Τι αποστάσεις χωρίζουν την τέχνη από τους θεσμούς, την πολιτιστική κληρονομιά από τη σύγχρονη δημιουργία και το παρελθόν από το μέλλον; Πώς μετριούνται οι σχέσεις εξουσίας, ιδιοκτησίας και ερμηνείας που διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον πολιτισμό;
Αυτά τα ερωτήματα θέτει το ερευνητικό διεπιστημονικό πρότζεκτ Space of Tapes μέσα από την πενθήμερη επιτελεστική εγκατάσταση «Tape #1 – Εργαλεία Μέτρησης Αποστάσεων», που ενεργοποιεί ξανά το κτήριο Τσαούση, στην οδό Φανερωμένης 46-48, στην εντός των τειχών Λευκωσία, από τις 11 έως τις 15 Νοεμβρίου.
Η εγκατάσταση προσεγγίζει την έννοια της απόστασης ως γεωμετρικό μέγεθος, αλλά και ως σχέση εξουσίας, ερμηνείας και ιδιοκτησίας. Η απόσταση ανάμεσα στην ακαδημία και τους κρατικούς θεσμούς, τη θρησκεία και τις αρχαιότητες, τη σύγχρονη δημιουργία και το χρήμα γίνεται αφετηρία για έναν διάλογο γύρω από τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε, ονομάζουμε, διατηρούμε ή απορρίπτουμε όσα βρίσκονται απέναντί μας.
Το «tape», η ταινία, λειτουργεί ως εργαλείο μέτρησης αυτών των μεταβαλλόμενων σχέσεων. Η πολιτιστική κληρονομιά δεν αντιμετωπίζεται ως ένα ακίνητο κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ως ζωντανή διαδικασία διάσωσης και μετάδοσης του παρόντος.
Μέσα από ήχο, επιτέλεση, διαδραστικά έργα και συλλογικές πρακτικές, το πρότζεκτ επιχειρεί να αφήσει τις αποστάσεις ορατές και ακουστές, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα κατά πόσο η ίδια η μέτρηση είναι ποτέ ουδέτερη.
Οι δράσεις του πενθημέρου
Στις 11 και 12 Νοεμβρίου, στις 8.30μ.μ., παρουσιάζεται το ηλεκτροακουστικό επιτελεστικό λαμέντο «post-truth is another water game I play against my mouth», η κεντρική δράση της εγκατάστασης. Σε σύνθεση και κατασκευή της Στέλλας Ν. Χρίστου, με τη Σαβίνα Γιαννάτου στον ρόλο του «Στόματος», η επιτέλεση διερευνά τις αποστάσεις ανάμεσα στην αλήθεια και το παιχνίδι, στο σώμα που μιλά και στον λόγο που διαφεύγει. Ο θρήνος προτείνεται ως ενεργητική γνωστική επιτέλεση και ως συλλογική πράξη επιβίωσης και μετάδοσης του παρόντος.
Στη δράση συμμετέχουν επίσης η Ανδρούλα Καφά ως «Εργάτης Παρελθόν» και η Στέλλα Ν. Χρίστου ως «Εργάτης Μέλλον». Το ηχητικό και επιτελεστικό περιβάλλον συμπληρώνεται από το «Arcades Bildakt», με τους Άντρια Νικοδήμου (βιμπράφωνο, κρουστά), Τάσο Στάμου (μπουζούκι, αυτοσχέδιες ηχητικές πηγές, ηλεκτρονικά), Γιάννη Αναστασάκη (μουσικό πριόνι, αναλογικά ηλεκτρονικά), Σύμη Σουκιούρογλου (κλαρίνο), Yeti (GAI / who is who) και Δημήτρη Σιαμμά (lighting performance). Στο βίντεο συμμετέχουν οι Εύη Ρουμάνη και Ελένη Μπαρτζίλα, ενώ τον ήχο αναλαμβάνει ο Χρήστος Χριστοδούλου. Στην εικαστική εγκατάσταση συμμετέχουν οι Σύμης Σουκιούρογλου, Στέλλα Ν. Χρίστου, Yeti, KinΣ και Field-Effect Transistors.
Στις 13 Νοεμβρίου, από τις 5μ.μ. έως τις 2π.μ., πραγματοποιείται το «Gathering: Rec • Interactive Artists’ Tour», σε συνεργασία με τα Καλά Καθούμενα.
Στις 14 Νοεμβρίου, από τις 10:30π.μ. έως τις 7μ.μ., ο καλλιτέχνης και ερευνητής Τάσος Στάμου συντονίζει το εργαστήριο «Η Τέχνη του Circuit Bending». Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν την ιστορία και τις βασικές αρχές της αυτοσχέδιας ηλεκτρονικής μουσικής και θα πειραματιστούν με τεχνικές και εργαλεία, μεταποιώντας και ανακατασκευάζοντας ηλεκτρονικά μουσικά όργανα από ανακυκλωμένα υλικά. Δεν απαιτούνται προηγούμενες γνώσεις.
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται στις 15 Νοεμβρίου, στις 5μ.μ., με την ανοιχτή δράση «Revisiting Aboulomania» από το Εργαστήριο για τα Αστικά Κοινά (Laboratory for the Urban Commons – LUC). Με αφετηρία την έννοια της επανεπίσκεψης, η ομάδα επαναπροσεγγίζει υλικό από το έργο «ABOULOMANIA», συνδυάζοντας αποσπάσματα, εικόνες, ήχους, σιωπές και ηχογραφημένες φωνές.
