Οι εξιδανικευμένες, αγιοποιημένες και μονοδιάστατες αναγνώσεις της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, πότε από τη μια και πότε από την άλλη κοινότητα του νησιού μας, δεν υπηρετούν ούτε την υπόθεση της ειρήνης ούτε την υπόθεση της επανασυμβίωσης και επανένωσης της πατρίδας μας. Καμιά εθνοτική ομάδα, καμιά κοινότητα δεν αποτελείται εξολοκλήρου από… Χερουβείμ και καμιά δεν αποτελείται συλλήβδην από… Βεελζεβούλ!

Εκείνο που χρειάζεται για να πάει μπροστά ο τόπος μας είναι συνεκτική και όχι διχαστική ανάγνωση της ιστορίας της πατρίδας μας. Την ίδια ώρα η κριτική διάθεση και κυρίως η αυτοκριτική ενδοσκόπηση είναι επιβεβλημένες. Μόνο έτσι αποκτάται συλλογική ιστορική συνείδηση, απαραίτητο εχέγγυο για να βαδίσει μια πατρίδα, ένα κράτος, προς την ευημερία και την πρόοδο.

Τα πιο πάνω δεν λέγονται με καμία διάθεση ισοψηφισμού, ισοπέδωσης και απάβλυνσης των ιστορικών δεδομένων. Η ιστορική ανάλυση που δεν αγγίζει τον τύπον των ήλων και την πεμπτουσία γεγονότων, αιτιών και αιτιατών, δεν επιτελεί κανέναν εθνικό ή πολιτειακό σκοπό. Οι αλήθειες πρέπει να λέγονται όσο πικρές και επώδυνες κι αν είναι, όσο δυσάρεστες ή δυσφημιστικές κι αν φαντάζουν μπροστά στον όποιο εθνικό ή κοινοτικό καθωσπρεπισμό.

Γι’ αυτό είναι επιβεβλημένο όχι απλώς το κριτικό αλλά κυρίως το αυτοκριτικό στίγμα στην ανάλυση των ιστορικών δεδομένων. Δεν αρκεί η μία κοινότητα να αναλύει τα ατοπήματα και τα εγκλήματα που συντελέστηκαν στο όνομα της άλλης κοινότητας και σε βάρος της ίδιας. Η Ιστορία δεν γράφεται για να κουνήσει το δάκτυλο στον άλλο, στον όποιον άλλον.

Τα εθνικά ή κοινοτικά αφηγήματα της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας είναι, κατά τεκμήριο, ελλειμματικά, ετεροβαρή, άνισα και εμπεριέχουν υπεραπλουστεύσεις, ωραιοποιήσεις και στρογγυλοποιήσεις. Έτσι όμως συντηρούνται μύθοι και στερεότυπα που δεν προσφέρουν τίποτα το εποικοδομητικό και προς καμία κατεύθυνση.

Όταν Τουρκοκύπριοι μελετητές-αναλυτές μιλήσουν για τον Κοντεμένο, τον Μούτταλο και την Άσσια, όταν Ελληνοκύπριοι μελετητές-αναλυτές μιλήσουν για τα ξεροπήγαδα, την Αλόα και το Σανταλάρι, τα πράγματα θα γίνουν απείρως πιο ελπιδοφόρα για την κοινή μας πατρίδα. Όταν τα επίσημα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας και στη μία και στην άλλη κοινότητα αναγνωρίσουν και αναλύσουν, νηφάλια και αντικειμενικά, αυτά που οφείλουν, σε λίγα χρόνια, θα έχουμε μια νεότερη γενιά Κυπρίων, Ε/κ και Τ/κ, πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες. Θα έχουμε μια γενιά με πληρέστερη γνώση των ιστορικών πραγματικοτήτων που μας αφορούν. Άρα θα έχουμε μια γενιά πιο ώριμη και πιο δεκτική στη διαφορετικότητα του άλλου. Μια γενιά πιο τολμηρή και πιο έτοιμη για να κάμει τα γενναία και γενναιόψυχα βήματα που απαιτούνται προκειμένου να βαδίσει αυτός ο τόπος στο μέλλον, με ευοίωνες προοπτικές και προϋποθέσεις. Να βαδίσει, με ελπίδες βάσιμες, προς ένα καλύτερο αύριο. Αυτό δεν θέλουμε όλοι;

*Δημοσιογράφος