Η Βρετανία ως η αποικιακή δύναμη περί την Κύπρο, μετά τη συμφωνία της Ζυρίχης (Ελλάδος – Τουρκίας) για το Κυπριακό, συγκατατέθηκε με τους δικούς της όρους για να υπάρξει, τελικά, κατά τη συμφωνία του Λονδίνου, το Σύνταγμα και το νέο ανεξάρτητο-κυρίαρχο κράτος, η Κυπριακή Δημοκρατία, το 1960. Οι όροι της Μεγάλης Βρετανίας ήσαν απλοί και δοκιμασμένοι στο να διαιρούν και έτσι να συνεχίζει να είναι κυρίαρχος η ίδια. Επέβαλε την άποψη ότι η νήσος ολόκληρη ήταν «ιδιοκτησία» της και μέρος αυτής (εξαιρουμένων των στρατιωτικών βάσεων που διατήρησε) αποτέλεσε με νομοθετική πράξη και υπογραφή της βασίλισσας το κατά παραχώρηση έδαφος του νέου κράτους.
Χρόνια μετά, όταν η ίδια η Μεγάλη Βρετανία κατέστη χώρα-μέλος της ΕΟΚ, φρόντισε να εξαιρέσει την «ιδιοκτησία της επί των βάσεων» στην Κύπρο από τη δική της στην ΕΟΚ ένταξή της. Όταν το 2004 η Κυπριακή Δημοκρατία έγινε και η ίδια αποδεκτή ως πλήρες μέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Μεγάλη Βρετανία, ήδη μέλος αυτής, συνέτεινε στο να υπάρχουν πρωτόκολλα και έγγραφα με όρους που αφορούσαν κύρια στην προστασία των «κυριαρχικών» δικαιωμάτων της για ό,τι αφορά τις βάσεις της στην Κύπρο (κάπου ο αγώνας για απελευθέρωση του 1955-59 ήταν διαχρονικά αφορμή κακόπιστης στάσης έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας). Τούτο αντίθετα προς απόφαση του Εφετείου μας, που προηγήθηκε σε αστική υπόθεση και η οποία έκρινε ότι δεν είχε η Αγγλία κυριαρχική εξουσία επί των περιοχών των Βάσεων.
Η Μεγάλη Βρετανία έπαυσε να είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίζει να παραμένει πλήρες μέλος. Και όμως εμφανίζεται, απρόσκλητη, γενικά στον ΟΗΕ, στις διμερείς σχέσεις ή κατά την άποψη του Ύπατου στην Κύπρο Αρμοστή της ως η χώρα που έχει, δήθεν, ρόλο, άποψη και ιδέες περί την επίλυση του Κυπριακού. Ένα διεθνές πρόβλημα που όταν εξελίσσετο η παράνομη στρατιωτική εισβολή και η βαρβαρότητα της Τουρκίας ως πολύμορφη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, η Μεγάλη Βρετανία δεν έπραξε οτιδήποτε κατά το διεθνές δίκαιο και/ή έστω ως εγγυήτρια της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας προς αποτροπή των τουρκικών επιδιώξεων και τετελεσμένων. Είναι μια χώρα που ενώ δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, λειτουργεί στο Κυπριακό για μια ακόμη φορά παρασκηνιακά ως μη αντικειμενικός «από μηχανής θεός» απλώς χάριν εξυπηρέτησης βρετανικών και τουρκικών επιδιώξεων. Αφορμή μιας τέτοιας στάσης οφείλεται στο γεγονός ότι εμείς εδώ στην Κύπρο, ανέκαθεν, διατυμπανίζουμε προς όλους ότι δεν επιθυμούμε και δεν επιδιώκουμε «δεύτερο μέτωπο» έναντι και των Άγγλων που έχουν μακρά επίδοση ως αποικιοκρατική δύναμη που συνεχίζει να διατηρεί υπέρ της τον εποικισμό, παρά τη γνωμάτευση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (Μαυρίκιος για το κατάλοιπο της αποικιοκρατικής εξουσίας).
