Οι πελατειακές σχέσεις κομμάτων και ψηφοφόρων είναι δεδομένες και ενεργοποιημένες στην κομματική και πολιτική ζωή της Κύπρου. Η μεγάλη μάζα των ψηφοφόρων θέλει να έχει και να δημιουργεί μια πελατειακή εξάρτηση με το κόμμα του μέσω των βουλευτών και αξιωματούχων της Τ.Α. Σε αυτή την πελατειακή σχέση στηρίζει την καριέρα του, την ανέλιξή του, την εργοδότηση των παιδιών, την έγκριση μέτρων και κανονισμών που να ευνοούν την περιουσία του και άλλα πολλά. 

Για να διατηρεί και να εξελίσσει αυτή την πελατειακή σχέση είναι έτοιμος να εγκρίνει σιωπηλά τη διαπλοκή και τη διαφθορά, αρκεί από αυτή τη διαπλοκή να αναμένει και ο ίδιος το κάτι τις του. Φυσικά δημόσια και στις δημοσκοπήσεις καταδικάζει τη διαφθορά και τους φορείς της, αλλά όταν έρθει η ώρα να δώσει την ψήφο του δικαιώνει τα κόμματα που υπηρετούν τη διαφθορά, αλλά και την πελατειακή σχέση. Η εξουσία φυσικά είναι το κύριο γνώρισμα της πελατειακής σχέσης. Για τούτο και τα κόμματα εντείνουν τις προσπάθειές τους για ανάληψη της εξουσίας. Ξέρουν ότι όταν κατέχουν εξουσία, υπάρχουν ενδιαφερόμενοι ψηφοφόροι που ενισχύουν τη δύναμή τους.

Αντίθετα πολλοί ψηφοφόροι γυρίζουν τη ράχη στα κόμματα της ιδεολογίας τους και ακολουθούν αποστάτες των κομμάτων και της ιδεολογίας, για να προσκολληθούν σε πρόσωπα και κόμμα της εξουσίας. Οι τελευταίες βουλευτικές εκλογές απόδειξαν την αλήθεια των πιο πάνω θέσεων.

Τώρα με την ψήφιση του νόμου για μεταρρύθμιση της Τ.Α. η πελατειακή σχέση περνά από το επίπεδο ψηφοφόρου – πελάτη στο επίπεδο του κομματικού χονδρεμπορίου. Τώρα τα κόμματα πρέπει να διατηρήσουν και να ενισχύσουν τις μεγάλες υπεραγορές τους και τα καταστήματα χονδρικής πώλησης, για να ενισχύσουν την πελατειακή σχέση. Θέλουν να διατηρήσουν τη θέση τους στο χονδρεμπόριο και να διατηρήσουν και να δημιουργήσουν θέσεις για τους τοπικούς πλασιέ και τους παραγγελιοδόχους.

Αυτός είναι και ο λόγος που τη μεγαλύτερη μάχη στη μεταρρύθμιση της Τ.Α. τη συναντούμε στις συνενώσεις των δήμων, στη κατάργηση δήμων και στη δημιουργία μεγάλων καταστημάτων και κομματικών μικροκαταστημάτων. Αυτό ενδιαφέρει τα κόμματα και όχι η ορθή εφαρμογή της μεταρρύθμισης της Τ.Α.

Παραλληλίσαμε τη μεταρρύθμιση με χονδρικό εμπόριο, που μπορεί να γίνει πιο κατανοητή και είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα και στον τρόπο που προσπαθούν να καθορίσουν τον αριθμό των δήμων.

ΟΙ ειδικοί τους είπαν πως το σωστό είναι να κάμουν ένα Mall σε κάθε επαρχία. Θα είναι η πιο αποδοτική μορφή της μεταρρύθμισης. Αλλά τότε ξεπετάχτηκαν οι μέτοχοι και οι ιδιοκτήτες των υπεραγορών με μεγάλη πελατεία ή με πολλές «ιδιαιτερότητες» και απαίτησαν τη διατήρηση της δικής τους υπεραγοράς, έξω από το Mall. Και οι χονδρέμποροι άρχισαν τον αγώνα ικανοποίησης των μεγάλων πελατών τους, τη διατήρηση της πελατειακής σχέσης και τη διατήρηση των κάστρων των κομμάτων και των φέουδων των κομματαρχών. Σκέφτηκαν μάλιστα ακόμα και τη ανακήρυξη «διαμερισμάτων» στις υπεραγορές για να διατηρήσουν τον τίτλος τους οι «αντιδήμαρχοι».

Έτσι, λοιπόν, σε καμιά πόλη δεν ιδρύθηκε Mall, δηλαδή μητροπολιτικός δήμος. Διατηρήθηκαν όμως επώνυμες υπεραγορές, δήμοι κάστρα κομμάτων, φεουδάρχες που προορίζονται για τα κάστρα. Λειτούργησε η πολιτική επιχειρηματολογία της συναίνεσης «ένα σου, ένα μου» και το «πάρε, δώσε» του παζαριού..

Θέλετε να μάθετε τα κομματικά κάστρα ή φέουδα, που έφαγαν τους μητροπολιτικούς δήμους; Είναι ολοφάνερα. Στρόβολος, Αραδίππου, Αγία Νάπα, Πολεμίδια, Γεροσκήπου. Για να διατηρηθούν αυτά τα κάστρα ή φέουδα, διατηρήθηκαν και κάποιοι άλλοι δήμοι, που θα αποτελούσαν παραφωνία, αν ενσωματώνοντας σε γειτονικούς δήμους. ‘Αμα κάμετε τις προσθαφαιρέσεις θα διαπιστώσετε, πόσο εύκολο και λειτουργικό θα ήταν, αν οι δήμοι ήταν μονοψήφιος αριθμός. Η Τ.Α. θα ήταν πιο λειτουργική και θα εξοικονομούνταν ακόμα καμιά δεκαριά εκατομμύρια. Αλλά είπαμε. Μην ξεχνάτε τα κομματικά κάστρα και φέουδα.

Φέτος ο κορωνοϊός κατήργησε το λεμεσιανό καρναβάλι. Όμως βρήκε αντάξιο αντικαταστάτη. Ψηφίστηκε η μεταρρύθμιση της Τ.Α. που είναι μια πετυχεμένη μεταμφίεση.