεί το πρόβλημα μακριά και έξω από τα σύνορα της.
Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που λήφθηκε η εξαιρετικά σημαντική για την Κύπρο απόφαση, ότι θα πρέπει να υπάρξει πλήρης κινητοποίηση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου αλλά και της FRONTEX ώστε να προστατευθούν τα ευρωπαϊκά σύνορα στο σύνολο τους, αποτρέποντας τις παράτυπες και μη εξουσιοδοτημένες αφίξεις με τη χρήση όλων των διαθεσίμων μέσων ελέγχου.
Τα ευρωπαϊκά αντανακλαστικά στη Λιθουανία, η απόφαση για τοποθέτηση φράκτη στα σύνορα με την Λευκορωσία, η χρήση τεχνολογικών μεθόδων αποτροπής παράτυπων διελεύσεων, αλλά και οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο καθεστώς Λουκασιένκο είναι το εγερτήριο σάλπισμα για επάνοδο από τον λήθαργο που είχε περιέλθει η Ευρώπη για σειρά ετών, όταν απλά αρκείτο να βλέπει τα μεταναστευτικά πλήθη να συναθροίζονται στον Έβρο.
Δυστυχώς, ενώ η Ευρώπη επιτέλους αφυπνίζεται, κάποιοι στη δική μας ημικατεχόμενη πατρίδα που συνεχίζει να κατέχει την ανεπιθύμητη πρωτιά με το μεγαλύτερο ποσοστό παράτυπων μεταναστών κατ’ αναλογία πληθυσμού, αντί να αναδείξουν τη σημαντική νέα τάξη πραγμάτων και να ενδυναμώσουν την προσπάθεια μας για αντιμετώπιση της εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού από την Τουρκία σε βάρος της πατρίδας μας, περί άλλων τυρβάζουν.
Αναλώνονται σε τηλεοπτικά μαθήματα επιδεικνύοντας πώς να πηδούμε πάνω από τον φράκτη στην πράσινη γραμμή, πώς να διευκολύνουμε τις βάρκες των μεταναστών που εάν αφεθούν στο σύνολό τους να προσεγγίσουν θα δημιουργήσουν «συμφόρηση» στις ακτές μας, αλλά και πώς θα «διευκολύνουν» τη χάραξη μιας νέας, εξαιρετικά επικίνδυνης για τη δημόσια ασφάλεια, μεταναστευτικής όδευσης από το οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας.
Όσοι από τηλεοράσεως αλλά και από τις στήλες των εφημερίδων, βουλευτές και εκπρόσωποι οργανώσεων, διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους γιατί το «απάνθρωπο» υπουργείο Εσωτερικών δεν επιτρέπει σε τρεις Καμερουνέζους να περάσουν από το οδόφραγμα γνωρίζουν πολύ καλά, γιατί τους επεξηγήθηκε γραπτώς και με σαφήνεια, με επιστολές του ιδίου του υπουργού Εσωτερικών, ότι μια τέτοια ενέργεια θα συνιστούσε το άνοιγμα μιας νέας μεταναστευτικής κερκόπορτας από την οποία κανένας δεν θα μπορούσε από την επόμενη ακριβώς μέρα να σταματήσει τις ροές από τα κατεχόμενα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, όπως επεξηγήθηκε στην επιστολή που έλαβε στις 16 Αυγούστου 2021 ο βουλευτής του ΑΚΕΛ –ο οποίος από τηλεοράσεως δήλωσε ότι δεν πήρε απάντηση στην επιστολή του από τον ΥΠΕΣ– έχει υποχρέωση στη βάση του Κανονισμού 866/2004 να επιτρέπει τη διέλευση από την πράσινη γραμμή μόνο εκείνων των προσώπων που είτε κατέχουν νόμιμα ταξιδιωτικά έγγραφα είτε έχουν αφιχθεί από νόμιμο λιμάνι στη Δημοκρατία. Στην περίπτωση των παράτυπων μεταναστών που εργαλειοποιήθηκαν και επιμένουν να τους επιτραπεί η διέλευση από το οδόφραγμα του Λήδρα Πάλας, προφανώς τίποτε από τα δύο δεν ισχύει.
Πού πάει, αλήθεια, η υποχρέωση συμμόρφωσης μας με τον Κανονισμό αλλά και τα ίδια τα συμφέροντα της πατρίδας μας; Πρόσθετα και για να μην προβληματίζονται όσοι θέτουν το ερώτημα «γιατί δεν επιτρέπεται η διέλευση σ’ αυτούς, όταν άλλοι με δόλιους τρόπους περνούν τον φράκτη και την πράσινη γραμμή», τους παραπέμπουμε στη δυνατότητα σύλληψης όσων περνούν παράτυπα την πράσινη γραμμή σε αντίθεση με αυτούς που ηθελημένα ζητούν και θέλουν να τους επιτραπεί να διέλθουν από τα οδοφράγματα.
Ο δρόμος της μετανάστευσης είναι δύσβατος για τη μικρή Κύπρο. Πέραν της κατοχής και της ύπαρξης της πράσινης γραμμής, δεν είμαστε χώρα της ζώνης Σένγκεν, ενώ δεν έχουμε χερσαία σύνορα όπως η Λιθουανία με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό δημιουργεί μια «ασφάλεια» για τους Ευρωπαίους εταίρους μας και μια εφιαλτική πραγματικότητα για την χώρα μας αφού είναι γεγονός ότι όποιος μετανάστης αφιχθεί παράτυπα στην Κύπρο εγκλωβίζεται και καταγράφεται σαν πρόσθετο μεταναστευτικό άχθος οδηγώντας μεταξύ άλλων σταδιακά, σε φαινόμενα γκετοποίησης όπως αυτά που παρακολουθούμε στη Χλώρακα και στα αστικά κέντρα της Λευκωσίας και της Λεμεσού.
Αυτήν ακριβώς την εικόνα προσπαθούμε ως Κυβέρνηση να αλλάξουμε. Διεκδικούμε αλληλεγγύη και ισότιμη κατανομή των μεταναστευτικών ροών μεταξύ όλων των χωρών μελών της Ένωσης. Στα πλαίσια εφαρμογής αυτής της ίδιας αλληλεγγύης, που σωστά επεδείχθη στη Λιθουανία, ζητήσαμε, δύο φορές μάλιστα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παραλάβει τους τρεις Καμερουνέζους και να τους μεταφέρει σε κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, ώστε να αποτραπεί η προσπάθεια χάραξης αυτής της νέας μεταναστευτικής όδευσης από τα κατεχόμενα. Αυτή ακριβώς τη θέση μας γνωστοποιήσαμε και στην Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ας προβληματιστούν λοιπόν όσοι με τη στάση και τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις τους διευκολύνουν αυτούς που έχουν υποχρέωση για αλληλεγγύη προς την Κύπρο. Το μεταναστευτικό δεν είναι υπόθεση αυτής της κυβέρνησης. Είναι εθνική υπόθεση. Είναι υπόθεση όλων μας. Η μετανάστευση θα εκλείψει όταν εκλείψει το ανθρώπινο γένος. Ας γίνει λοιπόν συνείδηση ότι το μεταναστευτικό δεν προσφέρεται για αντιπολιτευτική εκμετάλλευση και ας σταματήσουν κάποιοι να ρίχνουν νερό στον μύλο όσων το εργαλειοποιούν για ίδιον όφελος.
*Υπουργός Εσωτερικών.