Οι ιώσεις είναι εδώ, αφορούν όλους, επηρεάζουν όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Την υγεία πρωτίστως αλλά και την οικογένεια, ακόμα και την οικονομία. Επικρατέστερη σε ολόκληρη την Ευρώπη, η τριπλή επιδημία γρίπης, RSV και κορωνοϊού. Στο «παρασκήνιο» ο αριθμός των ιών που «τρέχουν» με μεγάλη ταχύτητα τις τελευταίες εβδομάδες είναι πολύ μεγαλύτερος.
Για την Κύπρο, το κοινό κρυολόγημα με τους δεκάδες ιούς που το προκαλούν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε «ισχυρή» θέση, ωστόσο οι γιατροί άρχισαν να καταγράφουν, νωρίτερα από ό,τι συνήθως και περιστατικά γρίπης. Ο ιός RSV για επτά εβδομάδες τώρα κυκλοφορεί μεταξύ των παιδιών και τα ταλαιπωρεί. Κάποια λιγότερο, κάποια περισσότερο. Κατά μέσο όρο και μόνο στο Μακάρειο Νοσοκομείο νοσηλεύονται καθημερινά γύρω στα 30 παιδιά, ενώ οι απουσίες από τις σχολικές αίθουσες ήταν μέχρι χθες πολλές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την καθημερινότητα και τις υποχρεώσεις των γονιών. Παθολογικοί και πνευμονολογικοί θάλαμοι, υπερπλήρεις. Οι περισσότεροι ασθενείς, ηλικιωμένοι και υπερήλικες. Στον γενικό πληθυσμό, οι λοιμώξεις του αναπνευστικού δίνουν και παίρνουν, ευτυχώς με ηπιότερα συμπτώματα. Τι γίνεται όμως όταν η μετάδοση μεταξύ των ανθρώπων συνεχίζεται; Τι θα προκύψει από τις συναθροίσεις των επόμενων ημερών;
«Δεν είναι θέμα πρόκλησης τρόμου. Είναι θέμα σωστής ενημέρωσης και ατομικής ευθύνης. Αυτό που προέχει είναι να περάσουμε το μήνυμα σε όσους περισσότερους γίνεται ότι μας δίνεται η δυνατότητα μετά από δύο χρόνια περιορισμών και απωλειών να περάσουμε τις μέρες αυτές με τους ανθρώπους που θέλουμε, με τρόπο ασφαλή για όλους», ανέφερε στον «Φ» ο επίκουρος καθηγητής παθολογίας, Κωνσταντίνος Τσιούτης.
«Την περίοδο αυτή, οι ιώσεις που βλέπουμε σε έξαρση είναι κυρίως η γρίπη (η περίοδος της γρίπης φέτος ξεκίνησε νωρίτερα σε σχέση με προηγούμενες χρονιές), ο ιός RSV που κάνει λοίμωξη στο ανώτερο και στο κατώτερο αναπνευστικό με σοβαρές εκδηλώσεις σε μικρά παιδιά και σε ηλικιωμένους, το κοινό κρυολόγημα το οποίο προκαλείται από πολλούς διαφορετικούς ιούς, η λοιμώδης μονοπυρήνωση, και η COVID-19 που διανύει νέο κύμα σε παγκόσμιο επίπεδο, με τα εξαιρετικά μεταδοτικά στελέχη Omicron αλλά και με σταθερά ψηλό, αναλογικά, αριθμό νοσηλειών τις τελευταίες εβδομάδες», είπε και πρόσθεσε ότι «από το καλοκαίρι βλέπουμε κι άλλες εξάρσεις ιώσεων, όπως η λοιμώδης μονοπυρήνωση, η νόσηση με ιούς Coxsackie, και διάφορες ιογενείς γαστρεντερίτιδες. Μάλιστα φέτος είδαμε αρκετές από αυτές τις εκδηλώσεις και σε ενήλικες, όχι μόνο σε παιδιά ή εφήβους, και ενίοτε σοβαρές».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Συνεχίζεται η μάχη με τις λοιμώξεις
Η εμφάνιση των ιώσεων, κυρίως του αναπνευστικού αυτή την εποχή, δεν είναι κάτι το πρωτοφανές ή το αξιοπερίεργο, εξήγησε ο κ. Τσιούτης: «Παρατηρούμε ότι οι ιώσεις αυτές επηρεάζουν όλα τα στρώματα της κοινωνίας, προκαλώντας σοβαρότερα συμπτώματα σε ευπαθείς ομάδες, στις οποίες ανήκουν κυρίως οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας, οι ανοσοκατεσταλμένοι, αλλά και άλλες ομάδες αναλόγως του μικροργανισμού». Παράλληλα, «βλέπουμε το τυπικό μοτίβο όπου οι ιώσεις αυτές μεταδίδονται ευκολότερα σε κλειστούς χώρους και σε συνθήκες συνωστισμού, και λόγω της αυξημένης μεταδοτικότητάς τους, συνήθως κολλούν όλα τα μέλη μιας οικογένειας».
Αυτό φυσικά, τόνισε, «έχει και κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, αφού τα παιδιά που αρρωστούν πρέπει να απουσιάσουν από το σχολείο και να περιοριστούν στο σπίτι, δημιουργώντας δυσκολίες στην καθημερινότητα των γονέων τους, στη συνέχεια μπορεί να κολλήσουν οι γονείς και να απουσιάσουν από τη δουλειά, ενώ παράλληλα πρέπει να προσέχουν για να μη μεταδώσουν στους ηλικιωμένους της οικογένειας οι οποίοι έχουν αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν σοβαρά. Λέμε ότι τα σχολεία έκλεισαν. Γεγονός, αλλά τα παιδιά είναι μέρος της ίδιας κοινωνίας με εμάς τους ενήλικες».
«Τα δεδομένα αυτά, επαναφέρουν τις βασικές αρχές προστασίας που τονίζαμε τα προηγούμενα χρόνια επί COVID-19, και έχουν άμεση εφαρμογή και σε άλλες ιώσεις και δεν αποτελούν κάτι καινούριο (απλώς εμείς τα αγνοούσαμε τα προηγούμενα χρόνια). Έχει λοιπόν σημασία ως κοινωνία, να προσέχουμε για να μην μεταδώσουμε μία ασθένεια σε άλλους; Φυσικά και έχει. Δεδομένα υπάρχουν, καταγραφές υπάρχουν, απλώς ως κοινωνία και ως κράτος, τα αγνοούσαμε ή δεν τους δίναμε τη δέουσα σημασία. Την ίδια σημασία έχει να προσέχουμε να μην κολλήσουμε τους ευπαθείς μας γρίπη, γαστρεντερίτιδα, λοιμώδη μονοπυρήνωση, και άλλες ιώσεις. Τις ίδιες επιπτώσεις έχει στο εργατικό δυναμικό να παραμένουν υγιείς και να μην απουσιάζουν από την εργασία ή να μην μπορούν να διεκπεραιώσουν τις καθημερινές τους υποχρεώσεις λόγω ασθένειας. Κι αυτές τις μέρες οι κοινωνικές υποχρεώσεις όλων μας είναι πολλές, άρα χρειάζεται προσοχή. Την ίδια σημασία έχει να προσέχουμε να μην κολλάνε τα παιδιά μας ή να τα εμβολιάζουμε για τα νοσήματα που χρειάζεται ή να περιορίζουμε την επαφή τους με τους ηλικιωμένους της οικογένειας όταν αρρωστούν».
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: Αδειάζουν τα γηροκομεία, γεμίζουν τα νοσοκομεία
«Ο πλανήτης έζησε την κρίση της πανδημίας και τώρα διανύουμε μια ακόμα δύσκολη περίοδο ως κοινωνία των ανθρώπων. Δυστυχώς, μέσα από αυτή την παγκόσμια κρίση που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα, δεν αναγνωρίσαμε όσο αναμενόταν τη σημασία της αλληλεγγύης και της συλλογικότητας. Όμως δεν είναι ακόμα η στιγμή να ψάξουμε τους λόγους και δεν πρόκειται για διαδικασία απόδοσης ευθυνών αλλά ανάλυσης των συστατικών του προβλήματος, με την ελπίδα ότι τα συμπεράσματα θα γίνουν διδαχές για τις επόμενες γενιές».
Περί ανοσίας και ανοσοκαταστολής
«Οι λόγοι για τις πολλαπλές αυτές εξάρσεις είναι πολλοί και λίγο πολύ τους γνωρίζουμε, όπως τις συζητάμε κάθε χρόνο. Το ότι τα προηγούμενα δύο χρόνια δεν καταγράφηκαν εξάρσεις αυτού του μεγέθους, δεν σημαίνει πως δεν υπήρχαν τα νοσήματα αυτά. Απλά τα μέτρα που εφαρμόζαμε λόγω COVID-19, αλλά και η διάθεση της ολότητας των πόρων της επιδημιολογικής επιτήρησης και ελέγχου στην πανδημία, επηρέασε τη δυνατότητα καταγραφής, αλλά και την απόδοση στον δημόσιο λόγο, της κατάστασης των ιώσεων αυτών. Υπάρχει παράλληλα μία συζήτηση για το αν οι φετινές εξάρσεις, μπορεί να οφείλονται στο γεγονός ότι επηρεάστηκε η ανοσία μας λόγω μειωμένης έκθεσης στους ιούς αυτούς τα προηγούμενα χρόνια λόγω των μέτρων της πανδημίας. Η συζήτηση αυτή απασχολεί αρκετά την επιστημονική κοινότητα, και ενώ επί της ουσίας δεν υπάρχει ομοφωνία στις απόψεις, δυστυχώς βλέπουμε πολλές αβάσιμες και βιολογικά ανυπόστατες θεωρίες, συχνά από μη ειδικούς, προσπαθώντας ακόμα και σήμερα να επηρεάσουν την κοινή γνώμη ή να πολώσουν το ήδη ακραίο κλίμα απόψεων που επικρατεί. Είναι διαφορετικό η εξήγηση κάποιων φαινομένων να είναι ότι ενδεχομένως η ανοσία που δημιουργήθηκε δεν ήταν επαρκής τα προηγούμενα χρόνια, λόγω μειωμένης έκθεσης, και διαφορετικό να ισχυρίζεσαι ότι δημιουργήθηκε κάποιου τύπου ανοσοκαταστολή λόγω των μέτρων ή λόγω των εμβολίων. Ανεξαρτήτως όμως θεωριών, η πλειοψηφία των πολιτών όντως ενδιαφέρονται για την υγεία τους και για το κοινό καλό, γι’ αυτό και θα πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα μηνύματα και σωστή ενημέρωση όσον αφορά σε εξάρσεις ιώσεων και άλλες επιδημίες που μπορεί να τους επηρεάζουν».
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Προσοχή σε παιδιά και ηλικιωμένους
Τα τρίτα Χριστούγεννα της πανδημίας, ευτυχώς μας βρίσκουν ελεύθερους σε ό,τι αφορά μέτρα και περιορισμούς. Δυστυχώς οι αριθμοί των ανθρώπων που καθημερινά νοσηλεύονται είτε με κορωνοϊό, είτε με κάποια άλλη από τις αναπνευστικές λοιμώξεις της εποχής, θα αφήσουν κενές τις θέσεις στο γιορτινό τραπέζι πολλών οικογενειών, με τα άτομα που έχουν συμπτώματα βεβαίως και ταλαιπωρούνται να είναι κατά πολύ περισσότερα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα παιδιά μας, οι ηλικιωμένοι μας και οι χρόνιοι ασθενείς μας. Αν δεν μάθαμε μέχρι σήμερα τι πρέπει να κάνουμε, μετά από τόση ταλαιπωρία τα δύο προηγούμενα χρόνια, τότε μάλλον δεν θέλαμε να μάθουμε. Στο χέρι μας είναι να μείνουμε όλοι ασφαλείς.