Έτσι, χωρίς σεβασμό προς το ότι υπάρχει η Κυπριακή Δημοκρατία (το νόμιμο κράτος) τον Δεκέμβρη του 1963 η Τουρκία προσπάθησε με την ανοχή της Αγγλίας να «εξαφανίσει» το κυπριακό κράτος με την τότε Τουρκανταρσία και αφού δεν το πέτυχε τότε, ήρθε η στρατιωτική εισβολή του 1974.
Εισάγει δε χωρίς να της ζητηθεί νέες ιδέες (ή νέα «πρωτοβουλία»), δυσμενέστερες από ό,τι συμφωνήθηκε (Αναστασιάδη – Έρογλου στις 14/2/2014), που με βεβαιότητα οδηγούν, εάν υιοθετηθούν και εφαρμοστούν, σε πλήρη τουρκοποίηση ή απόλυτη επικυριαρχία σ’ ολόκληρη τη Νήσο από την Τουρκία. Εμφανίζουν δε προκλητικά τις ιδέες αυτές, αντίθετα στην πραγματικότητα, ως δήθεν πίεση προς την Άγκυρα για να ΜΗΝ επιμείνει στα δύο κράτη! Για μια ακόμη φορά η Μεγάλη Βρετανία αποδεικνύεται μη δικαία ή αντικειμενική αφού επιδιώκει πολιτικά μόνο δικά της συμφέροντα, έξω και πέρα από αρχές δικαίου. Πρόκειται για νέα παγίδευση εάν αποδεχθούμε τις ιδέες αυτές ακόμη και μόνο προς συζήτηση.
Κατά τα άλλα εμείς δεν αντιδρούμε προς τις αγγλικές παγίδες ενώ δεν σεβόμαστε, δεν προστατεύουμε πραγματικά ή επαρκώς την ίδια την Κυπριακή Δημοκρατία και το Σύνταγμα του 1960 (η πρόσφατη αντιπαράθεση περί την επάνοδο στο Σύνταγμα). Ένα Σύνταγμα που μπορεί να είναι μοναδικό σε αυστηρότητα ως προς δυνατότητες για τροποποιήσεις του, ενώ χρήζει άμεσων αλλαγών για να καταστεί σύγχρονο.
Όμως ένα Σύνταγμα που όλοι οφείλουμε σεβασμό προς αυτό, ιδιαίτερα γιατί επιβεβαιώνει ότι υπάρχει και συνετέλεσε στην ένταξή μας ως χώρας-μέλους του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με όλα τα λάθη που περιέχει στη δικοινοτική του έκταση και το οποίο επιβλήθηκε στον κυρίαρχο λαό, ως δοτό, θα μπορούσε με τις εμπειρίες που για τόσα χρόνια αποκτήθηκαν να διαμορφωθεί σήμερα σε ένα απόλυτα δημοκρατικό, λειτουργικό και δίκαιο Σύνταγμα ευρωπαϊκών προδιαγραφών που θα διασφάλιζε στον τόπο και στους νόμιμους πολίτες του ειρήνη κατ’ εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Άλλωστε ως γνωστόν (και ως ήδη προβλέφθηκε και στην Κύπρο, Νομοθετικά, ως τροποποίηση του Συντάγματος) το κοινοτικό κεκτημένο υπερέχει κάθε ξεχωριστού Εθνικού Συντάγματος. Αυτή είναι και η διαρκής προστασία των Τουρκοκύπριων.
Αυτή η αρχή της υπεροχής του ευρωπαϊκού δικαίου οφείλει διασφάλιση ότι δεν θα διαφύγει, με βάση τις διάφορες ιδέες, της προσοχής των Άγγλων. Το ότι δεν ανήκει πλέον η Αγγλία στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι λόγος να εγκαταλείψουμε εμείς το ενωσιακό δίκαιο, που μας δεσμεύει μεν αλλά και μας προστατεύει!
*Δικηγόρος-πρώην βουλευτής
