Όταν ξεκίνησα να γράψω το συγκεκριμένο άρθρο -που σημειώστε συντάχθηκε για την ειδική έκδοση του Φιλελευθέρου για τις προοπτικές και προκλήσεις του 2024 που κυκλοφορεί από σήμερα, όμως λόγω χώρου αυτό δεν κατέστη δυνατό- με προβλημάτισε ένα βασικό ερώτημα: κατά πόσο θα ακολουθούσα την πεπατημένη. Δηλαδή, είτε να καταπιαστώ με ευχολόγια λόγω εορτών ή να συντάξω ένα άρθρο «μαύρο», με τα τόσα πολλά «μαύρα» που μας περιβάλλουν. Τελικά, αποφάσισα να τα συνδυάσω. Γι’ αυτό θα καταγράψω κάποιες σκέψεις μου για πράγματα που αν γίνονταν θα με έκαναν να βλέπω τα πράγματα πιο αισιόδοξα.

1. Κυπριακό. Να αποφασίσουμε επιτέλους πως όταν λέμε ότι αποδεχόμαστε μια λύση τύπου Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας το εννοούμε και ότι θα εργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση, χωρίς να λέμε άλφα και να εννοούμε άλφα πλην ή συν. Να δούμε τους Τ/κ συμπατριώτες μας ως συνοδοιπόρους σε αυτή την προσπάθεια και να δράσουμε ανάλογα, με φαντασία και τόλμη, έξω από αγκυλώσεις, μικροκομματισμούς, θεατρινισμούς και συμφέροντα. Να προσπαθήσουμε να τους πείσουμε με μέτρα και δράσεις ότι θέλουμε να ζήσουμε μαζί τους σε ένα κράτος στο οποίο θα συμμετέχουν και θα έχουν μέλλον, να τους δώσουμε ξανά ελπίδα, όπως πριν το δημοψήφισμα του 2004.

Να δούμε επιτέλους τα δύο μεγάλα κόμματα, που υποστηρίζουν την πιο πάνω μορφή λύσης και κατανοούν πως δεν υπάρχουν πλέον άλλα περιθώρια για παλινδρομήσεις, να τολμήσουν για το καλό του τόπου να συγκυβερνήσουν, προκειμένου να προσπαθήσουν να λύσουν το Κυπριακό.

2. Οικονομία. Να σχεδιάσουμε μια μακροπρόθεσμη πορεία, ρεαλιστική, βασισμένη στα πλεονεκτήματα της χώρας μας, στη βάση τομών και ριζοσπαστικών δράσεων και μακριά από πρόσκαιρες και αμφιβόλου ηθικής και νομικής τάξης ενέργειες, όπως για παράδειγμα οι βίζες, τα διαβατήρια και το ξέπλυμα διεθνούς μαύρου χρήματος, μέσα από διαδρομές που περιλαμβάνουν και την Κύπρο. Ότι, ακόμα κι αυτούς τους σχεδιασμούς στους οποίους έχουμε καταλήξει, να τους ακολουθήσουμε και να τηρήσουμε τα χρονοδιαγράμματα χωρίς καθυστερήσεις και ναι μεν, αλλά… Να δημιουργήσουμε μια οικονομία που να αξιοποιεί το τεράστιο σε ικανότητες ανθρώπινο δυναμικό της και να μην αρκείται να προσφέρει στους νέους ανθρώπους της, με τις πιο σύγχρονες γνώσεις, μισθούς των 800 και 1000 ευρώ σε συνθήκες υποαπασχόλησης.

3. Κράτος. Να διαμορφώσουμε ένα κράτος λιγότερο σπάταλο και περισσότερο παραγωγικό. Μια κρατική μηχανή που να βοηθά τον πολίτη, την κοινωνία και το επιχειρείν και όχι να απορροφά σημαντικούς πόρους για να ανακυκλώνεται, να μεγεθύνεται και να αποτελεί τροχοπέδη για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη. Ένα κράτος που να κατανοήσει ότι οι εξελίξεις πλέον τρέχουν με τεράστιες ταχύτητες και ότι οι πραγματικότητες το έχουν προσπεράσει. Πως, εάν δε σχεδιαστεί ένα κράτος μικρότερο, πιο ευέλικτο και παραγωγικό, θα έρθει η ώρα που θα εξαναγκαστεί σε βίαιες προσαρμογές όπως αυτές που είδαμε με τη Eurocypria, τις Κυπριακές Αερογραμμές, τις τράπεζες, το συνεργατισμό κ.ά.

