Άλλη μια χρονιά έφυγε ανεπιστρεπτί με το μυαλό μας να περιστρέφεται σε όσα μπορέσαμε να επιτύχουμε, με τεκμηρίωση και σε όσα παραμένουν σε εκκρεμότητα και τα οποία δυστυχώς αποτελούν μελανά σημεία.
Παρόλα αυτά δεν πτοούμαστε και θα συνεχίσουμε, με γνώμονα το αυτονόητο, που δεν είναι δεδομένο, την ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ, να διεκδικούμε ένα σαφή νομοθετικό πλαίσιο που θα κλείσει ερμητικά πόρτες και παράθυρα, σε όσους επιδίδονται σε συμπεριφορές που δεν μπορούν να έχουν θέση στην αγορά εργασίας.
Η βία στην εργασία (εργασιακός εκφοβισμός – σεξουαλική παρενόχληση) αποτελούν στη βάση της νομοθεσίας περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην απασχόληση και επαγγελματική, ποινικά αδικήματα και ως τέτοια δεν μπορούν να γίνονται ανεκτά σε καμία έκφανση της ζωής των ανθρώπων. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος νόμος αδυνατεί να προστατεύσει θύματα, από πράξεις και λόγια, όταν ο δέκτης και ο λήπτης είναι του ιδίου φύλου άτομα.
Αυτή δυστυχώς η ερμηνεία αποτελεί ένα σοβαρό κενό που σε καμία περίπτωση, παρά τις συνεχείς μας επισημάνσεις και εκκλήσεις αλλά και παρεμβάσεις τόσο στην νομοθετική όσο και στην εκτελεστική εξουσία, δεν κατέστη εφικτό και δυνατό να διευκρινιστεί τελεσίδικα και να τροποποιηθεί αν αυτό χρειαζόταν.
Η πολυετής απραξία επέφερε σημαντικά πλήγματα στην αγορά εργασίας αφού σε αρκετές περιπτώσεις οι καταγγελίες εργαζομένων για ανεπίτρεπτες συμπεριφορές, προσέκρουαν στη σοβαρή αυτή αδυναμία με αποτέλεσμα εργαζόμενοι να εξαναγκάζονται σε παραίτηση, αφού ο νόμος που έχει ως μέλημα να προστατεύσει το θύμα και να τιμωρήσει τον θύτη, αδυνατούσε να εκπληρώσει την οφειλή του.
Η ΣΕΚ σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα (διάρκειας μιας ολόκληρης πενταετίας) δεν σταμάτησε ούτε ένα λεπτό να επισημαίνει ότι το σύνθημα της πολιτείας «είσαι θύμα παρενόχλησης, σπάσε τη σιωπή κατάγγειλε το» δεν έχει κανένα απολύτως αντίκρισμα και πως επιβάλλεται να δοθεί ένα οριστικό τέλος στην ασάφεια του νόμου που αντί να σπάζει τα αδιέξοδα, δημιουργεί περισσότερα με αρνητικότατες επιπτώσεις στα θύματα τέτοιων συμπεριφορών.
Παράλληλα πέραν του νομικού κενού, δημιουργούνται τεράστια προβλήματα στη μεγάλη καθυστέρηση που παρατηρείται στην εξέταση καταγγελιών από το αρμόδιο Τμήμα εργασίας, με αποτέλεσμα θύματα να αποσύρουν την καταγγελία τους και να παραιτούνται από την εργασία τους για να γλυτώσουν από τον θύτη αλλά και από τη ψυχολογική φόρτιση που δεν τους επιτρέπει να εργαστούν με καθαρό μυαλό.
