Μιλώντας για ισότητα των φύλων και ειδικότερα μελετώντας εις βάθος στοιχεία και μελέτες ανακαλύπτεις σχετικά εύκολα τα παράδοξα που δημιουργούνται ένεκα των κοινωνικών προτύπων. Μελετώντας πρόσφατες στατιστικές έρευνες έχω εντοπίσει σημεία τα οποία με προβλημάτισαν ιδιαίτερα και αφορούν τη συμμετοχή των γυναικών σε ηγετικές θέσεις εντός των εταιριών. Πιο συγκεκριμένα, στην Κύπρο το 2020, μόλις το 23,5% των ηγετικών θέσεων σε εταιρίες, αποτελείται από γυναίκες και μάλιστα αυτά τα ποσοστά αντιστοιχούν και σε άλλους τομείς πέραν του εργασιακού. Ένας εξ αυτών είναι ο τομέας των επιστημών.
Μιλώντας για ισότητα των φύλων στις επιστήμες, τα παράδοξα που μπορεί να προσμετρήσει κανείς ξεπερνούν κατά πολύ αυτά του ευρύτερου κοινωνικού φάσματος. Θα αναφέρω επιγραμματικά πως στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 27, το ποσοστό των γυναικών ηλικίας 30-34 ετών που είχαν ολοκληρώσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση ξεπέρασε το ποσοστό των ανδρών κατά 10,7% το περσινό έτος. Που έγκειται το παράδοξο; Με τα αντίστοιχα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, κάτω από το 30% των ερευνητών σε παγκόσμιο επίπεδο είναι γυναίκες. Βλέπουμε λοιπόν τη συμμετοχή των γυναικών στις επιστήμες όχι απλά να μειώνεται αλλά να είναι και αντιστρόφως ανάλογη της ακαδημαϊκής τους εκπαίδευσης.
Οι ερωτήσεις που γεννιούνται, πολλές. Γιατί να ενδιαφερόμαστε για το πόσες γυναίκες βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις στον επιστημονικό τομέα ή στις επιχειρήσεις; Γιατί δημιουργείται αυτή η ανισότητα, ειδικότερα όσο ανεβαίνουμε στην ηγετική βαθμίδα; Οι απαντήσεις συνήθως δίνονται μέσα από δυναμικές συζητήσεις και ευρεία μελέτη ερευνών.
Ευρωπαϊκά στοιχεία δείχνουν πως επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα με ισορροπημένα διοικητικά συμβούλια, έχουν καλύτερες πιθανότητες οικονομικών κερδών. Αυτό γιατί η πολυμορφία βοηθά στο να παίρνονται σωστότερες στρατηγικές αποφάσεις, αφού ακούγονται διαφορετικές προοπτικές και αξιοποιούνται ποικίλες δεξιότητες. Το ακριβώς αντίστοιχο φαινόμενο παρουσιάζεται και στην πολιτική σκηνή. Σε κυβερνήσεις και κοινοβούλια με αυξημένα ποσοστά γυναικείας συμμετοχής, οι αποφάσεις που λαμβάνονται τυγχάνουν ευρύτερης αποδοχής από τα κοινωνικά σύνολα.
Τα εκπληκτικά επιτεύγματα των γυναικών επιστημόνων είναι πολυάριθμα όμως συνήθως παραμένουν στην αφάνεια. Θα ήθελα να αναφερθώ στην καθηγήτρια και επιστήμονα Sarah Gilbert του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Η Dr. Gilbert μαζί με την ομάδα ερευνητών της, ήταν η πρώτη που εξήγαγε απτά ευρήματα για το εμβόλιο του κορωνοϊού και μέσα από την έρευνά της ανακαλύφθηκε το εμβόλιο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, γνωστό ως το εμβόλια της AstraZeneca. Το λυπηρό είναι πως ελάχιστοι θα μιλήσουν για την τεράστια προσφορά της επιστήμον Sarah Gilbert στην ανθρωπότητα και η προσωπική μου απορία είναι: Θα συνέβαινε κάτι αντίστοιχο αν ο επιστήμονας ήταν άντρας;
Εύχομαι ολόψυχα πως η απάντηση που θα μου δινόταν θα ήταν καταφατική. Δεν πιστεύω όμως σε ευχές. Πιστεύω συνειδητά πως η κοινωνία μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό της μόνο εάν χρησιμοποιήσει όλα τα ταλέντα και την ποικιλομορφία που διαθέτει. Πιστεύω συνειδητά πως το μόνο κριτήριο που μπορεί να ορίσει έναν άνθρωπο είναι οι ικανότητές του και όχι το φύλο του. Πιστεύω συνειδητά πως οι νέες γενιές έχουν κάνει άλματα στη γεφύρωση αυτών των ανισοτήτων και μέσα από πολλή δουλειά θα καταφέρουμε σύντομα να ξεφύγουμε από τέτοιου είδους αγκυλώσεις.
*Πρόεδρος της ΠΟΦΕΝ
