Ποιο είναι το «βαθύ λαρύγγι» του βίντεογκεητ

Λίγο μετά που ξέσπασε ο σάλος με το δεύτερο μέσα σε πέντε χρόνια κρούσμα παγίδευσης από «αόρατο φακό» επωνύμων της Κυπριακής Πολιτείας και κοινωνίας, άρχισε να περιγράφεται στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και στον Τύπο ως «Βίντεογκεητ». Ακόμα και ο μέσος πολίτης δεν δυσκολεύεται να συνδέσει τον ξενικό αυτό όρο με το περίφημο πολιτικό σκάνδαλο του Γουώτεργκεητ, που το 1974 έριξε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον. Συνεπώς, η συνάφεια με τη λέξη αυτή (Watergate-Videogate) παραπέμπει αυτομάτως σε ανατρεπτικές καταστάσεις και η χρήση της, ιδιαίτερα από την αντιπολίτευση, δεν αποκλείεται να γίνεται σκόπιμα για να δώσει στην κοινή γνώμη την αίσθηση κλιμάκωσης και κορύφωσης, οδηγώντας ακόμα και στην αλλαγή εξουσίας.

Ωστόσο, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στα δύο – γκέητ. Το αμερικάνικο ήταν το αποτέλεσμα διερευνητικής δημοσιογραφίας από τους ρεπόρτερ Γούντγουορντ και Μπέρνσταϊν της Ουάσιγκτον Ποστ, και σαν τέτοιο έμεινε στην ιστορία. Το κυπριακό -γκέητ είναι μια ανάρτηση στο ψηφιακό δίκτυο Χ (πρώην Τουϊτερ), αγνώστων λοιπών στοιχείων, το οποίο λόγω της ανωνυμίας και απόκρυψής του, επιτρέπει στην Κυβέρνηση εναντίον της οποίας στρέφεται να το χαρακτηρίσει ως υβριδική επίθεση από εχθρούς της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά την ανάληψη της Ευρωπαϊκής Προεδρίας και να αμφισβητήσει το περιεχόμενό του.

Το μόνο κοινό που πρέπει να έχουν και τα δύο -γκέητ είναι η ύπαρξη ενός αρχικού πληροφοριοδότη, δηλαδή το πρόσωπο ή τα πρόσωπα που «σφύριξαν» την ύπαρξη του θέματος, επιτρέποντας τη διερεύνηση ή εκμετάλλευσή του. Στην περίπτωση του Γουώτεργκεητ, δεν άργησε να γίνει γνωστό ότι οι δημοσιογράφοι της Ουάσιγκτον Ποστ είχαν μια μυστική πηγή πληροφόρησης, την οποία οι ίδιοι αποκαλούσαν «Βαθύ Λαρύγγι – Deep Throat». Η ταυτότητά του μυστικού πληροφοριοδότη προκάλεσε μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το ίδιο το σκάνδαλο, αλλά επρόκειτο να περάσουν δεκαετίες για να μαθευτεί ότι επρόκειτο για τον βοηθό διευθυντή του FBI Mark Felt.

To «Βαθύ Λαρύγγι» του Βίντεογκεητ όχι μόνο παραμένει άγνωστο, αλλά φαίνεται πως κανείς δεν ενδιαφέρεται να μάθει σε ποιόν μπορεί να ανήκει. Η Κυβέρνηση έχει προστρέξει σε συγκεκριμένες ξένες πρωτεύουσες αναζητώντας βοήθεια για να εντοπίσει ποιοι ετοίμασαν το ζημιογόνο βίντεο στο εξωτερικό. Δεν υπάρχουν ενδείξεις αν έχει κινηθεί για να μάθει και ποιοι τους βοήθησαν στο εσωτερικό, εκτός βέβαια αν περιλαμβάνεται στις αστυνομικές έρευνες.

Η ύπαρξη αρχικής πηγής για οποιαδήποτε αποκάλυψη είναι κανόνας απαράβατος. Ακόμα κι αν οι δημιουργοί του βίντεο είχαν κάποιες προσλαμβάνουσες παραστάσεις, χρειάζονταν κάποιον επιτόπου για να τους βοηθήσει να ξετυλίξουν το νήμα. Αποκλείεται να τα βρήκαν όλα από μόνοι τους σε ένα ξένο τόπο, χωρίς εγχώρια καθοδήγηση. Οι αρχικοί πληροφοριοδότες βρίσκονται συνήθως στο περιβάλλον των εμπλεκομένων προσώπων ή γενικότερα στους χώρους που αποτελούν στόχο. Αυτοί μπορεί να είναι δυσαρεστημένοι υφιστάμενοι, προσωπικοί ή επαγγελματικοί αντίζηλοι, πολιτικοί αντίπαλοι, πράκτορες ξένων συμφερόντων ή απλώς μισθοφόροι της πληροφόρησης, να πληρώνονται δηλαδή γι’ αυτά που διοχετεύουν. Από τη στιγμή που κάποιος προτιμά να μην κάνει χρήση της νομοθεσίας του 2023 ως πληροφοριοδότης δημοσίου συμφέροντος για να είναι καλυμμένος και ηθικά, μπορεί να χαρακτηρισθεί ως χαφιές, καρφί ή κοριός, γιατί επιδιώκει ανταλλάγματα χρηματικά ή άλλα για τις υπηρεσίες του σε τρίτους και όχι προς το καλώς νοούμενο συμφέρον της πολιτείας ή της κοινωνίας. Αυτό ισχύει και για το βίντεο του Αλ Τζαζίρα το 2020 σχετικά με τα διαβατήρια, γιατί παρά το γεγονός ότι αποτελεί νόμιμο δημοσιογραφικό λαβράκι, αυτός που βοήθησε να βγει στην επιφάνεια παραμένει άγνωστος, όπως και τα κίνητρά του.

Μπορεί να πει κανείς, μα τι σημασία έχει ποιος το ξεφούρνισε και σε ποιους, σημασία έχουν αυτά που βλέπουμε και ακούμε και τα οποία αποτελούν σκάνδαλο στο ανώτατο επίπεδο της δημόσιας ζωής. Η προσέγγιση αυτή παραγνωρίζει ότι η αποκάλυψη του ντόπιου συνεργάτη μπορεί να οδηγήσει και στη διαλεύκανση του μυστηρίου, βοηθώντας έτσι να εξακριβωθεί η προέλευση του βίντεο και κατά συνέπεια να επιβεβαιωθεί ή διαψευσθεί, ολικώς ή μερικώς, και το περιεχόμενό του. Και ποιος μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο η όλη δουλειά να είναι στημένη από μέσα κι όχι απ’ έξω;