Η ΣΕΚ δε θα σταματήσει ποτέ να υπενθυμίζει ότι το κράτος έχει την απόλυτη ευθύνη να προστατεύει τους πολίτες της και ως εκ τούτου οι θεσμοί, στη βάση αυστηρών πολιτικών συστάσεων, χωρίς καμιά χρονοτριβή οφείλουν να προβαίνουν σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για να επιβάλλουν το δίκαιο, το ηθικό και το πρέπον. Όταν αναφερόμαστε σε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αιτιολογήσουμε τη θέση αυτή στη βάση της πράξης και όχι της θεωρητικής προσέγγισης. Και δυστυχώς η πράξη αναδεικνύει ότι ο δρόμος για την επίτευξη του στόχου περί κοινωνικού κράτους είναι μακρύς και με σοβαρά εμπόδια.
Η βία, ο εκφοβισμός από όπου και αν προέρχεται καταρρακώνει τις ψυχές των ανθρώπων και αποτελειώνει τη θέληση τους για ζωή. Ποιος μπορεί να παραμένει αδιάφορος θεατής σε αυτή την κατάσταση και να μη σπεύδει να δώσει οριστικές λύσεις; Όταν με επισκέφθηκε μια 21χρονη με καταρρακωμένη τη ψυχολογία της για να καταγγείλει υπόθεση σεξουαλικής παρενόχλησης, της πρότεινα ανεπιφύλακτα να προβεί σε καταγγελία, όπως και έγινε. Μετά την παρέλευση μερικών μηνών με ενημέρωσε ότι υπόβαλε παραίτηση και απέσυρε την καταγγελία της, αφού καμιά ενέργεια δεν έγινε για την προστασία της.
Η εξέλιξη αυτή ήταν και θα είναι ένα σοβαρό πλήγμα στο λεγόμενο κράτος πρόνοιας αλλά και μια τεράστια πρόκληση για να συνεχίσουμε την προσπάθεια μέχρι να βρούμε οριστικές λύσεις. Είμαστε όλοι εκτεθειμένοι μπροστά στα μάτια μιας νεαρής που εισήλθε στην αγορά εργασίας γεμάτη όνειρα για δουλεία και ζωή. Είμαστε εκτεθειμένοι μπροστά σε κάθε περιστατικό που δεν αποδόθηκε δικαιοσύνη και σε κάθε θύτη που γελά πίσω από την πλάτη μας και εξακολουθεί να επιδίδεται σε τέτοιες συμπεριφορές.
Θέλω να πιστεύω ότι σύντομα η Κύπρος θα επικυρώσει τη σύμβαση C190 για τη βία και την παρενόχληση η οποία θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις μέσα από συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για ουσιαστική στήριξη των θυμάτων. Είναι σημαντικό ο υπουργός Εργασίας ως ο θεματοφύλακας της εργασίας και της ποιότητας ζωής των εργαζομένων όπως εγκύψει στο συγκεκριμένο ζήτημα και με τη θετική μας συμβολή να λύσουμε τους γόρδιους δεσμούς.
Παράλληλα η πρόταση νόμου για τον εκφοβισμό στην εργασία στο σχολείο στον αθλητισμό και στο στράτευμα αποτελεί μια θετική προοπτική. Ωστόσο θα αναμένουμε στην πράξη το αποτέλεσμα της. Οι νόμοι που δεν εφαρμόζονται είναι ως μη γενόμενοι. Το 2024 η διεκδίκηση θα συνεχιστεί γιατί δεν ξεχνάμε!
Δεν μας αφήνουν να ξεχνάμε οι μορφές των ανθρώπων που ζητούν στήριξη και προστασία και δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε με επάρκεια.
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι αδιαπραγμάτευτη και η ΣΕΚ δεν πρόκειται να δώσει άλλα περιθώρια για αδράνεια και αναποφασιστικότητα.
Δεν το επιτρέπει ο ρόλος που υπηρετούμε. Η απαίτηση για χώρους εργασίας μακριά από απαράδεκτες συμπεριφορές θα συνεχιστεί ακόμη πιο εντατικά.
*Γενική Γραμματέας του Τμήματος Εργαζομένων Γυναικών ΣΕΚ.
