Η νομική, πολιτική και κοινωνική συνθήκη την οποία αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες Ελλάδας και Κύπρου με πρόσχημα τον κoρωνοϊό είναι ανεκδιήγητη.

1. Υπό νομικό πρίσμα, τα νέα μέτρα που ανακοινώθηκαν αποτελούν χονδροειδείς παραβιάσεις κειμένων με αυξημένη τυπική ισχύ, όπως ιδίως το Σύνταγμα ή τα διεθνή και ευρωπαϊκά κείμενα που κατοχυρώνουν την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου, παραβιάσεις που καταλύουν ουσιαστικά σχεδόν πλήρως το κράτος δικαίου. Η συνθήκη αυτή εγγράφεται σε πλαίσιο πλήρους αυτοκατάργησης ή έκπτωσης των θεσμών, όπως καταδεικνύει και η απόφαση του ΣτΕ για την ΕΜΑΚ, με αποτέλεσμα να μην είναι εντοπίσιμος κανένας υγιής μηχανισμός αλληλοελέγχου (checks and balances) των εξουσιών.

2. Πολιτικά, ο πρωτοφανής, άνευ επιστημονικής αλλά συχνά ακόμη και άνευ στοιχειώδους λογικής βάσης αυταρχισμός που ασκείται σε αυτές τις δύο κοινωνίες, ο εγγραφόμενος στο πλαίσιο μίας εξίσου πρωτοφανούς μηχανικής φουκωϊκής βιοπολιτικής (που μέχρι τώρα θεωρούσαμε ότι δεν μπορεί να ξεπεράσει τα σύνορα του θεωρητικού σχεδιάσματος) ξεπερνά το πεδίο ηθικής, κοινωνικής και πολιτικής έκπωσης που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της φάσης έξαρσης της κρίσης χρέους. Οι οικονομικά και πολιτικά εξαντλημένες μάζες, με εκθεμελιωμένη τη βάση κοινωνικής συνοχής την οποία αποτελεί η οικουμενική, ουσιαστική παιδεία, έχουν παραδοθεί, ως νομιζομένως ανήμπορες, σε μία λαίλαπα που συνεχίζεται και θα συνεχίζεται ακάθεκτη όσο δεν υπάρχουν αντιστάσεις. Φυσικά, η συγκεκριμένη πρακτική δεν θα περιοριστεί στο πεδίο των υγειονομικών ζητημάτων αν δεν αμφισβητηθεί στην ουσία της, αν δηλαδή δεν αναιρεθεί η επιχείρηση διαίρεσης των πολιτών σε στρατόπεδα εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων που εγγράφεται άρτια στο κλασικό divide et impera (διαίρει και βασίλευε). Ο (συρρικνωμένος) ελληνικός κόσμος δεν λειτουργεί αυτή τη στιγμή ως φάρος πολιτισμού στην ευρεία του έννοια, αλλά ως αδύναμος κρίκος και αχίλλειος πτέρνα του δυτικού κόσμου.