4. Κοινωνικό κράτος. Να είμαστε ένα κράτος κοινωνικά πιο δίκαιο και πιο ανθρώπινο. Ένα κράτος χωρίς γραφειοκρατίες και υπηρεσίες απρόσωπες και πολλές φορές με απάνθρωπη συμπεριφορά. Ένα κράτος στο οποίο ο πολίτης να μην εξαναγκάζεται σε εξευτελισμούς για να τύχει στήριξης. Ένα κράτος που να μην καταρρακώνει συνειδήσεις και να μην τσακίζει αξιοπρέπειες. Ένα κράτος που κανένας πολίτης του να μην ζει στο περιθώριο.

5. Κυβέρνηση. Να έχουμε μια Κυβέρνηση που να αλλάξει τον ρουν της πεπατημένης ιστορίας μας. Που να αποτολμήσει πολιτικές με πολιτικό κόστος μεν, με κοινωνικό και οικονομικό όφελος δε. Που να χαράξει το δρόμο για μια χώρα άλλη από αυτήν που μας πληγώνει…

6. Κοινωνία. Να μετατραπούμε σε μια κοινωνία που να είναι λιγότερο ανειλικρινής και υποκριτική. Που να επιζητεί την αξία και την ικανότητα και όχι το ρουσφέτι. Μια κοινωνία που να σέβεται τη διαφορετικότητα και να μην σύρεται σε ακραίες συμπεριφορές υπό το πρόσχημα της αυτοπροστασίας της.

7. Κόμματα. Να έχουμε κόμματα που να παράγουν πολιτικοί και όχι πολιτικούς καριερίστες, κόμματα που να προσελκύουν τα αξιότερα και ικανότερα μυαλά του τόπου. Κομματικά στελέχη που να αφήνουν χώρο στους νεότερους και τους επόμενους, χωρίς υποχρεωτικά να είναι τα κακέκτυπα των υφιστάμενων. Κόμματα ανοικτά στον διάλογο και όχι όπως τα σημερινά, που απλώς το καθένα λέει τα δικά του και ακούει μόνο τον εαυτό του.

8. Εκπαίδευση. Να είμαστε κοινωνοί μιας εκπαίδευσης σύγχρονης και ανοιχτής στις νέες ιδέες. Μιας εκπαίδευσης με επίκεντρο τη διαμόρφωση πολιτών με αξίες, με αξιοπρέπεια, με άποψη και βεβαίως με τις απαραίτητες γνώσεις. Μιας εκπαίδευσης που να μην σύρει μαζί της σύνδρομα και αγκυλώσεις άλλων εποχών και κάνει ένα βήμα μπροστά και δύο πίσω. Μιας εκπαίδευσης που να προσφέρει ευκαιρίες σε όλους και να μην περιθωριοποιεί και στιγματίζει τους αδύνατους και τους ευάλωτους.

9. Επιχειρείν. Να έχουμε έναν επιχειρηματικό κόσμο που να δει πιο μακριά απ’ ότι σήμερα και που να κατανοεί ότι το μέλλον ανήκει σε αυτούς που καινοτομούν, που προσφέρουν ποιότητα και δεν βασίζουν την ύπαρξη, την κερδοφορία τους και την ανταγωνιστικότητά τους στο χαμηλό εργατικό κόστος.

10. Συνδικαλισμός. Να δούμε έναν συνδικαλισμό που να βλέπει πιο μπροστά, πιο σφαιρικά και πιο μακροπρόθεσμα. Χωρίς «μικρομάγαζα». Που να καταλάβει ότι το μέλλον των ιδίων των συνδικαλιστικών οργανώσεων και η διασφάλιση των συμφερόντων των εργαζομένων δεν μπορούν να εξασφαλιστούν με πρακτικές και στάσεις του παρελθόντος. Που να καταλάβει ότι ήδη τον έχουν προσπεράσει προ πολλού οι εξελίξεις.

* Δημοσιογράφος