Η λογική υπαγορεύει σοφά πως όταν στην ιστορική αλήθεια αρχίζουμε την έρευνα από τις γενεσιουργές της αιτίες, που αναλύουμε για να βρούμε αφετηρίες οδών σκέψεων και λύσεων των προβλημάτων που προκλήθηκαν, με συνέργεια, βέβαια, πολλές φορές, των ανθρωπίνων παρεμβάσεων και εσφαλμένων αποφάσεων και ενεργειών. Και ενώπιον των συμπερασμάτων καταλήγουμε σε εκτίμηση των συνεπειών, θετικών ή αρνητικών και στον επιμερισμό των ευθυνών. Και στην περίπτωση των συνομιλιών στο Χόλτερ της Ζυρίχης, μεταξύ Καραμανλή-Μεντερέζ-Μακμίλαν και της συναινέσεως Μακαρίου,
(11 Φεβρουαρίου 1959) με τηλεφωνική επικοινωνία, τα κείμενα προωθήθηκαν στο Λάγκαστερ Χάουζ του Λονδίνου για κατάληξη (Δ. Μπήτσιος). Εκεί συμφώνησαν οι Ελλαδίτες και ο Μακάριος, οι Τούρκοι και οι Άγγλοι. Διεφώνησαν οι 5 αντιπρόσωποι του ΑΚΕΛ με τον Εζεκία Παπαϊωάννου, ο Βάσος Λυσσαρίδης, ο Τάσσος Παπαδόπουλος και ο Γλαύκος Χρίστης. Όταν επανήλθαν στην πατρίδα και διενεργήθηκαν οι πρώτες προεδρικές εκλογές, με υποψηφίους τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον Ιωάννη Κληρίδη με εκλογικά αποτελέσματα 67%, για τον πρώτο και 33% για τον δεύτερο, ακολούθησαν ιστορικές διαφοροποιήσεις. ΑΚΕΛ, Λυσσαρίδης και Παπαδόπουλος μετακινήθηκαν με τον Αρχιεπίσκοπο και ο Θεμιστοκλής Δέρβης, αρχηγός της Δημοκρατικής Ένωσης, που ετάχθη υπέρ της Ζυρίχης, στο Λονδίνο, διεφώνησε, ξιφούλκησε με αρθρογραφία και επηρέαζε μέχρις ενός σημείου την Αντιπολίτευση. Η Αντιπολίτευση με προμετωπίδα την Ένωση, την σκληρή δημοσιογραφία με την «Πατρίδα» και την «Εθνική» και πείσμονα αντίδραση, εγκατακρήμνιζε τις γέφυρες επικοινωνίας, ενώ την ίδια υπέσκαπταν πράκτορες του Μακαρίου. Δεν λησμονώ τον Κώστα Ιωαννίδη: «Μην εκπλήττεσαι. Όσα λέμε το βράδυ μεταξύ μας, το πρωί τα ξέρει ο Μακάριος».
Το διαπίστωσα όταν μετά τις συλλήψεις της 29ης Ιουλίου 1973, την επομένη, απολύθηκαν κάποιοι με παιδαριώδεις εξηγήσεις!..
Τα παρασκήνια συνεχίστηκαν και μετά την δολοφονία Γιωρκάτζη, με επηρεασμούς των ίδιων επιδιώξεων μιας αόρατης «ΥΠΕΡΚΥΠ», που υφίσταται και δρα με τον ίδιο ηγεμονικό έλεγχο, στη χρησιμοποίηση ανθρώπων. Παράλληλα, ίσχυσε η διαπίστωση Charold Hasswell πως «πολιτική είναι ποιος παίρνει, πότε και, πώς» και του Σάμουελ Τζόνσον πως «ο πατριωτισμός είναι καταφύγιο των αχρείων». Να θυμηθούμε τις εκτάσεις που μετέτρεψαν αδέκαρους σε μεγιστάνες.
Σ’ αυτές τις συνθήκες διαμορφώνονται οι πολιτικές 1959-2023. Και στα υπόγειά τους χαράσσονται οι αποφάσεις. Απόρροιες οι αποτυχίες. Οι ηγεσίες μας από το 1959 εγκαταλείπουν ιδέες, προσδοκίες, σκοπούς, ακολουθούν κατευθύνσεις που οδηγούν σε δραματικά αδιέξοδα και τελικά σε ήττες που μας γελοιοποιούν και καταλήγουν σε υποτιμήσεις της Κυπριακής πολιτικής ηγεσίας και των επιδιώξεών της. Κατά Κάρλ Γιουνγκ «αφθονούσε η αηδιαστική βλακεία και η κοινοτυπία.
Οι πολιτικές εξαρτήσεις, οι υστερόβουλοι διορισμοί και οι εναλλαγές πρώην υποστηρικτών μας, έναντι της Κύπρου, είναι ενδεικτικές. Χαρακτηριστική η ομολογία Μακαρίου στον στρατηγό Κωνσταντίνο Κόρκα. Ο δαφνοστεφής με 6 χρυσά μετάλλια ανδρείας, απεσταλμένος του Αρχηγού του ΓΕΣ Πιπιλή, είχε επαφές με τον Αρχιεπίσκοπο, παραμονές των γεγονότων του 1963, με καταφανή προσπάθεια να τον πείσει ότι δεν μπορούσε να απορρίψει τα 13 άρθρα που ο ίδιος υπέγραψε πριν 3 μόλις χρόνια και ο πρόεδρος του απάντησε καθησυχαστικά: «έχω συννενοήσεις με τον ύπατο αρμοστή της Βρετανίας», δήλωση που απεδείκνυε την απόφασή του να ενεργήσει κατά τις συνεννόησεις με την Αγγλία.
