Άγγιξαν την Ιστορία, είδαν το πραγματικό της πρόσωπο, έμαθαν, άκουσαν, συγκλονίστηκαν… Ο λόγος για 22 (περσινούς τελειόφοιτους) μαθητές του Γυμνασίου Αγλαντζιάς που είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν ανθρώπους που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας της πατρίδας μας, με ένα αλλιώτικο τρόπο. Τους γνώρισαν κι ας μην ζουν σήμερα ανάμεσά μας… Εκτελέστηκαν, βλέπετε, το 1974 από τους Τούρκους εισβολείς.
Πώς έγινε αυτή η «γνωριμία»; Μέσα από το ντοκιμαντέρ του σχολείου τους με τίτλο «Κλάτσες δκυολοήτιτζιες». Μία συγκλονιστική, πραγματική ιστορία, την οποία κατέγραψαν οι μαθητές του Γυμνασίου Αγλαντζιάς, της έδωσαν μορφή μέσα από το ντοκιμαντέρ τους και μας την παρουσιάζουν την ερχόμενη Τετάρτη στο Θέατρο «Παλλάς» και μέσω διαδικτύου (https://youtu.be/Y0-9czL4he8).
Το σπουδαίο αυτό εγχείρημα των μαθητών άρχισε όταν το σχολείο τους έλαβε μέρος στο πρόγραμμα παραγωγής ντοκιμαντέρ του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου με θέμα: «Καταγράφουμε τη Μνήμη». Όπως εξήγησε στον «Φ» ο υπεύθυνος του προγράμματος στο σχολείο, εκπαιδευτικός Γιώργος Κολοκοτρώνης, ο αρχικός στόχος ήταν όπως οι μαθητές φέρουν διάφορες ιστορίες από την τουρκική εισβολή του 1974, οι οποίες δεν ήταν γνωστές. Στη συνέχεια, ερευνώντας και ψάχνοντας, το θέμα του ντοκιμαντέρ πήρε μία άλλη, συγκλονιστική τροπή που καθήλωσε τα παιδιά και θα καθηλώσει και όσους παρακολουθήσουν την προβολή, η οποία τελεί υπό την αιγίδα του υπουργού Παιδείας.
Το ντοκιμαντέρ πραγματεύεται την αληθινή ιστορία των παιδιών δύο αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής, που εκείνη τη μαύρη περίοδο ήταν στην κοιλιά των μητέρων τους. Τα παιδιά αυτά γνωρίστηκαν και έγιναν αχώριστοι φίλοι κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στο Τμήμα Επιστημών της Αγωγής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Δάσκαλοι πια, αρκετά χρόνια μετά και χωρίς οι ίδιοι να γνωρίζουν, αποκαλύπτεται ότι πέρα από τη φιλία, τούς συνέδεε και κάτι άλλο που ούτε οι ίδιοι δεν μπορούσαν να φανταστούν: Ο ομαδικός τάφος στον Άγιο Γεώργιο Κερύνειας που μέσα βρίσκονταν τα οστά των πατέρων τους και μάλιστα δίπλα – δίπλα. Μία ιστορία που έδεσε αυτούς τους δύο ανθρώπους με ένα πολύ περίεργο τρόπο που επέλεξε η μοίρα. Στο ντοκιμαντέρ περιγράφεται και η εκτέλεση των πατέρων των δύο δασκάλων από αυτόπτη μάρτυρα που από τύχη δεν εκτελέστηκε τότε από τους Τούρκους στρατιώτες.
Για τη διεκπεραίωση του ντοκιμαντέρ, όπως ανέφερε ο κ. Κολοκοτρώνης, οι μαθητές χρειάστηκε να επισκεφθούν το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, το ΡΙΚ και τον Ψηφιακό Ηρόδοτο αλλά και να κάνουν μία εις βάθος έρευνα. Κάτι που όπως είπε, τους προσέφερε εκτός από πραγματική γνώση και βασικές δεξιότητες που θα τους συνοδεύουν και στα επόμενα τους βήματα. Παθιάστηκαν τόσο πολύ, που αντί για διακοπές, τα παιδιά πέρασαν μεγάλο μέρος του καλοκαιριού τους στο σχολείο.
«Ήταν το καλύτερο μάθημα που κάναμε ποτέ»
Για τις εμπειρίες και όλα όσα κατέκτησαν από τη συμμετοχή τους στο ντοκιμαντέρ, μίλησαν οι μαθητές, οι οποίοι γνώρισαν το ανοικτό τραύμα της Κύπρου, με ένα ιδιαίτερα ζωντανό και παραστατικό τρόπο.
Νένα Καλούτσικου: «Η εμπειρία της δημιουργίας του δικού μας ντοκιμαντέρ ήταν καταπληκτική. Το πιο σημαντικό ήταν η κατανόηση και ουσιαστική γνώση των ιστορικών γεγονότων από μια οπτική γωνία που κανένα βιβλίο δεν μπόρεσε να μας διδάξει. Μέσ’ από την έρευνα σημαντικών πηγών και τις μαρτυρίες ανθρώπων που ήταν αυτόπτες μάρτυρες συγκλονιστικών γεγονότων γράψαμε το σενάριο της ταινίας μας. Από όλη αυτή τη διαδικασία έμαθα πραγματικά για πρώτη φορά για τα γεγονότα του 1974 και ειδικότερα για το θέμα των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής».
