Πογκρόμ. Ένας όρος συνώνυμος της βιαιοπραγίας, της δίωξης. Μια πρακτική που αν συντελεστεί προκαλεί όλεθρο, καταστροφή. Ένα φαινόμενο που ως κύριο του χαρακτηριστικό έχει την άσκηση απρόκλητης βίας σε βάρος μειονοτήτων, είτε λόγω εθνικής καταγωγής, είτε λόγω θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων ή/και σεξουαλικών προτιμήσεων κ.α.

6 Σεπτεμβρίου 1955. Κωνσταντινούπολη

Στο άκουσμα της λέξης πογκρόμ, δυσάρεστες αναμνήσεις έρχονται στο μυαλό κάθε Έλληνα. Ως γεγονός του παρελθόντος, που παρεμβάλλεται σε κανονική χρονική ροή, με τρόπο σχεδόν κινηματογραφικό, ο νους κάνει αναδρομή στα βίαια επεισόδια που έλαβαν μέρος τη νύχτα της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, στην Κωνσταντινούπολη.

Στόχος του βίαιου αυτού πογκρόμ, Έλληνες και Αρμένιοι υπήκοοι. Κατά την διάρκεια των επεισοδίων λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκαν ελληνικά και αρμένικα καταστήματα, σχολεία, σπίτια, εκκλησίες, ακόμη και νεκροταφεία.

Αφορμή της οργανωμένης επίθεσης κατά των Ελλήνων υπήκοών υπήρξε η κατ’ ισχυρισμό βομβιστική επίθεση από δυο Έλληνες στο σπίτι που είχε γεννηθεί ο Κεμάλ Ατατούρκ. Αποτέλεσμα του πογκρόμ της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, ήταν η διάλυση χιλιάδων νοικοκυριών, η απώλεια ανθρώπινων ζωών, ο βιασμός μεγάλου αριθμού γυναικών και η καταστροφή χιλιάδων επιχειρήσεων, όλες ελληνικής ιδιοκτησίας.

Αργότερα βγήκε στην επιφάνεια ότι το συμβάν ήταν σκηνοθετημένο από την Τουρκική Κυβέρνηση για να μπορέσει να χειραγωγήσει το πλήθος και να τους στρέψει εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, λόγω και της κατάστασης όπως εκτυλισσόταν στην Κύπρο κατά το έτος 1955 με την ίδρυση της ΕΟΚΑ.

Σεπτέμβριος 2023. Λεμεσός

Οργανωμένα, φασιστικά σύνολα, δημιουργούν πανδαιμόνιο κατά τη διάρκεια αντιμεταναστευτικού πογκρόμ που διεξήχθη στους δρόμους της Λεμεσού. Το αποτέλεσμα αυτού? Να θυμίσει η Λεμεσός, έστω και για λίγο, τη Νύχτα των Κρυστάλλων του 1934, εξαιτίας των θρυμματισμένων γυαλιών που κάλυψαν τους δρόμους, μετά το βανδαλισμό και την καταστροφή των περιουσιών.

28η Οκτωβρίου 1940, Ελλάδα

Σύσσωμος, ο Ελληνικός Λαός βροντοφωνάζει «ΟΧΙ» και με πείσμα μάχεται ενάντια στο φασισμό, εμπνέοντας με αυτό τον τρόπο τους λαούς της Ευρώπης να ταχθούν απέναντι στον σκοταδισμό και τις ακρότητες που καταργούν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

28η Οκτωβρίου 2024. Κύπρος

Ο Κυπριακός Λαός, με μεγαλοπρέπεια, πανηγυρίζει το έπος του 1940. Οι ελληνικές σημαίες δεσπόζουν παντού. Ιαχές θριάμβου ακούγονται από τους παρευρισκόμενους με κύριο σύνθημα «Ζήτω το Ελληνικό Έθνος». Πλακάτ αναγράφουν «Ποτέ ξανά φασισμός».

48 με 72 ώρες μετά τους εορτασμούς της 28ης Οκτωβρίου

Καθώς φτιάχνω τον πρωινό καφέ, μπαίνω να διαβάσω τους τίτλους των κυριοτέρων ειδήσεων της ημέρας. Οι τίτλοι που αντικρίζω: «Καθημερινό φαινόμενο οι επιθέσεις κατά ντελιβεράδων», «Δεν εχουν τελειωμό οι επιθέσεις κατά ντελιβεράδων», «Μάστιγα οι επιθέσεις κατά ντελιβεράδων», «Δίχως τέλος οι επιθέσεις κατά ντελιβεράδων».

Θύματα της επίθεσης, όπως το 1934 στην Γερμανία, το 1955 στην Κωνσταντινούπολη και όπως κάθε φορά, απλοί, αθώοι άνθρωποι που δυστυχώς για αυτούς η χώρα καταγωγής τους, η θρησκεία ή/και το χρώμα του δέρματος τους δεν είναι ίδια με του θύτη τους.

Καταληκτικά διερωτώμαι. Οι απόγονοι, γνωρίζουν την ιστορία των τιμημένων προγόνων τους? Και αν ναι, θεωρούν πως με τον τρόπο αυτό τιμούν την μνήμη και τους αγώνες τους;