Η Κύπρος αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες ένα σοβαρό και διαρκώς επιδεινούμενο πρόβλημα λειψυδρίας. Οι μέχρι σήμερα προσπάθειες επικεντρώνονται κυρίως σε εκστρατείες ενημέρωσης για περιορισμό της κατανάλωσης, καθώς και στην παραγωγή νερού μέσω μονάδων αφαλάτωσης. Παρόλο που τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα, δεν επαρκούν από μόνα τους για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά το πρόβλημα. Ίσως έχει έρθει η ώρα να εξετάσουμε και λύσεις έξω από τα τετριμμένα.
Μία τέτοια λύση είναι η ευρεία χρήση ουρητηρίων στα νοικοκυριά, στα ξενοδοχεία και σε άλλους χώρους φιλοξενίας. Η χρήση ουρητηρίων μειώνει δραστικά την κατανάλωση νερού, καθώς κάθε χρήση τους απαιτεί σημαντικά μικρότερη ποσότητα σε σύγκριση με τη χρήση συμβατικής τουαλέτας.
Με βάση συντηρητικούς υπολογισμούς, εάν οι άρρενες από το ένα εκατομμύριο μόνιμων κατοίκων της χώρας χρησιμοποιούν κατά μέσο όρο 3-5 φορες την τουαλέτα ημερησίως για ανάγκη που θα μπορούσε να εξυπηρετηθεί από ουρητήριο, και εάν εξοικονομούνται κατά μέσο όρο 5 λίτρα νερού ανά χρήση, τότε η ετήσια εξοικονόμηση ανέρχεται σε περίπου 6- 8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού μαζί και με αλλες μορφές εξοικονόμισης που προτεινονται πιο κάτω.
Οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη ότι η Κύπρος φιλοξενεί περίπου 4 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, με μέση διάρκεια παραμονής μία εβδομάδα. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 28 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις. Εάν εφαρμοστεί η ίδια λογική εξοικονόμησης, η εξοικονόμηση ανέρχεται σε περίπου 140.000 με 210.000 κυβικά μέτρα νερού ετησίως.
Αν ληφθεί υπόψη και η συχνότερη χρήση της τουαλέτας από σημαντικό μέρος του πληθυσμού, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς και η πολλαπλή καθημερινή χρήση σε ξενοδοχεία, χώρους εστίασης και εργασιακούς χώρους τότε , η συνολική εξοικονόμηση μπορεί ρεαλιστικά να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 6 έως 8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως.
Ένα δεύτερο, σχεδόν πλήρως αναξιοποίητο, πεδίο είναι η συλλογή του νερού που παράγεται από τα συστήματα κλιματισμού. Το νερό αυτό, το οποίο σήμερα απορρίπτεται στην αποχέτευση, είναι καθαρό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μη πόσιμες χρήσεις, όπως καζανάκια, καθαρισμό εξωτερικών χώρων και σε συγκεκριμενη άρδευση. Σε σύγχρονα κτίρια και πύργους με εκατοντάδες διαμερίσματα, η ποσότητα αυτή είναι σημαντική και η αξιοποίησή της θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη συνολική εξοικονόμηση. Π.χ. . Ένας μόνο πύργος με 200 διαμερίσματα μπορεί να παράγει πέραν των 500 κυβικών μέτρων νερού σε μια θερινή περίοδο
Η εξοικονόμηση 8 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού ετησίως ισοδυναμεί με αποφυγή παραγωγής της ίδιας ποσότητας μέσω αφαλάτωσης, η οποία απαιτεί περίπου 32 εκατομμύρια κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας κάθε χρόνο. Για την παραγωγή αυτής της ενέργειας απαιτούνται περίπου 8.000 τόνοι μαζούτ ετησίως, με κόστος περίπου 4,8 εκατομμύρια ευρώ. Σε ορίζοντα δεκαετίας, η εξοικονόμηση αυτή μεταφράζεται σε 48 εκατομμύρια ευρώ, 80.000 τόνους μαζούτ και αποφυγή εκπομπής περίπου 216.000 τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η εξοικονόμηση νερού δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική ανάγκη, αλλά και σημαντική ενεργειακή και οικονομική ωφέλεια για τη χώρα.
Η εφαρμογή λύσεων όπως η χρήση ουρητηρίων και η αξιοποίηση του νερού των κλιματιστικών απαιτεί συγκριτικά μικρή δαπάνη και προσφέρει μόνιμα και πολλαπλά οφέλη: εξοικονόμηση νερού, μείωση ενεργειακού κόστους, περιορισμό των εκπομπών ρύπων και ενίσχυση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.
Η Κύπρος δεν έχει την πολυτέλεια να στηρίζεται αποκλειστικά σε ενεργοβόρες και δαπανηρές λύσεις. Οφείλει να αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμη δυνατότητα εξοικονόμησης, ιδιαίτερα όταν αυτή είναι τεχνικά απλή, οικονομικά συμφέρουσα και περιβαλλοντικά ωφέλιμη.
Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας δεν θα προέλθει από μία μόνο μεγάλη λύση, αλλά από το άθροισμα πολλών έξυπνων και εφαρμόσιμων μέτρων.
Γιατί τελικά, κάθε κυβικό μέτρο νερού που εξοικονομούμε σήμερα, εξοικονομεί ταυτόχρονα ενέργεια, δημόσιο χρήμα και πολύτιμους φυσικούς πόρους για το μέλλον της χώρας μας.
«Χωρίς αμφιβολία, η πολιτεία, μέσα από τις εξοικονομήσεις που θα προκύψουν, θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστικά κίνητρα τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις, ώστε η εφαρμογή αυτών των λύσεων να γίνει πραγματικότητα.» Η εξοικονόμιση μπορεί να χρηματοδοτήσει την μετάβαση !
