Το μεταναστευτικό ως φαινόμενο υπήρχε πάντοτε και πάντοτε θα υπάρχει. Από τη στιγμή όμως που το φαινόμενο αυτό, ξέφυγε από τα στεγανά της νόμιμης μετανάστευσης και μετατράπηκε σε πλατφόρμα πλουτισμού διακινητών, καπηλείας και διακινδύνευσης ανθρώπινων ζωών και ασύγγνωστης εκμετάλλευσης των συστημάτων ασύλου των χωρών και κυρίως των κρατών μελών της Ε.Ε. που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, έπαψε πια να είναι απλά ένα ανθρωπιστικό ζήτημα.
Μετατράπηκε σε ένα ξεκάθαρα πολιτικό και κοινωνικό πρόβλημα για το οποίο απαιτείται ολιστική αντιμετώπιση, ριζοσπαστικές λύσεις και κυρίως, ομοψυχία στην αντιμετώπιση του, αντικρίζοντάς το στην πραγματική του διάσταση… ως το δεύτερο μεγαλύτερο εθνικό μας πρόβλημα.
Τα όσα σήμερα γίνονται για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, λαμβάνουν ασφαλώς θετικό πρόσημο. Μια σειρά μέτρων που η προηγούμενη κυβέρνηση ξεκίνησε και που η σημερινή κυβέρνηση υιοθέτησε και συνεχίζει να εξελίσσει, τόσο στον τομέα της επίσπευσης των διαδικασιών και της περαιτέρω αύξησης των επιστροφών, όσο και στον πλέον σημαντικό τομέα της ενίσχυσης και διαφύλαξης της ασφάλειας των εξωτερικών μας συνόρων αποτελούν σημαντικές δράσεις για τον περιορισμό του προβλήματος της παράτυπης μετανάστευσης. Πολύ μεγαλύτερης σημασίας, τα όσα μέτρα λαμβάνονται και πρέπει ακόμη να ληφθούν επί της Αχιλλείου πτέρνας μας, της Πράσινης Γραμμής, που οι ίδιοι οι ευρωπαίοι εταίροι μας μέσα από μια σειρά επίσημων διακηρύξεων αναγνώρισαν ότι «παρόλο που δεν αποτελεί εξωτερικό σύνορο της Κύπρου και της Ε.Ε., θα πρέπει να τύχει της ίδιας διαχείρισης και προστασίας όπως τυγχάνουν τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης». Ας μη ξεχνάμε ότι αυτή την πληγή χρησιμοποιεί με κάθε δυνατό τρόπο η Τουρκία, διοχετεύοντας ετησίως χιλιάδες παράτυπων μεταναστών στη χώρα μας, σε μια νέα μορφή υβριδικού πολέμου, όχι ενάντια της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά ενάντια ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μεταναστευτικό λοιπόν δεν θα εκλείψει ποτέ. Ούτε βεβαίως και οι στυγνοί εκμεταλλευτές – οι εκτός της χώρας μας διακινητές και οι συν αυτώ, εντός συνεργάτες τους. Άλλωστε η διακίνηση μεταναστών έχει πλέον καταστεί μια απόλυτα επικερδής βιομηχανία.
Όλες αυτές οι χιλιάδες των ανθρώπων που προέρχονται από ασφαλείς χώρες και που κάθε χρόνο κατακλύζουν τη χώρα μας, έχουν ένα και μοναδικό στόχο… να πάνε στην Ευρώπη. Θέλουν να έρθουν σ’ εμάς γιατί στο πρόσωπο της Ευρώπης βλέπουν ένα καλύτερο μέλλον, μια δουλειά, ένα σπίτι… μα τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Καταλήγουν εγκλωβισμένοι σε μια χώρα απομονωμένη από την υπόλοιπη Ευρώπη, χωρίς κοινά χερσαία σύνορα με τα άλλα κράτη και χωρίς τη δυνατότητα να ταξιδέψουν ελεύθερα αφού η Κύπρος δεν είναι μέλος της ζώνης Schengen.
Καταλήγουν εγκλωβισμένοι σε ένα νησί, αντιλαμβανόμενοι ότι η υπόσχεση που ο διακινητής τους έδωσε ότι θα φτάσουν στην Κύπρο και ακολούθως θα πάνε Βερολίνο με τρένο (ναι…αυτά μαρτυρούν οι ίδιοι οι μετανάστες), δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα μεγάλο ψέμα μέρος της προπαγάνδας που έντεχνα εξαπλώνεται στη χώρα του από τα δίκτυα των εκμεταλλευτών τους. Μα τότε πια, είναι πολύ αργά… και το δικό τους πρόβλημα, γίνεται δικό μας.
Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Είναι ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο που συνεπικουρικά των όσων μέτρων ορθά λαμβάνονται στο εσωτερικό, θα πρέπει να βγούμε εκτός των στεγανών και των ορίων της Ηπείρου μας για να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα στη ρίζα του. Πρέπει επιτέλους πριν έρθουν οι μετανάστες σ’ εμάς, να πάμε εμείς σ’ αυτούς. Παρομοιάστε το αν θέλετε με την υγεία μας… Λένε ότι η ίδια η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Ακριβώς το ίδιο ισχύει και στο μεταναστευτικό. Είναι αδήριτη ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση με τις σημαντικές οικονομικές δυνατότητες και εργαλεία που διαθέτει να αγγίξει τη ρίζα του προβλήματος.
Είναι επιτέλους η ώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση να παρέμβει πιο αποφασιστικά στις κρίσιμες εστίες που προκαλούν την ανάγκη για παράτυπη μετανάστευση. Να πάει εκείνη στις τρίτες χώρες που τροφοδοτούν την Ευρώπη με τις χιλιάδες αυτές των μεταναστών ετησίως. Να επενδύσει στη δημιουργία υποδομών στις χώρες τους και να δημιουργήσει εκείνες τις συνθήκες εργασίας που θα ικανοποιήσουν τους ανθρώπους αυτούς ώστε να παραμείνουν στον τόπο τους… Άλλωστε, πιστέψτε με, κανείς δεν θέλει να μεταναστεύσει αν η πατρίδα του του παράσχει τις ευκαιρίες που δικαιούται.
Να πάμε σ’ αυτούς με εκστρατείες διαφώτισης και ενημέρωσης τους για τις πραγματικότητες, για να καταρρίψουμε τους μύθους που κάποιοι τους πλασάρουν. Να καταλάβουν οι άνθρωποι αυτοί ότι η παράνομη και παράτυπη μετανάστευση, δεν είναι η λύση στο πρόβλημα τους.
Είναι δε η ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση να επενδύσει στη νόμιμη μετανάστευση προσφέροντας την ευκαιρία σε όσους με κριτήρια και σύννομα κατέλθουν για να προσφέρουν διασφαλίζοντας τους το μέλλον που οι ίδιοι οραματίζονται. Σε όσους όμως με σύνεση και σεβασμό στη χώρα που τους φιλοξενεί το επιλέξουν.
Η Κύπρος πάλεψε πολλές φορές γι’ αυτό, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς να εισακουστεί. Βγήκε μπροστά με συγκεκριμένες προτάσεις που έμειναν στο συρτάρι. Πέντε και πλέον χρόνια τώρα συζητείται στις Βρυξέλες ένα νέο Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση που, πολύ φοβάμαι ότι μόνο στα ημίμετρα θα αρκεστεί ενώ συνεχίζει να μεταθέτει την ευθύνη στους ώμους των κρατών μελών πρώτης γραμμής και ιδιαίτερα στην Κύπρο και την Ελλάδα που καλούνται να επωμιστούν δυσβάσταχτα βάρη χωρίς την αντίστοιχη υποχρεωτική αλληλεγγύη. Ένα Σύμφωνο από το οποίο λείπει η πρόληψη.
Ας βγούμε λοιπόν ξανά μπροστά. Με απτές, εμπεριστατωμένες θέσεις για να πείσουμε τους εταίρους μας να πράξουν τα αυτονόητα… Να πάει η Ευρώπη σ’ αυτούς τους ανθρώπους, πριν έρθουν αυτοί σ’ εμάς.
*Διεθνολόγος, Πολιτικός Αναλυτής
