Η Μέση Ανατολή φλέγεται. Ο πόλεμος αλλάζει πολλά πράγματα και ο πλανήτης βρίσκεται αντιμέτωπος με νέα δεδομένα τα οποία θα αλλάξουν τις ισορροπίες στην περιοχή. Ας ξεκινήσουμε όμως με την τρέχουσα κατάσταση.
Η πόλη Χαν Γιουνίς, το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της νότιας Γάζας, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ισραηλινής εκστρατείας στη Λωρίδα, όπως επισημαίνουν στρατιωτικοί αναλυτές, κάνοντας λόγο για προετοιμασίες ενόψει πλήρους χερσαίας επιχείρησης στο νότιο τμήμα του παλαιστινιακού θύλακα. Το Ισραήλ εκτιμά ότι στη Χαν Γιουνίς κρύβονται κορυφαίοι ηγέτες της Χαμάς. Μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της Χαμάς στη Γάζα, Γιαχία Σινουάρ, και ο Μοχάμεντ Ντέιφ, ηγέτης της στρατιωτικής πτέρυγας. Η κατάσταση στην πόλη περιπλέκεται, όχι μόνο εξαιτίας των εκατοντάδων χιλιάδων εκτοπισμένων Παλαιστινίων που βρήκαν εκεί καταφύγιο, ενόσω μαίνονταν οι μάχες στον βορρά αλλά και από το γεγονός ότι το Ισραήλ εκτιμά πως στην περιοχή κρατούνται Ισραηλινοί όμηροι.
Η μετακίνηση του πληθυσμού έχει προκαλέσει τεράστια πίεση στις υποδομές της πόλης, όπου οι ανάγκες για τρόφιμα, νερό και στέγαση είχαν πολλαπλασιαστεί. Η κατάσταση επιδεινώνεται, καθώς το κέντρο των ισραηλινών επιχειρήσεων μετατοπίζεται νοτιότερα. Τις αυξημένες ανησυχίες για τους αμάχους, έπειτα από την επέκταση της ισραηλινής επιχείρησης, εξέφρασε, μεταξύ άλλων, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Λόιντ Οστιν. Το Ισραήλ θα μπορούσε να επιτύχει τακτική νίκη αλλά και να υποστεί στρατηγική ήττα, αν συνεχίσει να σκοτώνει αμάχους, προειδοποίησε, προσθέτοντας ότι η ισραηλινή κυβέρνηση θα μπορούσε να σπρώξει τους άμαχους Παλαιστινίους στην αγκαλιά των εχθρών του.
Οι επιπτώσεις από τον πόλεμο είναι άμεσες για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για τη χώρα μας. Ο αντίκτυπος Θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της σύγκρουσης, καθώς και από τις διαστάσεις που θα λάβει. Πέρα από το τεράστιο ανθρώπινο κόστος από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οι αγορές και οι επιχειρήσεις αναρωτιούνται για τις επιπτώσεις που θα έχει μια τέτοια σύγκρουση σε μια παγκόσμια οικονομία που αντιμετωπίζει ήδη τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξής της εδώ και αρκετές δεκαετίες.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, εκτιμά πάντως ότι είναι δύσκολο προς το παρόν να προσδιοριστούν με ακρίβεια οι επιπτώσεις, αν και το ΔΝΤ «παρακολουθεί την κατάσταση πολύ στενά». Ο αντίκτυπος στην παγκόσμια οικονομία θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της σύγκρουσης, καθώς και από τις διαστάσεις που θα λάβει. Ο πόλεμος θα μπορούσε να έχει πολύ πιο έντονο και άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία της βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, που ήδη υφίστανται τις οικονομικές συνέπειες του εμφυλίου πολέμου στο Σουδάν. Το 2023 αυτή η ζώνη θα έχει ανάπτυξη 2%- κάτω από τον μέσο όρο αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ, που υπολογίζεται στο 3%.
Μια αύξηση των τιμών του πετρελαίου θα ήταν ευνοϊκή βέβαια για τις χώρες παραγωγής, όπως η Σαουδική Αραβία, η οποία χρειάζεται μια τιμή 80 δολαρίων το βαρέλι για να ισορροπήσει τον προϋπολογισμό της. Οι επιπτώσεις θα είναι πολύ διαφορετικές, ιδίως για χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες, όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος ή η Τυνησία, όπου τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι ήδη χαμηλά και η πρόσθετη υποστήριξη για επιδοτήσεις καυσίμων είναι σχεδόν αδύνατη.
Όσον αφορά την Κύπρο, τομείς όπως ο τουρισμός, εξαγωγή και εισαγωγή αγαθών, εξαγωγή και εισαγωγή υπηρεσιών, ακίνητες περιουσίες, ενέργεια/πετρέλαιο, επηρεάζονται ή μπορεί να επηρεαστούν (αρνητικά ή θετικά) από τις εξελίξεις στην περιοχή και τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς.
Όλοι αυτοί οι τομείς μπαίνουν κάτω από τον φακό της κυβέρνησης και παρακολουθούνται συνεχώς. Στον τομέα του τουρισμού, αναμένεται ότι θα υπάρξει αντίκτυπος για την Κύπρο λαμβανομένου υπόψη του αριθμού τουριστών από το Ισραήλ που αυξάνεται καθημερινά. Μέχρι το 2022 υπήρχε μια καλή συνεργασία στον τομέα του τουρισμού αλλά δεν μπορεί να λεχθεί ότι υπήρχε εξάρτηση από της Κύπρου από τους ισραηλινούς τουρίστες. Ωστόσο το 2023 το Ισραήλ ήταν δεύτερη χώρα με τουρίστες στην Κύπρο μετά το Ηνωμένο Βασίλειο.
Με τον πόλεμο να πηγαίνει σε βάθος χρόνου και να επηρεάζεται και η ισραηλινή οικονομία τότε εκτιμάται πως η επίπτωση στον τουρισμό κατά την περίοδο 2023-2024 θα είναι μεγαλύτερη. Επιπτώσεις θα προκύψουν και σε άλλους τομείς όπως είναι για παράδειγμα αυτό των ακινήτων. Απ’ εκεί και πέρα όλα εξαρτώνται από τη χρονική διάρκεια αλλά και την έκταση του πολέμου και το ενδεχόμενο αυτός να επεκταθεί και στο Λίβανο. Επί του παρόντος θα πρέπει να περιμένουμε να δούμε πως θα διαμορφωθεί το πεδίο τις επόμενες μέρες.
*Ευρωβουλεύτρια ΕΛΚ-ΔΗΣΥ.
