Στο άρθρο εκφράζω την νομική μου άποψη σε ότι αφορά την συνταγματικότητα των Διαταγμάτων που εκδίδονται για αντιμετώπιση του COVID λόγω του χρονικού σημείου που έχει ήδη περάσει από την πρώτη στιγμή που εφαρμόστηκαν και που απ’ ότι φαίνεται θα συνεχίσουν να ισχύουν για αρκετό ακόμα καιρό.
Τα Διατάγματα εκδίδονται με βάση τις πρόνοιες και την εξουσία που δίνει ο ΠΕΡΙ ΛΟΙΜΟΚΑΘΑΡΣΕΩΣ ΝΟΜΟΣ ΚΕΦ. 260, ο οποίος θεσπίστηκε πριν από την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μετά την εγκαθίδρυση θεσπίστηκε το Σύνταγμα όπου το Άρθρο 179(2) του Συντάγματος προβλέπει μεταξύ άλλων ξεκάθαρα ότι, ουδείς νόμος ή αποφάσεις της Βουλής των Αντιπροσώπων ως και ουδεμία πράξη ή απόφαση οιουδήποτε οργάνου αρχής ή προσώπου στη Δημοκρατία που ασκεί Εκτελεστική Εξουσία ή οποιοδήποτε διοικητικό λειτούργημα δύναται να είναι καθ’ οιονδήποτε τρόπο αντίθετο ή ασύμφωνο προς οιανδήποτε των διατάξεων του Συντάγματος.
Εφ’ όσον δεν κηρύχθηκε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης με βάση το Άρθρο 183 του Συντάγματος οι μόνοι περιορισμοί που θα μπορούσαν να τεθούν με βάση το Άρθρο 13 του Συντάγματος για θέματα δημόσιας υγείας, όπως συμβαίνει τώρα, θα ήταν περιορισμοί σχετιζόμενοι με την ελεύθερη μετακίνηση και διαμονή και συνεπώς οι περιορισμοί που τίθενται με τα Διατάγματα πέραν της ελεύθερης μετακίνησης και διαμονής είναι εντελώς εκτός Συνταγματικής Τάξης και συνεπώς είναι αντισυνταγματικοί και δεν έπρεπε να εφαρμοστούν.
Θεωρώ ότι η εφαρμογή τους συνεχίζεται λόγω του ότι δεν έχουν ακόμη αμφισβητηθεί και σε περίπτωση που αμφισβητηθούν το Ανώτατο Δικαστήριο κατά πάσα πιθανότητα θα ακολουθήσει την ίδια θέση/αρχή όπως και στο παρελθόν δηλαδή να διαπιστώσει ότι οι πρόνοιες του Συντάγματος υπερέχουν και πρέπει να εφαρμόζονται.
Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι τα διατάγματα συνεχίζουν να ισχύουν λόγω του ότι ο λαός αντιλαμβανόμενος την αναγκαιότητα τους δεν αμφισβήτησε την συνταγματικότητα τους. Λόγω του ότι όμως αυτό μπορεί να ανατραπεί και επίσης λόγω του ότι κανένας δεν γνωρίζει για πόσο ακόμη θα είναι αναγκαίο να εφαρμόζονται τα Διατάγματα θεωρώ ότι η Κυβέρνηση και η Βουλή σε συνεννόηση με τον Γενικό Εισαγγελέα, θα πρέπει να τροποποιήσουν το Άρθρο 13 του Συντάγματος για να μπορεί να εκδίδονται τα Διατάγματα και για άλλες περιπτώσεις πέραν της μετακίνησης και διαμονής για θέματα που σχετίζονται με Κατάσταση Πανδημίας όταν αυτή κηρύττεται ως τέτοια από το ΠΟΥ.
Κάτι παρόμοιο ακολουθήθηκε και στην περίπτωση της τροποποίησης του Συντάγματος για να μπορεί να ισχύουν στην Κύπρο οι κανόνες του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου που βρίσκονται σε αντίθεση με τις πρόνοιες του Συντάγματος.
Η πιο πάνω εισήγηση γίνεται γιατί συνέχιση της υφιστάμενης κατάστασης δημιουργεί τεράστιους κινδύνους να υποχρεωθεί η Δημοκρατία στην καταβολή Αποζημιώσεων.
*Δικηγόρος / Πρώην Βουλευτής
