Τα τελευταία χρόνια, η τηλεργασία έχει εξελιχθεί από μια εναλλακτική μορφή απασχόλησης σε κανονικότητα για μεγάλο ποσοστό επαγγελματιών στις περισσότερες χώρες του κόσμου.
Στην Κύπρο, η αξιοποίηση αυτής της ευέλικτης μορφής απασχόλησης έχει μεν αυξηθεί σημαντικά μετά την επιδημιολογική κρίση του Covid19 και εξακολουθεί να προσφέρεται ως επιλογή σε σημαντικό αριθμό εργαζομένων κατοίκων της χώρας, όμως για τη μεγάλη πλειοψηφία των Κυπρίων εργαζομένων η εργασία από το γραφείο ή άλλο επαγγελματικό χώρο επανήλθε ως πρωταρχική υποχρέωση. Και αυτή η εξέλιξη όμως μοιάζει να είναι μια προσωρινή κατάσταση, καθώς όλο και συχνότερα η επιλογή της κατ’ οίκον εργασίας αναγνωρίζεται εκ νέου και αξιοποιείται.
Σε θεσμικό επίπεδο έγιναν την τελευταία διετία σημαντικά βήματα στην Κύπρο για τη ρύθμιση του νομικού πλαισίου για την τηλεργασία, τόσο για τον ιδιωτικό τομέα -στην Κύπρο και το εξωτερικό- όσο και για τη δημόσια υπηρεσία.
Επιπλέον, η παρουσία τα τελευταία 3-4 χρόνια στην Κύπρο πολλών χιλιάδων εργαζομένων από χώρες της ΕΕ και από τρίτες χώρες, για την στελέχωση εταιρειών που δραστηριοποιούνται στους τομείς της τεχνολογίας, του Fintech και ευρύτερα των οικονομικών και ψηφιακών υπηρεσιών, έχει οδηγήσει σε παράλληλη προώθηση του Remote Working, καθώς και της προσφοράς επαγγελματικών υπηρεσιών σε τακτική ή μόνιμη βάση από το εξωτερικό. Η τάση αυτή προβλέπεται να συνεχίσει να έχει ανοδική πορεία.
Σημαντικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση είναι το πρόγραμμα Digital Nomad Visa, το οποίο επιτρέπει σε πολίτες εκτός ΕΕ να ζουν στην Κύπρο και να εργάζονται εξ αποστάσεως για εταιρείες που βρίσκονται στο εξωτερικό. Για την αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας ισχύουν περιορισμοί ως προς το μηνιαίο εισόδημα ή και την απόκτηση κατοικίας στη χώρα.
Η Κύπρος, αξιοποιώντας το καλό της κλίμα σχεδόν ολόχρονα, τη στρατηγική της θέση, την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ και το ευνοϊκό φορολογικό της πλαίσιο, που εκσυγχρονίστηκε πρόσφατα, τοποθετείται πλέον δυναμικά στον χάρτη των χωρών που προσελκύουν remote workers και digital nomads. Είτε πρόκειται για εργαζόμενους σε πολυεθνικές εταιρείες, είτε για freelancers και επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται διεθνώς.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της Κύπρου για remote workers είναι το φορολογικό της σύστημα. Ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Κύπρου εφόσον διαμένει στο νησί για περισσότερες από 183 ημέρες ετησίως.
Επιπλέον, το καθεστώς non-domiciled (non-dom) επιτρέπει σε όσους αποκτούν φορολογική κατοικία στην Κύπρο και πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια να έχουν απαλλαγή φόρου σε μερίσματα και τόκους, καθώς και σε ορισμένα εισοδήματα από το εξωτερικό. Αυτό καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ελκυστική για επαγγελματίες που παρέχουν υπηρεσίες σε εταιρείες εκτός Κύπρου.
Παράλληλα, ο φορολογικός συντελεστής για εταιρείες είναι σήμερα στο 15%, παραμένοντας από τους χαμηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι, αρκετοί remote workers μπορούν να ιδρύσουν κυπριακή εταιρεία για τη διαχείριση των διεθνών τους δραστηριοτήτων, επωφελούμενοι από το σταθερό νομικό και φορολογικό περιβάλλον.
Πόλεις όπως η Λεμεσός, η Λευκωσία και η Πάφος έχουν αναπτύξει έντονη επιχειρηματική και τεχνολογική δραστηριότητα, φιλοξενώντας διεθνείς εταιρείες, startups και κοινότητες expats. Οι υποδομές διαδικτύου είναι επαρκείς για απαιτητική τηλεργασία, με ευρυζωνικές συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων.
Σημαντικό βήμα για τη ρύθμιση της εξ αποστάσεως εργασίας στον ιδιωτικό τομέα εργασίας στην Κύπρο έγινε το 2023, με την ψήφιση του νόμου για τη Ρύθμιση της Οργάνωσης της Τηλεργασίας (Νόμος 120(I)/2023), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 2023.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η τηλεργασία στην Κύπρο εφαρμόζεται προαιρετικά, όταν υπάρχει γραπτή συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου. Η συμφωνία αυτή μπορεί να γίνει κατά την πρόσληψη ή να προστεθεί αργότερα ως τροποποίηση της σύμβασης εργασίας. Η μετάβαση σε τηλεργασία δεν μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τους αρχικούς όρους εργασίας.
Η νομοθεσία προβλέπει επίσης συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τον εργοδότη, όπως η ευθύνη για την προστασία της υγείας και ασφάλειας του εργαζομένου, η διασφάλιση της προστασίας των δεδομένων και η κάλυψη ορισμένων δαπανών που σχετίζονται με την τηλεργασία, όπως εξοπλισμός ή λειτουργικά κόστη. Αναγνωρίζεται δε, μέσω του νόμου, το «δικαίωμα αποσύνδεσης» σε ώρες μη εργασίας, για να διαφυλάσσεται ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Παράλληλα, το 2025 εγκρίθηκε νομοθεσία που επιτρέπει στους δημόσιους υπάλληλους να εργάζονται εξ αποστάσεως μερικές μέρες κάθε μήνα (μέχρι τέσσερις επί του παρόντος), υπό την προϋπόθεση ότι τα καθήκοντά τους μπορούν να εκτελεστούν από απόσταση, με βεβαίωση του προϊσταμένου τους.
Οι νομοθετικές αυτές αλλαγές για ρύθμιση της εξ αποστάσεως εργασίας αποτελούν δεσμεύσεις έναντι του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου (2021-2026), για τον εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας και την προώθηση πιο ευέλικτων μορφών απασχόλησης.
Σε ένα κόσμο που εξελίσσεται με ασύλληπτη ταχύτητα, η Cablenet εγκαινιάζει μια πρωτοβουλία με μια σειρά άρθρων και αναδεικνύει θέματα που αγγίζουν τις αναδυόμενες τεχνολογίες, την καινοτομία και την πορεία σε ένα προηγμένο ψηφιακό οικοσύστημα.
