Η Λάρνακα βρίσκεται αυτές τις ημέρες στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού πολιτιστικού διαλόγου, φιλοξενώντας για πρώτη φορά στην Κύπρο τη 16η Συνδιάσκεψη του δικτύου Culture Next, μια διοργάνωση που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα ενόψει της ανάληψης του τίτλου της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2030 από τη Λάρνακα.
Το συνέδριο, που διεξάγεται από τις 6 έως τις 8 Μαΐου με θέμα «Culture for CCS – Empowering the Cultural & Creative Sectors», συγκεντρώνει περισσότερους από 50 εκπροσώπους ευρωπαϊκών πόλεων, πολιτιστικών οργανισμών και θεσμών που σχετίζονται με τον πολιτισμό, τη δημιουργική οικονομία και τις πολιτικές φροντίδας στον χώρο των τεχνών. Οι εργασίες λαμβάνουν χώρα στην αίθουσα Αλληλοδιδασκαλείου Αγίου Λαζάρου.
Η φετινή διοργάνωση δεν περιορίζεται σε έναν θεσμικό διάλογο γύρω από τις πολιτιστικές πολιτικές της Ευρώπης. Αντιθέτως, θέτει στο επίκεντρο ένα ζήτημα που απασχολεί όλο και περισσότερο τον καλλιτεχνικό κόσμο: τις πραγματικές συνθήκες ζωής και εργασίας των ανθρώπων του πολιτισμού. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στη βιωσιμότητα των πολιτιστικών οικοσυστημάτων, στην επαγγελματική εξουθένωση, στις πολιτικές φροντίδας, στη συμπερίληψη και στην ανάγκη δημιουργίας πιο σταθερών μηχανισμών στήριξης για καλλιτέχνες και δημιουργικούς επαγγελματίες.
Την έναρξη των εργασιών χαιρέτισαν ο Δήμαρχος Λάρνακας Ανδρέας Βύρας, ο πρόεδρος του οργανισμού Λάρνακα 2030 Ντίνος Λευκαρίτης και ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Πολιτισμού Γιώργος Παπαγεωργίου, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποκτά για την πόλη η ενεργή συμμετοχή της στον ευρωπαϊκό πολιτιστικό χάρτη.
Η σημερινή ημέρα του συνεδρίου, που ήταν ανοιχτή προς το κοινό και συνδέθηκε με τους εορτασμούς της Ημέρας της Ευρώπης, ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη διάθεση του οργανισμού να ανοίξει τη συζήτηση προς την τοπική κοινωνία, τους πολιτιστικούς φορείς και τις δημιουργικές κοινότητες της πόλης.
Κεντρική ομιλήτρια της ημέρας ήταν η Μέρι Αν ΝτεΦλιχ, μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στον χώρο της ευρωπαϊκής πολιτιστικής πολιτικής, με μακρά εμπειρία σε ζητήματα πολιτιστικής διακυβέρνησης, δικαιωμάτων καλλιτεχνών και πολιτιστικής δημοκρατίας. Η παρουσία της έδωσε έναν έντονα πολιτικό και ανθρωποκεντρικό τόνο στη διοργάνωση.
Στην ομιλία της μίλησε για τον ρόλο του πολιτισμού σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αντιμετωπίζει κρίσεις δημοκρατίας, κοινωνικής πόλωσης και αμφισβήτησης θεμελιωδών δικαιωμάτων. Συνόψισε μια αντίληψη για τον πολιτισμό που δεν περιορίζεται στην καλλιτεχνική παραγωγή, αλλά αφορά τον ίδιο τον τρόπο συνύπαρξης στις σύγχρονες κοινωνίες.
Η ίδια έθεσε στο επίκεντρο τη σημασία της πολιτιστικής δημοκρατίας, της πολυγλωσσίας, της δυνατότητας κάθε κοινότητας να εκφράζει τη δική της πολιτιστική ταυτότητα και της ανάγκης ο πολιτισμός να λειτουργεί ως χώρος υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και όχι αποκλεισμών. Οι παρεμβάσεις της συνδέθηκαν ουσιαστικά με τη φιλοσοφία του οράματος «Common Ground» της Λάρνακας 2030, που βασίζεται στη συνδημιουργία, στη συμπερίληψη και στην κουλτούρα φροντίδας ως βασικές αρχές πολιτιστικής διακυβέρνησης.
Το συνέδριο φιλοξενεί επίσης εκπροσώπους σημαντικών ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, όπως η διοίκηση Πολιτισμού και Δημιουργικότητας του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας , η Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού της Κομισιόν και η Επιτροπή EU-Japan Fest για την πολιτιστική συνεργασία Ευρώπης–Ιαπωνίας, επιβεβαιώνοντας ότι η διοργάνωση λειτουργεί ως χώρος διασύνδεσης πολιτικής, πολιτισμού και διεθνούς συνεργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι θεματικές γύρω από καλλιτέχνες που εργάζονται σε συνθήκες κρίσης, πολέμου και αναγκαστικής μετακίνησης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα του συνεδρίου, εξετάζονται οι πραγματικότητες που αντιμετωπίζουν δημιουργοί σε εμπόλεμες περιοχές, καθώς και μορφές υποστήριξης μέσω διεθνών δικτύων πολιτιστικής αλληλεγγύης.
Η επιλογή της Λάρνακας ως τόπου διεξαγωγής της συνδιάσκεψης αποκτά και συμβολική διάσταση. Η πόλη επιχειρεί να τοποθετηθεί ως ένας νέος κόμβος πολιτιστικού διαλόγου στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας τη δυναμική της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας του 2030 όχι μόνο ως τίτλο, αλλά ως εργαλείο μετασχηματισμού της ίδιας της πόλης και των πολιτιστικών της δομών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η διοργάνωση λειτουργεί και ως μια πρώτη δημόσια εικόνα του τρόπου με τον οποίο η Λάρνακα αντιλαμβάνεται τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας: όχι ως ένα σύνολο εκδηλώσεων βιτρίνας, αλλά ως μια μακροπρόθεσμη διαδικασία επαναπροσδιορισμού της σχέσης πολιτισμού, κοινωνίας και δημόσιου χώρου.
Οι εργασίες του συνεδρίου συνεχίζονται μέχρι αύριο με συζητήσεις, εργαστήρια και ανταλλαγές καλών πρακτικών ανάμεσα σε πόλεις και πολιτιστικούς οργανισμούς από ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ στο τέλος αναμένεται να διαμορφωθεί και κοινό Policy Paper για την ενδυνάμωση των Πολιτιστικών και Δημιουργικών Τομέων στην Ευρώπη, ένα κείμενο που φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο παρέμβασης στη μελλοντική ευρωπαϊκή πολιτιστική πολιτική.
