Οι εξελίξεις στην περιοχή μας προχωρούν με πολύ γρήγορους ρυθμούς δημιουργώντας νέα δεδομένα και νέους συσχετισμούς. Η νέα αμερικανική διοίκηση υπό τον Μπάιντεν ανατρέπει ουσιαστικά σημαντικές αποφάσεις της προηγούμενης, όπως η επιστροφή στη συμφωνία του Παρισιού για το περιβάλλον, η επαναβεβαίωση της συμφωνίας για τα πυρηνικά, η διαφαινόμενη επαναθεώρηση της στάσης των ΗΠΑ για το Ιράν και τους πυρηνικούς εξοπλισμούς, καθώς και η αποκρυστάλλωση της «επιστροφής» στην Αν. Μεσόγειο.
Η νέα αμερικανική διοίκηση επιδεικνύει πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον σε σχέση με την προηγούμενη για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ήδη το τουρκικό κράτος βρίσκεται στο κατηγορητήριο των ΗΠΑ για τον αυταρχισμό και την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών του.
Και πάλιν αναφορικά με τη νέα διοίκηση των ΗΠΑ, νομίζω ότι διαφαίνεται αρκετά καθαρά μια διαφοροποιημένη στάση έναντι των Κούρδων.
Η νέα διοίκηση των ΗΠΑ προφανώς δεν εγκαταλείπει την Αν. Μεσόγειο. Αυτό τη φέρνει σε αντιπαράθεση με την Τουρκία λαμβανομένου υπόψη ότι σε μεγάλο βαθμό οι επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας (ιδιαίτερα για τη Λιβύη) ενθαρρύνθηκαν θετικά από το καθεστώς Trump, με σκοπό την παρεμπόδιση της ΕΕ (ιδιαίτερα Γαλλίας και Ιταλίας) από την εκμετάλλευση των πετρελαίων της χώρας. Στη Λιβύη, όσο και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, η Τουρκία βρίσκεται σε προφανή αντιπαράθεση όχι μόνο με την ΕΕ αλλά και με τη Ρωσία με την οποία τελεί σε σχέση λυκοφιλίας.
Η νέα αμερικανική Κυβέρνηση δεν πρόκειται να ξαναβρεθεί σε ειλικρινή συμμαχική σχέση με την Τουρκία. Σίγουρα τη θέλει πίσω, ποτέ όμως δεν θα υπάρξει αμοιβαία εμπιστοσύνη στη σχέση τους. Διότι εξέλιπε πλέον η εμπιστοσύνη. Συνάγεται λοιπόν ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται ποτέ να ξαναβάλουν όλα τ’ αβγά τους στο καλάθι της Τουρκίας, ελλείψει εμπιστοσύνης. Το ίδιο ισχύει και για το Ισραήλ. Συνεπώς εμείς πρέπει να θεωρήσουμε ότι οι διακηρύξεις περί στρατηγικής συμμαχίας με την Κύπρο, τόσο από τους Αμερικάνους όσο και από τους Ισραηλινούς, είναι και ειλικρινείς και πλήρως ανταποκρινόμενες στις διαμορφωθείσες γεωπολιτικές συνθήκες.
Οι Αμερικανοί έχουν συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι πλέον δυνατό να ελεγχθεί η Τουρκία η οποία βρίσκεται ήδη με το ένα πόδι στη Ρωσία, γι΄ αυτό κι έχουν αναζητήσει και δημιουργήσει έναν νέο άξονα ισχύος (Ισραήλ-Κύπρος-Ελλάδα) και παράλληλα με αυτόν ακόμα έναν άλλον παρόμοιο άξονα (Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Αραβικός Κόλπος).
Αναφορικά με την Ε.Ε. η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη: Πρώτον: Είναι τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα Γερμανίας, Ιταλίας, Ισπανίας με την τουρκική αγορά που επιδρούν ανασταλτικά στις όποιες προσπάθειες επιβολής κυρώσεων κατά της Τουρκίας για τις παρανομίες και τις επεκτατικές ενέργειες. Η πιο μεγάλη αναστολή έρχεται από τη Γερμανία, όχι μόνο εξ αιτίας του τεράστιου όγκου των συναλλαγών, των επενδύσεων και των παροχών δανείων, αλλά και διότι η Γερμανία δεν έχει την όποια εξάρτηση από τα πετρέλαια της Λιβύης, πράγμα που δεν συμβαίνει με τους Ιταλούς και τους Ισπανούς.
