Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών Κύπρου (ΠΑ.ΣΥ.Ν.Μ.) θα πρέπει να στηρίξει όλες τις προσπάθειες για νομοθετική ρύθμιση της ευθανασίας, της υποβοηθούμενης από επαγγελματίες υγείας αυτοκτονίας και του υποβοηθούμενου από επαγγελματίες υγείας θανάτου, υποστηρίζει η πλειοψηφία (47%) των μελών του Συνδέσμου που έλαβαν μέρος σε έρευνα της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής Κύπρου στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, για καταγραφή των στάσεων, γνώσεων και αντιλήψεων των μελών του Συνδέσμου στο θέμα αυτό, σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο και το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.

Τα αποτελέσματα παρουσίασε ο επιστημονικός υπεύθυνος της έρευνας, καθηγητής Κωνσταντίνος Φελλάς, ανώτερος αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής Κύπρου (ΕΕΒΚ), στο 29ο Παγκύπριο Συνέδριο Νοσηλευτικής και Μαιευτικής με θέμα «Διασφάλιση της υγείας επενδύοντας στη νοσηλευτική και μαιευτική» που έγινε στις 11 και 12 Νοεμβρίου 2022 σε ξενοδοχείο στον Αγρό. Η έρευνα, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο συνέδριο, πραγματοποιήθηκε την περίοδο Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2022 μέσα από αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο που αποτελείτο από 27 ερωτήσεις. Όπως ανέφερε ο κ. Φελλάς, στη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου συμμετείχαν 520 μέλη του Συνδέσμου (75% γυναίκες, 25% άντρες) από όλη την Κύπρο ηλικίας από 18 έως 65 ετών οι οποίοι καλύπτουν 13 νοσηλευτικές ειδικότητες και 15 τμήματα/ υπηρεσίες.

Ανέφερε ότι η πλειοψηφία των συμμετεχόντων (38%) είναι επίσης υπέρ της άποψης ότι ο ΠΑ.ΣΥ.Ν.Μ. θα πρέπει να στηρίξει όλες τις προσπάθειες για αλλαγή στη νομοθεσία, ώστε να επιτρέπεται στους γιατρούς η χορήγηση σχετικών φαρμάκων σε ασθενείς που πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Παράλληλα, με ποσοστό 49%, οι συμμετέχοντες συμφωνούν ή μάλλον συμφωνούν με την άποψη ότι θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα εφαρμογής της διαδικασίας της ευθανασίας στους ανθρώπους που υποφέρουν, όπως ισχύει και σε περιπτώσεις ζώων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 

Είναι πολλοί και οι αναποφάσιστοι…

Σύμφωνα με τον καθηγητή Φελλά, «το 37% των συμμετεχόντων διαφωνούν ή μάλλον διαφωνούν με την άποψη ότι η ευθανασία δεν δικαιολογείται ποτέ ηθικά, με ένα ποσοστό 25% να μην λαμβάνουν θέση για το θέμα. Παράλληλα, με ποσοστό 30%, οι συμμετέχοντες υποστηρίζουν μία ενδεχόμενη αλλαγή του νόμου που θα επέτρεπε στους γιατρούς να συνταγογραφούν φάρμακα σε ασθενείς που πληρούν σωματικές, ψυχικές και νομικές προϋποθέσεις για να αυτοχορηγηθούν και να τερματίσουν τη ζωή τους. Στην ερώτηση αυτή το 1/3 σχεδόν των συμμετεχόντων (31%) δήλωσαν ότι δεν έχουν αποφασίσει ποια θέση υποστηρίζουν ακόμα. Όσον αφορά στους γιατρούς που συνταγογραφούν φάρμακα σε ασθενείς που πληρούν όλες τις προϋποθέσεις για να αυτοχορηγηθούν και να τερματίσουν τη ζωή τους, η πλειοψηφία των μελών του ΠΑ.ΣΥ.Ν.Μ. (38%) έχουν θετική άποψη, με ένα ποσοστό 19% να διατηρούν ουδέτερη άποψη. Σε ερώτηση σχετικά με το αν θα δέχονταν να συμμετάσχουν ενεργά με οποιονδήποτε τρόπο στη διαδικασία, εάν επιτρεπόταν νομικά στο μέλλον η ευθανασία, το 23% των συμμετεχόντων νοσηλευτών και μαιών απάντησαν θετικά, ενώ ένα ποσοστό 31% δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν ή δεν θέλουν να απαντήσουν. Το 30% των συμμετεχόντων δήλωσαν ότι υποστηρίζουν μία ενδεχόμενη αλλαγή του νόμου που θα επέτρεπε στους γιατρούς να συνταγογραφούν φάρμακα σε ασθενείς που πληρούν τις σωματικές, ψυχικές και νομικές προϋποθέσεις για να αυτοχορηγηθούν και να τερματίσουν τη ζωή τους, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό 31% δήλωσαν ότι δεν έχουν αποφασίσει ακόμα. Οι ερωτηθέντες δήλωσαν με ποσοστό (27%) ότι θα συμμετείχαν ενεργά σε διαδικασία χορήγησης σχετικού φαρμάκου σε ασθενείς που πληρούν τις προϋποθέσεις, σε περίπτωση που αυτό ήταν νομικά αποδεκτό, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό (28%) επέλεξαν και πάλι να μην απαντήσουν». 

Ο ρόλος των νοσηλευτών στη διαδικασία

Όσον αφορά στον ρόλο των νοσηλευτών/τριών στη διαδικασία αυτή σε μελλοντική αλλαγή της νομοθεσίας, τα μέλη του ΠΑ.ΣΥ.Ν.Μ. που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν περισσότερες από μία προτάσεις για τον σκοπό αυτό. Με ποσοστό 42% υποστηρίζουν ότι οι νοσηλευτές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν τεκμηριωμένες πληροφορίες στους ασθενείς σχετικά με την αλλαγή της νομοθεσίας, ενώ με ποσοστό 31% υποστηρίχτηκε η άποψη ότι οι νοσηλευτές/τριες πρέπει να είναι σε θέση να επιβεβαιώσουν και να διευκρινίσουν σε κάθε περίπτωση, όταν οι δικοί τους ασθενείς πληρούν τα κριτήρια για ευθανασία, υποβοηθούμενοι από επαγγελματίες υγείας, αυτοκτονία ή θάνατο. Με ποσοστό 36% υποστηρίχτηκε η άποψη ότι οι νοσηλευτές/τριες δεν πρέπει να έχουν κανένα επίσημο ρόλο στη διαδικασία.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: 

Εάν υπάρξουν προτάσεις για αλλαγή της νομοθεσίας στο μέλλον ώστε να επιτραπεί στους γιατρούς να χορηγούν φάρμακα με σκοπό τον τερματισμό της ζωής των ασθενών, η άποψη ότι πρέπει να παρέχεται αυτή η δυνατότητα σε ασθενείς με σωματική/ φυσική κατάσταση η οποία προκαλεί αφόρητη ταλαιπωρία και η οποία δεν μπορεί να ανακουφιστεί, έλαβε το μεγαλύτερο ποσοστό υποστήριξης (48%) από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, με τους ασθενείς με ανίατη ασθένεια όπου αναμένεται θάνατος εντός 6 μηνών να ακολουθούν με ποσοστό 31%. Τα μέλη του ΠΑ.ΣΥ.Ν.Μ. που έλαβαν μέρος στην έρευνα υποστηρίζουν ότι το δικαίωμα επιλογής για μια τέτοια διαδικασία πρέπει να παρέχεται σε όλους τους ασθενείς που πληρούν όλες τις σχετικές προϋποθέσεις (31%) και σε ασθενείς που πληρούν όλες τις σχετικές προϋποθέσεις, αλλά αδυνατούν οι ίδιοι φυσικά να αυτο-χορηγηθούν τέτοια φάρμακα (29%). Παράλληλα, υποστηρίχθηκε με υψηλό ποσοστό (61%) η θέση ότι οι νοσηλευτές/τριες ανεξάρτητα πρέπει να έχουν το δικαίωμα επιλογής της μη συμμετοχής τους σε αυτή τη διαδικασία».

ΑΠΟΨΗ

«Μαθητεία θανάτου είναι η ζωή»…

«Πώς μπορούμε να αρχίσουμε να καθορίζουμε ένα νομοθετικό πλαίσιο για την ευθανασία και μια τέχνη του “ευ αποθνήσκειν” αν δεν παραδεχτούμε πρώτα το αμετάκλητο του θανάτου;», διερωτήθηκε ο καθηγητής Κωνσταντίνος Φελλάς προσφωνώντας το συνέδριο Νοσηλευτικής και Μαιευτικής. «Αυτό που πλησιάζει την ουσία του Ars Μoriendi», πρόσθεσε, «είναι η ταπεινή αποδοχή του ανθρώπινου πεπρωμένου, της ανθρώπινης θνητότητας και ευαλωτότητας. Αλλά για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να εντάξουμε εκ νέου τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον θάνατο στην καθημερινότητά μας. Να επαναπροσδιορίσουμε στη ζωή μας, το πένθος, το ρήγμα, το κενό, την απουσία και την οδύνη. Γιατί όπως μας λέει η συγγραφέας Φωτεινή Τσαλίκογλου “αν αγνοήσουμε τον θάνατο από τη ζωή μας, λιγοστεύει η ζωή μας. Μαθητεία θανάτου είναι η ζωή”».