Τριήμερο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο αφιερωμένο στον Νομπελίστα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη διοργανώνουν από τις 29 έως τις 31 Μαΐου στη Λευκωσία το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού, το Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου και ο Όμιλος Λογοτεχνίας και Κριτικής.
Το συνέδριο πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Πολιτιστικού Προγράμματος της Κυπριακής Προεδρίας, με αφορμή τα 30 χρόνια από τον θάνατο του Ελύτη (1911-1996) και τελεί υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Κύπρο.
Η διοργάνωση επιχειρεί μια πολυδιάστατη επαναπροσέγγιση του έργου και της σκέψης του Ελύτη, φωτίζοντας τη σχέση του με τον μοντερνισμό, την ελληνικότητα, την πολιτική, τη φιλοσοφία, τη ζωγραφική, τη μουσική, τη μετάφραση και τη συλλογική μνήμη. Μέσα από εισηγήσεις πανεπιστημιακών, ποιητών, φιλολόγων και ερευνητών από την Κύπρο, την Ελλάδα και το εξωτερικό, το συνέδριο αναδεικνύει τη διαχρονική επικαιρότητα του έργου του, αλλά και τη βαθιά επιρροή του στη νεοελληνική γραμματεία και σκέψη.
Την κεντρική ομιλία θα εκφωνήσει ο διακεκριμένος ιρλανδικής καταγωγής μεταφραστής και τέως καθηγητής Μεταφρασεολογίας του ΑΠΘ Ντέιβιντ Κόνολι, με θέμα «“Κάποια βίδα στο τέλος θα σε μπερδέψει”: Ο Ελύτης ως μεταφρασεολόγος».
Την έναρξη θα χαιρετίσουν η Υφυπουργός Πολιτισμού Λίνα Κασσιανίδου, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου Τάσος Χριστοφίδης, η Διευθύνουσα Τομέα Γραμμάτων του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού Νάντια Στυλιανού, ο πρόεδρος του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής Κυριάκος Ιωάννου, ο πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο Κωνσταντίνος Κόλλιας και η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου.
Θα ακολουθήσει καλλιτεχνική εκδήλωση με τίτλο «Ακόμα μια φορά…», με συνθέσεις του Γιώργου Κουρουπού, ερμηνεία από τη Θεοδώρα Μπάκα, πιάνο από την Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου και απαγγελία και επιμέλεια προγράμματος από την Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Ο τίτλος ανακαλεί τον στίχο «Ακόμα μια φορά μέσα στις κερασιές τα δυσεύρετα χείλη σου» από την ποιητική συλλογή Προσανατολισμοί.
Μέσα από τον ποιητικό λόγο του Ελύτη, τη μουσική και τις μελοποιήσεις του Κουρουπού αποκαλύπτονται κυρίαρχες όψεις του προσωπικού μύθου του ποιητή, όπου κυριαρχούν ο άνθρωπος, η φύση, η γλώσσα, οι αισθήσεις, οι αξίες και ο πρωτότυπος στοχασμός.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου θα αναπτυχθούν θεματικές που αφορούν, μεταξύ άλλων, τον Ελύτη και τον μοντερνισμό, τη σχέση του με τον Σεφέρη και τον Νίκο Γκάτσο, τη μεταφραστική του δραστηριότητα, την πολιτική διάσταση της ποίησής του, τη σημειολογία του φωτός και της εικόνας, την επιρροή της ζωγραφικής στο έργο του, καθώς και τη σχέση της ποίησής του με τη μουσική και τη συλλογική μνήμη.
Συμμετέχουν σημαντικοί πανεπιστημιακοί, ερευνητές και άνθρωποι των γραμμάτων, ανάμεσά τους οι Δημήτρης Αγγελάτος, Δημήτρης Αγγελής, Μαρία Αθανασοπούλου, Γιώργος Ανδρειωμένος, Παντελής Βουτουρής, Γιώργος Γεωργής, Ανθούλα Δανιήλ, Γιάννης Η. Ιωάννου, Κυριάκος Ιωάννου, Θανάσης Κούγκουλος, Ελένα Κουτριάνου, Κώστας Κουτσουρέλης, Σταυρούλα Μπίου, Γαβριέλλα Παναγή, Μαρίνος Πουργούρης, Παναγιώτης Ροϊλός, Μαίρη Ρούσσου, Εύη Στυλιανού, Νάντια Στυλιανού, Χρυσόθεμις Χατζηπαναγή, Λουίζα Χριστοδουλίδου και Ντέιβιντ Κόνολι.
Η επιστημονική επιτροπή αποτελείται από τους Γιάννη Η. Ιωάννου, Κυριάκο Ιωάννου, Μαρίνο Πουργούρη και Νάντια Στυλιανού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι συνεδρίες που εξετάζουν τον Ελύτη μέσα από σύγχρονες θεωρητικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις, όπως η σχέση ποίησης και πολιτικής στη «Μαρία Νεφέλη», η παρουσία του Πικάσο στο έργο του ποιητή, η πρόσληψη του Ελύτη στην Κύπρο, αλλά και η μελέτη της μελοποιημένης ποίησής του ως στοιχείου συλλογικής μνήμης.
Ανάμεσα στις εισηγήσεις ξεχωρίζουν επίσης η ομιλία του Παναγιώτη Ροϊλού για την «ελληνική ελληνικότητα» στον Ελύτη και τις επιστολές του προς τον Νίκο Γκάτσο, η παρέμβαση του Γιώργου Γεωργή για τις πρώτες δημοσιεύσεις του Ελύτη στην Κύπρο, καθώς και η ανακοίνωση του Κυριάκου Ιωάννου για την «παραπληρωματική αξιοποίηση του ChatGPT» στην ερμηνευτική ανάγνωση του «Άσματος ι΄».
Ο Οδυσσέας Ελύτης υλοποιεί με το έργο του ένα συνδυασμό αξιών που χαρακτηρίζουν τις κορυφαίες εκφράσεις της νεοελληνικής παράδοσης από το δημοτικό τραγούδι και τη μεταβυζαντινή λογοτεχνία ως την πρώτη μεταπολεμική περίοδο. Το έργο του προτείνει ένα αξιακό πρότυπο οικουμενικής εμβέλειας που ανταποκρίνεται πλήρως στα αιτήματα των καιρών.
Οι εργασίες του συνεδρίου είναι ανοικτές στο κοινό.
Πού και πότε
- Λευκωσία, Αίθουσα Τελετών Πανεπιστημίου Κύπρου (Καλλιπόλεως). 29-31 Μαΐου 2026. Τελετή έναρξης: Παρασκευή 29 Μαΐου, 5μ.μ. (Σάββατο 9.30π.μ.- 7μ.μ., Κυριακή 9.30π.μ.- 1μ.μ.) Δείτε ΕΔΩ το αναλυτικό πρόγραμμα
