Ένα θέμα με τεράστιες οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις για την Κύπρο, αφορά την πολιτική της ΕΕ για το φυσικό αέριο, στο μεταβατικό στάδιο προς τον στόχο της βιώσιμης οικονομίας του 2050. Μέχρι πρόσφατα, η ΕΕ αναγνώριζε ξεκάθαρα τις ανάγκες νησιωτικών κρατών-μελών, ιδιαίτερα των ενεργειακά απομονωμένων όπως η Κύπρος, και ενέτασσε το φυσικό αέριο στις ενδιάμεσες ενεργειακές επιλογές τους για μετάβαση στην πράσινη οικονομία. Τώρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τέτοια επιτρεπόμενα «τεχνικά κριτήρια» για τους ρύπους, που προ-αποκλείουν ευρωπαϊκή χρηματοδοτική ή άλλη στήριξη για έργα και υποδομές προς αξιοποίηση του φυσικού αερίου. Τα προτεινόμενα «τεχνικά κριτήρια» ανατρέπουν την υφιστάμενη πολιτική της ΕΕ για τις επενδύσεις στο φυσικό αέριο. Επιπρόσθετα, ορατός κίνδυνος είναι να ενσωματωθούν αυτά τα «τεχνικά κριτήρια» στις μελλοντικές πολιτικές και νομοθεσίες της ΕΕ, και κατ΄ επέκταση στα χρηματοδοτικά προγράμματα, με πολλαπλάσιες δυσμενείς επιπτώσεις, πέραν από τον αγωγό και υποδομές φυσικού αερίου, σε τομείς όπως ύδρευση, γεωργία κ.ά. Παρεμπιπτόντως, με την καυτή συζήτηση για αναθεώρηση του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές ενόψει (σ΄αυτές εμπίπτει και ο αγωγός East-Med), έμεινα έκπληκτος με τις … χαλαρές και ανέμελες δηλώσεις των αρμοδίων Υπουργών στην Κύπρο, βάσει των οποίων, αν δεν γνώριζα την πραγματικότητα, θα νόμιζα ότι όλα πάνε εξαίρετα!
Μόλις την περασμένη εβδομάδα επιχειρηματολογούσα ενώπιον της αρμόδιας Επιτρόπου στην ΕΕ ότι, η πρότασή της για τα «τεχνικά κριτήρια» παραγνωρίζει την γεωγραφία ορισμένων κρατών, όπως τα απομονωμένα νησιωτικά κράτη-μέλη, και ανατρέπει την υφιστάμενη ευρωπαϊκή πολιτική και νομοθεσία. Επιπλέον, παραγνωρίζεται η μειονεκτική θέση κρατών όπως η Κύπρος, ενώ κράτη όπως η Γερμανία, με υφιστάμενες ήδη υποδομές φυσικού αερίου, θα συνεχίσουν να επωφελούνται από το φυσικό αέριο. Η πολιτική της ΕΕ, επέμενα, θα πρέπει να συνεχίσει να αναγνωρίζει την ιδιομορφία της γεωγραφίας και όχι να τιμωρεί τα απομονωμένα νησιωτικά κράτη-μέλη με … «τεχνικά κριτήρια».
Η απόφαση στην ΕΕ οριστικοποιείται τον Απρίλη. Με την Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κύπρου στην ΕΕ θα συνεχίσουμε την συνεργασία στο ζήτημα μέχρι τέλους. Όμως, το θέμα έχει τεράστιες οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις για την Κύπρο και δεν αντιμετωπίζεται από έναν Ευρωβουλευτή, ούτε από την Μόνιμη Αντιπροσωπεία. Το θέμα πρέπει να τεθεί στην ΕΕ σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
Σημείωση: Η επικεφαλής της Εισαγγελίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (Χάγη) θα αποφανθεί μέχρι τον Ιούνιο 2021 εάν θα παραπέμψει για εκδίκαση την καταγγελία (από το 2014) εναντίον Τούρκων αξιωματούχων για το έγκλημα του εποικισμού στην Κύπρο. Η Κυπριακή Κυβέρνηση απουσιάζει. Για εβδομάδες καλούμε τον Πρόεδρο και τους αρμόδιους Υπουργούς να πάρουν επίσημα θέση. Προτιμούν, χάριν του κλίματος των συνομιλιών, να χαθεί η υπόθεση, παρά να τεκμηριώσουν το έγκλημα του εποικισμού ενώπιον του Δικαστηρίου;
*Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D), Πρόεδρος Πολιτικής Επιτροπής για την Μεσόγειο
costas.mavrides@europarl.europa.eu