Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,
Οκτώ χρόνια μετά την ανάληψη του ύπατου αξιώματος του Κράτους, βάλλεσθε πανταχόθεν για κακοδιαχείριση του Κυπριακού και της οικονομίας, για ευθύνες στην καταρράκωση των θεσμών, για συγκάλυψη της διαφθοράς και της διαπλοκής και όχι μόνο. Δεν θα ασχοληθώ με την εγκυρότητα ή όχι των κατηγοριών αυτών. Θα σταθώ σε μια δήλωση στην οποία προέβητε εξερχόμενος της αίθουσας του Συνεδριακού Κέντρου «Φιλοξενία», μετά την κατάθεση σας ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για τις πολιτογραφήσεις: «Αυτό που κατ΄ εμέ από σήμερα επανατοποθετείται είναι η μη ενασχόλησή μου με όσα και αν λέγονται και η προσήλωσή μου, πρώτον, στο πώς αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα που θα έχουμε μπροστά μας όσον αφορά την επίλυση του κυπριακού προβλήματος (…) Είμαι έτοιμος να συνεργαστώ με όλες τις πολιτικές δυνάμεις, έντιμα, όσο και αν διαφωνούμε σε ορισμένα θέματα, για να δώσουμε ό,τι χρωστάμε σε τούτο τον τόπο».
Και όντως χρωστάτε πολλά σε αυτό τον τόπο, κύριε Πρόεδρε και εσείς και όλες οι πολιτικές δυνάμεις. Και κυρίως, χρωστάτε την επούλωση των πληγών, την επανένωση του νησιού και την αποτροπή της οριστικής διχοτόμησης του. Στα δύο χρόνια που σας απομένουν μέχρι τη λήξη της θητείας σας θα έχετε μια τελευταία ευκαιρία να συμβάλετε στην επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης και να διασώσετε την υστεροφημία σας. Θα έχετε μια τελευταία ευκαιρία να αποσείσετε τις οποιεσδήποτε ευθύνες σας για το ναυάγιο της διάσκεψης του Κραν Μοντανά, την οποία ο ΓΓ του ΟΗΕ χαρακτήρισε σαν μια ιστορική ευκαιρία η οποία εχάθη, αλλά και για τα τέσσερα σχεδόν χρόνια αδράνειας τα οποία ακολούθησαν.
Ήμουν κι εγώ εκεί. Ως ο τελευταίος, έστω, τροχός μιας πολυμελούς αποστολής. Δεν μου δόθηκε η ευκαιρία να συμβάλω στη γεφύρωση των διαφορών στο κεφάλαιο στο οποίο ειδικεύομαι, δηλ. το περιουσιακό. Ως ένας ζηλωτής της επανένωσης του νησιού, εντούτοις, έχω διαθέσει πολύ χρόνο και κύτταρα για τη συγγραφή, μετά τη διάσκεψη, δύο βιβλίων για το θέμα της ειδικότητας μου, («The property issue in the Cyprus problem: A technocratic approach» και «Κυπριακό ώρα μηδέν: Το αγκάθι του περιουσιακού»), τα οποία έθεσα στη διάθεση σας, όπως και στη διάθεση του διαπραγματευτή, των μελών της αποστολής καλών υπηρεσιών του ΓΓ και άλλους εμπλεκομένους, με την ελπίδα ότι αυτά θα συμβάλουν, έστω κατ’ ελάχιστον, στην επίτευξη μιας συμφωνίας.
Δεν φιλοδοξώ να είμαι πρωταγωνιστής σε αυτή την προσπάθεια και θα αρκεστώ στον ρόλο του τελευταίου τροχού της αμάξης. Υπάρχουν πολύ πιο αξιόλογοι γνώστες του Κυπριακού και των διαφόρων πτυχών του. Και δεν είναι κατ’ ανάγκη πολιτικά πρόσωπα, ή μεγαλοδικηγόροι, ή στελέχη της Κυβερνήσεως ή του του κυβερνώντος κόμματος, ή μέλη του Εθνικού Συμβουλίου, ή της ομάδας στήριξης ή υπηρεσιακοί του υπουργείου Εξωτερικών. Να σας υπενθυμίσω, επί του προκειμένου, ότι στο Κραν Μοντανά εκείνοι οι οποίοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αξιοπρεπή παρουσία της πλευράς μας (και που βεβαίως δεν φέρουν καμιά ευθύνη για το ναυάγιο) ήσαν δύο ακαδημαϊκοί όπως και δύο διεθνολόγοι προερχόμενοι από τον χώρο της αντιπολίτευσης.
Η μη επίλυση του Κυπριακού, κύριε Πρόεδρε, δεν οφείλεται μόνο στην τουρκική αδιαλλαξία, η οποία είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά και σε δικά μας σοβαρά λάθη όπως η έλλειψη στοχοπροσήλωσης, αλλά και κατ’ εξακολούθηση ερασιτεχνικοί χειρισμοί στη διαπραγματευτική μας τακτική. Ο υφιστάμενος μηχανισμός, που βασίζεται σε πλειάδα φορέων οι οποίοι ασχολούνται ή υποτίθεται ότι ασχολούνται με τις διαπραγματεύσεις, (ομάδα υπηρεσιακών του Γραφείου του διαπραγματευτή, «ομάδα στήριξης του συνομιλητή», «ομάδες εργασίας», «Εθνικό Συμβούλιο», «Συμβούλιο αρχηγών κομμάτων» κ.τ.λ.) δεν είναι αποτελεσματικός. Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι, πέραν από την πολιτική βούληση, η οποία είναι εκ των ων ουκ άνευ, απαιτείται και η αναβάθμιση της διαπραγματευτικής μας ομάδας. Έχω την ταπεινή, αλλά ισχυρή, άποψη ότι μόνο μια μικρή ευέλικτη ομάδα ακαδημαϊκών, νομικών και τεχνοκρατών οι οποίοι να κατέχουν το Κυπριακό και επί μέρους πτυχές του και να μπορούν να διαθέσουν χρόνο και ενέργεια τόσο στην προετοιμασία όσο και στη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, θα μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την ισχυρότατη αντίπαλη ομάδα στο γήπεδο των διαπραγματεύσεων.
Το Κυπριακό βρίσκεται στην ώρα μηδέν. Είμαστε όλοι υπόλογοι απέναντι στην ιστορία και πολύ περισσότερο εσείς. Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα!
* LLB, MSc (ULA), ΜRICS, Επισκέπτης Λέκτορας, Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου
