Κατά την δεκαετία του 1960, με αφορμή τις πρώτες τότε αντιδράσεις ακτιβιστών ενάντια στην χημική βιομηχανία, γεννήθηκαν τα πρώτα περιβαλλοντικά κινήματα. Μέχρι τότε, υπήρχε πλήρης άγνοια για τις βιομηχανικές πρακτικές που θα έφερναν αλλεπάλληλες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.
Σήμερα τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Αυτά τα περιβαλλοντικά κινήματα απέκτησαν πλέον γνώση και επιστημοσύνη, ώστε να είναι σε θέση να επιχειρηματολογούν στοιχειοθετημένα, απέναντι στον ισχυρισμό των ιμπεριαλιστών βιομηχάνων, ότι δήθεν οι πρακτικές που χρησιμοποιούν, δεν είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.
Από την δεκαετία του 1980, επιστήμονες περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούσαν για την επιβάρυνση της πλανητικής υγείας που βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο λόγω των λανθασμένων πρακτικών παραγωγής και χημικής βιομηχανίας. Ο άνθρωπος σταμάτησε να ζει αρμονικά μέσα σε ένα υγιές περιβάλλον. Ακόμα και με την παραγωγή τροφής, με τις μεταφορές και τον τρόπος ζωής, οδήγησε τον πλανήτη σε υγειονομικές περιπέτειες, κάτι που το βλέπουμε με την πάροδο των ετών ακόμα πιο έντονα. Ακραία καιρικά φαινόμενα, μόλυνση υδάτων, εδάφους και αέρα είναι πλέον υπαρκτά.
Η αχόρταγη ιμπεριαλιστική μηχανή εισέβαλε ακόμα και σε παρθένες περιοχές, καταστρέφοντας με κάθε τρόπο την φυσική βλάστηση, τους υγροβιότοπους και ενδιαιτήματα της πανίδας. Η ανάγκη για ορυκτό πλούτο και αλλαγή χρήσης γης οδήγησαν στο απόλυτο μαύρο. Όλα στον βωμό του άμεσου κέρδους από μια χούφτα δισεκατομμυριούχων.
Πριν 30-40 χρόνια μιλούσαμε για πιθανή κλιματική αλλαγή με το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σήμερα βιώνουμε στο πετσί μας και την κλιματική αλλά και την υγειονομική κρίση. Συνεπακόλουθο δε, η οικονομική και η κοινωνική κρίση, που έφερε σωρεία άλλων προβλημάτων διαβίωσης.
Μέσα σε όλα αυτά, τίθεται ένα επιστημονικό ερώτημα. Η πανδημία του covid – 19 και οι αυξημένες ανθρώπινες θανατηφόρες ασθένειες συνδέονται με την πλανητική υγεία; Η απάντηση λοιπόν είναι ότι πήραμε ένα πολύ σημαντικό μάθημα από αυτή την πανδημία. Αυτά που για χρόνια προειδοποιούσαν Περιβαλλοντολόγοι και οικολογικά κινήματα, δυστυχώς τα βρήκαμε μπροστά μας, σαν μια πικρή επιβεβαίωση των όσων τεκμηριωμένα καταθέταν για τους ενδεχόμενους κίνδυνους ασθένειας των ανθρώπων ως αποτέλεσμα της κατάχρησης των όσων απλόχερα μας προσφέρει η φύση.
Είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν οριζόντια ουσιαστικά μέτρα για το μέλλον, σε μια διαφορετική βάση και προσέγγιση από αυτή που σήμερα η πολιτεία κινείται. Η πολιτεία πρέπει επιτέλους να επικεντρωθεί στα πραγματικά προβλήματα, να υιοθετήσει το μοντέλο αειφορίας που προτείνεται από την επιστημονική ομάδα των Περιβαλλοντολόγων.
Είναι ανάγκη να κατανοήσουμε πως όλα σε αυτό τον πλανήτη είναι αλληλεξαρτώμενα και η προσέγγιση θα πρέπει να είναι ολιστική. Με διεπιστημονική διαβούλευση να οικοδομηθεί ένα νέο σύστημα, που θα εξασφαλίσει την πλανητική υγεία, έστω και τώρα.
Η συζήτηση στις μέρες μας, επικεντρώνεται στα αντανακλαστικά του γενικού συστήματος υγείας και στην ποιότητα των υποδομών των νοσοκομείων. Ακόμα μια φορά, σύσσωμη η ανθρωπότητα φάνηκε απροετοίμαστη να αναχαιτίσει κάτι πολύ μεγάλο. Αυτό από μόνο του απαιτεί ριζικές αλλαγές.
Αυτοί οι πυλώνες των ριζικών αλλαγών θα πρέπει να αποτελούνται πρωτίστως από τις αρχές της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον σεβασμό, την πλήρη διαφάνεια και πάντα στα πλαίσια της πραγματικής δημοκρατίας, ώστε σε πνεύμα συνεργασίας, να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των πολιτών αλλά και να διαφυλαχθεί το μοναδικό μας σπίτι, ο πλανήτης μας.
Ακόμα δεν είναι αργά για πρόληψη. Δεν είναι όμως και νωρίς….
*Περιβαλλοντολόγος-Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος βουλευτής Λευκωσίας, Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών. .