Πένυ Γεωργίου: «Μάθαμε για την ιστορία της πατρίδας μας μέσα από δύο συγκλονιστικές ανθρώπινες ιστορίες και βλέπαμε τα γεγονότα του 1974 να ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια μας. Ερευνήσαμε τον αρχειακό θησαυρό του ΡΙΚ «Ψηφιακό Ηρόδοτο» μελετώντας ιστορικά ντοκιμαντέρ για την τουρκική εισβολή και το θέμα των αγνοουμένων. Εργαστήκαμε ως μια ομάδα στην οποία ο καθένας μας είχε τον δικό του σημαντικό ρόλο».
Δημητριάνα Κολιού: «Ήταν μια ανεπανάληπτη εμπειρία. Είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε πολλά πρόσωπα από διαφορετικούς τομείς. Μάθαμε για τα γεγονότα της τουρκικής εισβολής μέσα από εναλλακτικές πηγές γνώσης όπως για παράδειγμα το αρχείο εφημερίδων και φωτογραφιών του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών. Είναι κάτι που δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ».
Ευαγγελία Κανταρέλλου: «Ήταν ένα απίθανο ταξίδι που δύσκολα θα ξαναζήσω στο μέλλον. Είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τους ανθρώπους, τα τραγικά πρόσωπα της κυπριακής ιστορίας που μεγάλωσαν και έζησαν με την απουσία του για τόσα χρόνια αγνοούμενου πατέρα. Συνεργάστηκα με μια καταπληκτική ομάδα και αυτό φάνηκε τόσο στα στάδια δημιουργίας της ταινίας όσο και στο αποτέλεσμα. Ελπίζω με το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο στο θέμα των αγνοουμένων της τουρκικής εισβολής και στο μαρτύριο των οικογενειών τους».
Ερνέστος Κωνσταντίνου: «Η διαδικασία παραγωγής αυτού του ντοκιμαντέρ θα μου μείνει αξέχαστη. Μέσα σε έναν χρόνο καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια ολοκληρωμένη ταινία με πολλά ιστορικά ντοκουμέντα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά. Εργαστήκαμε ομαδικά και μεθοδικά ακόμα και μέσα στις διακοπές του καλοκαιριού. Ήταν το καλύτερο μάθημα Ιστορίας για όλους μας»
Ιβάνα Ντίμοβα: «Ήταν η πρώτη φορά που πήρα μέρος σε μια τέτοια πρωτότυπη και δημιουργική εργασία. Μου άρεσε το γεγονός ότι συνεργαστήκαμε πολλά άτομα μαζί, μαθητές, μαθήτριες και εκπαιδευτικοί ως μία δυνατή ομάδα. Συμφωνούσαμε, διαφωνούσαμε αλλά πάντα με διάλογο καταλήγαμε στην καλύτερη δυνατή απόφαση, για να πετύχουμε αυτό το όμορφο αποτέλεσμα».
Ιωάννης Χαραλάμπους: «Η συμμετοχή στην ομάδα παραγωγής ντοκιμαντέρ του σχολείου μας, για εμένα προσωπικά αποτελεί μια ανεκτίμητης αξίας εμπειρία αφού με τη βοήθεια των καθηγητών μας έχουμε μάθει αμέτρητες αξίες όπως η ομαδικότητα, η αναζήτηση έγκυρων πληροφοριών αλλά πάνω απ’ όλα μάθαμε από πρώτο χέρι σημαντικές πληροφορίες για την ιστορία της πατρίδας μας και την τουρκική εισβολή. Εύχομαι να συνεχιστεί αυτό το πρόγραμμα στην πάροδο των χρονών, αφού προσφέρει αξέχαστες αναμνήσεις στους μαθητές και αναδεικνύει το ταλέντο των νεαρών δημιουργών».
Ελένη Πέτρου: «Μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία παραγωγής της ταινίας μάθαμε και κερδίσαμε πολλά. Μάθαμε πως η παραγωγή ντοκιμαντέρ απαιτεί σκληρή δουλειά, ομαδικότητα, συνεργασία, έρευνα σε πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές. Το κυριότερο όμως είναι οι εμπειρίες και τα συναισθήματα που νιώσαμε. Είναι δύσκολη η περιγραφή των συναισθημάτων κάθε φορά που ακούγαμε τις διάφορες εμπειρίες από τις ζωές των ανθρώπων που έζησαν τον πόλεμο ή περίμεναν τους δικούς τούς να επιστρέψουν».
Χρίστια Γεωργίου: «Οι σκέψεις και τα συναισθήματά μου γι’ αυτή τη διαδικασία και τη σκληρή δουλειά είναι όλα θετικά. Πήραμε γνώσεις όχι μέσα από τα βιβλία αλλά από τη ζωντανή ιστορία του τόπου μας. Καταφέραμε να πιέσουμε τον εαυτό μας για να γίνουμε καλύτεροι, δημιουργικότεροι και φυσικά με περισσότερο ενδιαφέρον για ό,τι κάναμε. Μια ξεχωριστή εμπειρία που νομίζω κάνεις μας δεν θα την ξεχάσει ποτέ».
