Τις τελευταίες εβδομάδες ακούω τα γνωστά σε όλους μας πλέον blame games που παίζουν οι διάφοροι μέσα στα χρόνια συνήθως για διάφορα θέματα (κυπριακό, διαβατήρια, μεταρρυθμίσεις, κλπ.) απλά αυτή τη φορά τους άκουσα να μιλάνε για τον ηλεκτρισμό και την τιμή του. Ο υποφαινόμενος, ως άτομο που ασχολείται εκτεταμένα στον τομέα, αποφάσισα αυτή τη φορά να αφουγκραστώ τα λεγόμενα των διαφόρων ανθρώπων που έκαναν δηλώσεις για το συγκεκριμένο θέμα.
Άκουσα διάφορα όπως για «άμεση» έλευση του Φυσικού αερίου και τερματισμό της χρήσης μαζούτ, άνοιγμα της ελεύθερης ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, προώθηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό ισοζύγιο, ραγδαία αύξηση εγκατάστασης Φ/Β στην Κύπρο, όπως και για μείωση του Φ.Π.Α. ή για έκπτωση στο ρεύμα. Αυτές είναι λύσεις νομίζετε;
Αυτές είναι προτάσεις από ανθρώπους που δεν αντιλαμβάνονται τον τομέα της ενέργειας, αυτές είναι γενικολογίες για την κάλυψη του προβλήματος χωρίς ουσιώδεις λύσεις. Ως αναλυτής ενέργειας θα προσπαθήσω να αναλύσω αυτές τους τις λύσεις για να αντιληφθεί και ο κόσμος πόσο «καλές» είναι αυτές.
1. «Άμεση έλευση του φυσικού αερίου (ΦΑ)». Πώς; Το έργο έλευσης του ΦΑ έχει ήδη τροχιοδρομηθεί για το 2023 άρα τι λύση είναι αυτή ; Είναι απλά υπόσχεση για κάτι που θα γίνει εν πάση περίπτωση στο μέλλον; Πώς μειώνει άμεσα αυτό τις τιμές ηλεκτρισμού; Η μείωση που έχει υπολογιστεί για την έλευση του ΦΑ υπολογίζεται στο 20-30% αλλά ο ηλεκτρισμός έχει γίνει 38% πιο ακριβός μόνο από τον προηγούμενο Αύγουστο.
2. «Να σταματήσει η χρήση μαζούτ όταν έρθει το ΦΑ». Ποιος είπε ότι τεχνικά είναι εφικτό και πώς αυτό θα μειώσει την τιμή ρεύματος; Για να σας αναφέρω και κάποιους αριθμού αυτή τη φορά, το 60% της συνολικής συμβατικής παραγωγής στην Κύπρος γίνεται από μαζούτ και με την έλευση του ΦΑ αυτό το ποσοστό θα μειωθεί στο 45%. Με τον τερματισμό της χρήσης μαζούτ πώς θα καλυφθούν αυτά τα ~650MW που θα σταματήσουν να δουλεύουν ή εννοείται να χρησιμοποιούν άλλα πιο ακριβά καύσιμα;
3. «Προώθηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό ισοζύγιο» και πάλι ερωτώ πώς; Κάθε φορά ακούω τις ίδιες συζητήσεις από τους μη ειδικούς να λένε όλοι τα ίδια «η Κύπρος έχει 300 μέρες ήλιο και θα έπρεπε να γεμίσουμε τους κάμπους Φωτοβολταϊκά». Χωρίς αναβάθμιση των υποδομών και χωρίς σωστή χωροταξία για Φ/Β και με την ΑΗΚ να είναι ο «Κέρβερος» νέων έργων Φωτοβολταϊκών είναι αδύνατο! Τα Φ/Β σίγουρα πρέπει να είναι να είναι μέρος της λύσης αλλά δεν είναι η ολοκληρωτική λύση.
4. «να ανοίξει η ελεύθερη ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού», την αγορά να την ανοίξουμε (το 2022) αλλά είστε σίγουροι ότι η αγορά θα μειώσει την τιμή ρεύματος στους οικιακούς πελάτες; Όχι, φυσικά και δεν θα τους το μειώσει. Το καλύτερο σενάριο με το άνοιγμα της αγοράς είναι πως η τιμή ρεύματος για οικιακούς πελάτες συγκεκριμένα, θα παραμείνει η ίδια και με το επικρατέστερο σενάριο να αυξήσει τις τιμές των οικιακών πελατών. Η ανταγωνιστική αγορά τουλάχιστον για τα πρώτα 5 χρόνια θα ωφελήσει μόνο μεγάλος καταναλωτές.
5. Όσο για την μείωση του Φ.Π.Α. ή έκπτωση στην τιμή, αυτό είναι καθαρά προσωρινή λύση για κάλυψη του προβλήματος με την ελπίδα να μειωθεί η τιμή του πετρελαίου ή η τιμή αγοράς δικαιωμάτων CO2. Σας διαβεβαιώνω όπως και πολλοί άλλοι ειδικοί ότι κανένα από τα δύο δεν θα γίνει.
Ως εκ των πιο πάνω, καμία από τις λύσεις που έχουν αναφέρει δεν είναι ουσιώδης και εφαρμόσιμη. Με αυτό το άρθρο σκοπός μου είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με αυτά τα ανούσια λόγια που δημοσιεύουν οι διάφοροι.
Συμβουλή μου είναι να αφήσουν ορισμένοι τα κενά λόγια και να ξεκινήσουν να ακούνε τους ειδικούς. Ο τομέας της ενέργειας είναι ένας τομέας περίπλοκος που αλλάζει με την ημέρα πλέον. Η μετάβαση στην πράσινη ανάπτυξη έχει αρχίσει εδώ και κάποια χρόνια και ούτε γενικολογίες βοηθούν στη μετάβαση της χώρας μας που έχει μείνει πίσω, ούτε να ψάχνουμε απαντήσεις από ανθρώπους που έχουν δημιουργήσει το πρόβλημα και παραμένουν με τις πεπαλαιωμένες πρακτικές και τρόπους σκέψεις.
*Ενεργειακός Αναλυτής, Μηχανικός Ενέργειας