Βέβαια τα πράγματα απέδειξαν την τουλάχιστο ατυχή απόφαση με τους Άγγλους που κατέληξαν στο ναυάγιο και στην απαρχή των έκτοτε περιπετειών που έσυραν την πατρίδα μας στους ολέθρους που παρατείνονται, αδιακόπως επιδεινούμενοι μέχρι σήμερα. Νοείται δε ότι τα αδιέξοδα δρομολογούνται από τους Άγγλους από το 1958. Δείγμα η άφιξη της Μπάρπαρα Κασλ, Σεπτέμβριο 1958, οι φιλικές επαφές με τον Μακάριο και τελικά η εγκατάλειψη της αυτοδιαθέσεως και η επιλογή της ανεξαρτησίας ως βάσης του Κυπριακού, που απέβη η εστία μυρίων δεινών για τον αγώνα του Λαού μας.
Προσωπική απόφαση του Μακαρίου η ανεξαρτησία
Η επιλογή της ανεξαρτησίας ήταν προσωπική απόφαση του Μακαρίου που όπως, κατά κανόνα, ουδένα άλλο ελάμβανε υπ’ όψη, εκτός από τον ύπατο αρμοστή της Βρετανίας. Άλλως τε ήταν κοινό μυστικό ότι οι Άγγλοι τον έπεισαν, από τον καιρό των Σεϋχελλών, ότι αποτελούσε διεθνή πολιτική προσωπικότητα παγκόσμιας αναγνώρισης, αν και ο Μακάριος εστερείτο ανώτατης παιδείας, εκτός του κατοχικού πτυχίου θεολογίας και του συνήθους γυμνασιακού απολυτηρίου!
Παρά ταύτα και συνεργούσης της ατομικής εγωπάθειας και των ασυγκράτητων φιλοφρονήσεων των αυλοκολάκων, υπερίσχυσε το φαινόμενο άλογης αυτοπεποίθησης περί μοναδικότητας της νοητικής ανωτερότητας που ώθησε σε θεοποίηση! Τέτοια δεδομένα συνέτειναν στην υπόδειξη του Chares Bukowski ότι οι νοήμονες είναι γεμάτοι αμφιβολίες και οι ανόητοι γεμάτοι αυτοπεποίθηση που μετατρέπουν τον όχλο σε θύμα ομαδικών παραισθήσεων παρερμηνείας της πραγματικότητας και ανάπτυξης ηγεμονικών εμμονών που δημιουργούν αρχηγετική συνείδηση, με την μετατροπή του κυβερνήτη σε απόλυτο τύραννο και τον λαό σε άβολη μάζα δουλοπαροίκων.
Στο πλέγμα τέτοιων συναισθηματικών παρορμήσεων ο πρόεδρος προέβη σε ενέργειές που προκάλεσαν δυσμενείς αντιδράσεις ή ανέτρεψαν πολιτική όπως του Ου Θαντ το 1964 και 1965 που συνταυτιζόταν με τις δικές μας θέσεις για τα γεγονότα και τις επιλογές των Αδεσμεύτων. Τότε ο μεν Νάσσερ συνεργαζόταν εν κρυπτώ με τους Αμερικανούς για το δάνειο των 60 εκατομμυρίων (αποκαλύψεις Μάϊλς Κόπλαντ) «The game of the nation») και τον Τίτο που συνωμοτούσε για την Μακεδονία (οργάνωσε την ταξιαρχία Μακεδονίας με στρατηγό τον Τέμπο) και εξόπλιζε τους αντάρτες … Ήταν γραμμή Μακαρίου που τις επιταγές του ακολούθησαν οι διάδοχοί του όπως και τις αόρατες σχέσεις με το «Foreign office» εφ’ όλης της ύλης! Οι επιλογές των Αδεσμεύτων, πολιτικά ήταν άγονες.
Στις κρίσιμες ώρες δεν προσέφεραν ουσιαστικές βοήθειες, πέραν των αρχικών ψηφισμάτων στον Ο.Η.Ε., ενώ προκάλεσαν την οργή των Δυτικών ηγεσιών και ενίσχυσαν την Τουρκία στις πολιτικές και πολεμικές ενέργειες πριν, κατά και μετά τον Αττίλα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση που οι Άγγλοι κυριαρχούσαν στα παρασκήνια των Βρυξελών και σχημάτιζαν το φίλαγγλο ρεύμα των νεοφώτιστων μελών …
Βέβαια, το όλο θέμα δεν εξαντλείται με ένα άρθρο. Απαιτούνται παραθέσεις και αναλύσεις πολλών περαιτέρω αναφορών.
*Πρόεδρος των Συνδέσμων Αγωνιστών ΕΟΚΑ