Το κοινό καλείται να συμμετάσχει σε μια συλλογική διαδικασία έρευνας και καλλιτεχνικής επεξεργασίας, συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων σχέσεων και πιθανών διαδρομών.
Το διαδραστικό ψηφιακό έργο «Aboulomania» δημιουργήθηκε από τους Field-Effect Transistors την περίοδο 2021–22, στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος «The Whole Life, Archives and Imaginaries» του HKW στο Βερολίνο. Η έννοια της αβουλομανίας, που συνδέεται με την παράλυση μπροστά στην επιλογή και την υπερφόρτωση του νου από την ίδια τη δυνατότητα του πράττειν, μεταφέρεται σε ψηφιακό περιβάλλον όπου η αδυναμία λήψης απόφασης γίνεται η ίδια αντικείμενο διερεύνησης.
Το πρότζεκτ Space of Tapes είναι ένα πεδίο καλλιτεχνικής έρευνας και δημιουργίας με βάση τη Λευκωσία, την Αθήνα και το Βερολίνο. Η εγκατάσταση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Κτίριο Τσαούση, εντός των τειχών, 11–15 Νοεμβρίου 2026.
- 11 και 12 Νοεμβρίου, 8:30μ.μ.: «post-truth is another water game I play against my mouth». Εισιτήρια €12 κανονικό, €5 μειωμένο.
- 13 Νοεμβρίου, 5μ.μ.–2π.μ.: «Gathering: Rec • Interactive Artists’ Tour».
- 14 Νοεμβρίου, 10:30π.μ.–7μ.μ.: Εργαστήριο «Η Τέχνη του Circuit Bending».
- 15 Νοεμβρίου, 5μ.μ.: «Revisiting Aboulomania».
Πληροφορίες και κρατήσεις για τις δράσεις: Instagram @spaceoftapes και 96510696. Για το επιτελεστικό λαμέντο και το εργαστήριο circuit bending διατίθενται διαδικτυακές κρατήσεις.
Δημιουργοί και συντελεστές
Η Στέλλα Ν. Χρίστου, που υπογράφει τη σύνθεση και την κατασκευή του κεντρικού επιτελεστικού λαμέντο, συνδυάζει σπουδές μουσικής, με κατεύθυνση την Εθνομουσικολογία και την Πολιτισμική Ανθρωπολογία, με μεταπτυχιακές σπουδές στις Εικαστικές Τέχνες στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Η καλλιτεχνική της δραστηριότητα εκτείνεται από τα ηχητικά γλυπτά και τις εγκαταστάσεις μέχρι την πειραματική μουσική, τις ζωντανές επιτελέσεις και τη σύνθεση μουσικής για εικόνες και υλικά σώματα. Είναι ιδρυτικό μέλος του Space of Tapes, καθώς και των ομάδων KinΣ και Field-Effect Transistors.
Η συμμετοχή της Σαβίνας Γιαννάτου προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην εναρκτήρια δράση. Με πολυετή παρουσία στον χώρο της μουσικής, ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία το 1979 μέσα από την εκπομπή «Εδώ Λιλιπούπολη» του Γ΄ Προγράμματος της ΕΡΤ. Από το 1992 ασχολείται με τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό και από το 1994 συνεργάζεται με το σχήμα Primavera en Salonico, ερμηνεύοντας τραγούδια από τη Μεσόγειο σε διεθνείς συναυλίες και ηχογραφήσεις, μεταξύ άλλων για την ECM. Έχει επίσης συνθέσει μουσική για το θέατρο, τον κινηματογράφο και το video art.
Ο Τάσος Στάμου, που αναλαμβάνει το εργαστήριο circuit bending, δραστηριοποιείται στη διεθνή σκηνή της αυτοσχέδιας ηλεκτρονικής μουσικής. Αναπτύσσει προσωπικές τεχνικές κατασκευής και μετατροπής ηλεκτρονικών κυκλωμάτων, μεταμορφώνοντας απλές ηχητικές γεννήτριες σε σύνθετα μουσικά όργανα. Έχει κατασκευάσει εκατοντάδες όργανα και έχει πραγματοποιήσει εργαστήρια σε ανεξάρτητους χώρους τέχνης και τεχνολογίας, φεστιβάλ και εκπαιδευτικά ιδρύματα σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις, μεταξύ άλλων στο Λονδίνο, την Κολωνία και το Ντόρτμουντ.
Στην τελευταία δράση συμμετέχει το Εργαστήριο για τα Αστικά Κοινά (Laboratory for the Urban Commons – LUC), ένα συλλογικό πεδίο έρευνας, καλλιτεχνικής παραγωγής και πολιτικής πρακτικής με έδρα την Αθήνα. Η δραστηριότητά του επικεντρώνεται στη συλλογική παραγωγή γνώσης, στις αντιηγεμονικές μορφές γνώσης και στις δυνατότητες διαμόρφωσης κοινών τόπων μέσα από την έρευνα, την τέχνη, τις αστικές παρεμβάσεις και την εκπαίδευση. Στην ομάδα συμμετέχουν οι Πέγκυ Ζάλη, Ξένια Καλπακτσόγλου, Παναγιώτης Λιανός και Σταύρος Σταυρίδης.