3. Συγκριτικά, αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα δεν συμβαίνουν στον πυρήνα της Ευρώπης. Στη Γαλλία, τα εντελώς ελάχιστα μέτρα που ακόμη ισχύουν, αφορούν μόνο πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις (χιλιάδων ανθρώπων), έχουν σαφή ημερομηνία λήξης (το Σεπτέμβριο), και οι αρχές της χώρας επιτηρούν με αυστηρότητα την παραμικρή εκτροπή που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την αρχή της ισότητας και της μη διάκρισης μεταξύ πολιτών (εν προκειμένω επί τη βάσει του υγειονομικού τους καθεστώτος), το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος, στην υγεία και στη επιλογή ή μη του εμβολιασμού, σε απόλυτη συμφωνία με το γαλλικό συνταγματικό συγκρότημα (σύνολο κειμένων με συνταγματική ισχύ, μεταξύ των οποίων ιδίως η περίφημη, ιστορική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη του 1789), την ΕΣΔΑ, τη σύμβαση του Οβιέδο και μια σειρά ακόμη από αυξημενης τυπικής ισχύος κείμενα. Ακόμη και όταν κάποια δημόσια/πολιτική αρχή “ξεφύγει”, επιδιώκοντας την επιβολή κάποιου παραβιαστικού των παραπάνω αρχών μέτρου με πρόσχημα το δημόσιο συμφέρον, οι υγιείς θεσμικοί αντισταθμιστικοί μηχανισμοί (π.χ η δικαιοσύνη, οι ανεξάρτητες αρχές με ελεγκτικές αρμοδιότητες κλπ) αντιδρούν παραχρήμα και αποτρέπουν ή καταστέλλουν την εκτροπή. Αν τυχόν καθυστερήσουν άλλωστε, τους προλαβαίνει η υγιής κοινωνία, με τη μορφή αυτού που οι Γάλλοι γλαφυρά αποκαλούν “ο δρόμος”, που σαρωνει καθε πρόθεση παραβίασης θεμελιωδών δικαιωμάτων που εγγράφονται στον πυρήνα κάθε δημοκρατικού κράτους και θεμελιώνουν το κράτος δικαίου. Στη Γαλλία, αυτή τη στιγμή, στα καφε κάθεται όποιος θέλει, όποτε θέλει, και το ίδιο ισχύει για τα μουσεία, τα σινεμά, τα θέατρα και τις αίθουσες συναυλιών (οι τελευταίες όταν το συγκεντρωμένο πλήθος δεν ξεπερνά κάποιες χιλιάδες άτομα, αλλιώς χρειάζεται μια διαδικασία, που και πάλι επιτρέπει σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους πρόσβαση, χωρίς να γνωρίζει κανείς αν είναι εμβολιασμένοι ή όχι. Το μέτρο αυτό, που αφορά ειδικά τις πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις, έχει ημερομηνία λήξης, “όποια κι αν είναι η υγειονομική συνθήκη” σύμφωνα με το αρμόδιο όργανο, την 30η Σεπτεμβρίου). Ασφαλώς δεν παρέχεται με κανένα τρόπο στους εργαζόμενους στην εστίαση ή τον πολιτισμό πρόσβαση στα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που συνιστούν τα ιατρικά δεδομένα όπως αυτά που σχετίζονται με τον εμβολιασμό, και δεν υφίσταται καμμία άμεση ή έμμεση υποχρέωση εμβολιασμού κατηγοριών πολιτών. Το Συνταγματικό Συμβούλιο (Conseil Constitutionnel), το ΣτΕ (Conseil d’Etat) και η Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (Cnil) μεταξύ άλλων, έχουν εμποδίσει τη λήψη μέτρων που παραβιάζουν τις διατάξεις που κατοχυρώνουν τα δικαιώματα του ανθρώπου και προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Τι ακριβώς συμβαίνει στον τόπο μας; Πώς γίνεται, παρόλη την προφανή εκτροπή που συνιστούν τα ανεκδιήγητα αυτά μέτρα, να σιγούν αυτοί που θα καλούνταν στο πλαίσιο μιας υγιούς κοινωνίας να εμποδίσουν αυτό το ζόφο; Και γιατί δεν είναι απολύτως σαφές, σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους, ότι αν ανοίξει αυτή η πύλη της Κολάσεως, η συνιστάμενη σε διακρίσεις μεταξύ πολιτών, δεν πρόκειται να κλείσει χωρίς να πληγούν ακόμη πολλοί, πολύ και σε διάφορα επίπεδα; Πού είναι η κοινωνική αλληλεγγύη και η συναλληλία; Πώς είναι δυνατόν να κοιμόμαστε;

**Διδάκτωρ νομικής (Paris II, Panthéon-Assas), δικηγόρος Αθηνών και Παρισίων, εντεταλμένη διδάσκουσα (Université Paris II, Panthéon – Assas)