Πολύ σημαντικός παράγοντας καθίσταται η Γαλλία. Η στρατηγική της σχέση με την Ελλάδα και την Κύπρο και η ολομέτωπη αντιπαράθεσή της με την Τουρκία δεν μπορούν να παραβλεφθούν. Απεναντίας η Γαλλία πρέπει να ιδωθεί ως ένα βασικό και απαραίτητο στήριγμα του αγώνα μας για επιβίωση.
Η πλήρης ταύτιση συμφερόντων και κουλτούρας πολιτισμού είναι τα στέρεα υπόβαθρα γι’ αυτή τη στρατηγική σχέση. Να μην ξεχνούμε ότι το νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων έχει δυο πυλώνες: Γαλλία και Η.Π.Α.
Η Βρετανία σπεύδει να χειραγωγήσει και να καθοδηγήσει την Κύπρο, εν όψει των συνομιλιών της πενταμερούς, με σκοπό την πλήρη διασφάλιση των συμφερόντων της και ταυτόχρονα της φίλης και συμμάχου της Τουρκίας. Και το κάνει εμφαντικά, μέχρι επιδεικτικά, θα έλεγα. Κατά τη γνώμη μου ανησυχεί από την «επάνοδο» των ΗΠΑ στην Αν. Μεσόγειο και από τη διακηρυχθείσα στρατηγική συμμαχία των ΗΠΑ με Κύπρο και Ελλάδα. Αυτό το τελευταίο θα σημάνει άμεσα ή σταδιακά μείωση της σημασίας των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο που αποτελούν το τελευταίο κατάλοιπο της πάλαι ποτέ αυτοκρατορίας τους. Εκτιμούν οι Άγγλοι ότι υπό τις συνθήκες η μοναδική εγγύηση της παρουσίας τους στην Κύπρο είναι το πέρασμα του νησιού στον γεωστρατηγικό έλεγχο της Τουρκίας. Πράγμα που θεωρώ ότι συγκρούεται με τους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Τι θέλει να πει: ότι αυτή τη φορά κατά πάσαν πιθανότητα τα αμερικάνικα και τα εγγλέζικα συμφέροντα στην περιοχή βρίσκονται σε αντιπαράθεση. Όχι για πρώτη φορά.
Πολύ μεγάλη είναι η σημασία και ο ρόλος των γειτονικών μας χωρών. Η στάση αυτών των χωρών αποτελεί την προστιθέμενη αξία του αγώνα για επιβίωση τόσο της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και του λαού της Κύπρου.
Χωρίς αυτές τις συμμαχίες η Κυπριακή Δημοκρατία και μαζί της ο Κυπριακός Ελληνισμός θα ήταν καταδικασμένοι. Ήταν το αντίδοτο στη βλακώδη τακτική μας να κοινοτικοποιήσουμε το Κυπριακό και να παρασιωπήσουμε την κατοχή και την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που πρέπει να τα ξαναφέρουμε στο προσκήνιο. Αυτές οι σημαντικότατες «συμμαχίες» καθώς οι άλλες εξελίξεις που προαναφέραμε επανέφεραν το Κυπριακό όχι δυστυχώς βέβαια ως πρόβλημα εισβολής-κατοχής, αλλά, εξίσου σημαντικό, ως μέγα γεωστρατηγικό πρόβλημα.
Αν στην επερχόμενη Πενταμερή η ηγεσία μας αποδεχτεί να μπει σε συζήτηση για την εσωτερική διάρθρωση του κράτους και για την κατάργηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε όλα πάνε στο βρόντο. Όλα ανεξαιρέτως και αναπόφευκτα όλοι οι σύμμαχοί μας τίθενται εκποδών, αχρηστεύονται και μπαίνουμε οριστικά πλέον στο λούκι που μας οδηγεί σε τουρκικό προτεκτοράτο.
Άρα: Την Κυπριακή Δημοκρατία και τα μάτια μας. Θα πρέπει να οδηγήσουμε τις συζητήσεις για το διεθνές status της Κυπριακής Δημοκρατίας.
*Πρώην υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης
