Τοπικοί και περιφερειακοί σεισμοί, καθώς και υποθαλάσσιες κατολισθήσεις στην ακτή της Λεβαντίνης, στα ανατολικά της Κύπρου, οι οποίες προκαλούνται από ισχυρούς σεισμούς στο ρήγμα της Νεκράς Θάλασσας, είναι οι τρεις κύριες και ανεξάρτητες πηγές που μπορούν να προκαλέσουν τσουνάμι στο νησί.
Μιλώντας στο philenews, η Ανώτερη Λειτουργός του Τμήματος Γεωλογικής Επισκόπησης, Συλβάνα Πηλείδου εξήγησε πως είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο να ζήσουμε ένα καταστροφικό τσουνάμι στην Κύπρο, γεγονός που έχει συμβεί αρκετές φορές στην ιστορία της Κύπρου. Αν και δεν υπάρχουν αναφορές από τους πρόσφατους προγόνους μας για φονικό τσουνάμι, υπάρχουν πολλές ιστορικές αναφορές για καταστροφικά τσουνάμι στο νησί μας, ενώ υπάρχουν και γεωλογικά τεκμήρια της δράσης τσουνάμι στις ακτές μας. Τα στατιστικά στοιχεία δίνουν κατά μέσο όρο ένα καταστροφικό τσουνάμι κάθε μερικές εκατοντάδες χρόνια, όμως το παράδειγμα που είχαμε πριν από 800 χρόνια, με δύο καταστροφικά τσουνάμι το 1202 (από υποθαλάσσια κατολίσθηση) και το 1222 (από τοπικό σεισμό), δηλαδή σε διάστημα 20 ετών από διαφορετικές πηγές φύσης και θέσης, σε διαφορετικά μέρη του νησιού, υπενθυμίζει πως η γη λειτουργεί με απρόβλεπτες διεργασίες και μη σταθερούς ρυθμούς.
Παραδείγματα από το παρελθόν για κάθε περίπτωση:
Όπως σημείωσε η κα Πηλείδου, το τσουνάμι γεννιέται όταν γίνει απότομη και έντονη μετατόπιση, δηλαδή διατάραξη της ισορροπίας μεγάλου όγκου νερού. Υποθαλάσσιοι σεισμοί, υποβρύχιες ηφαιστειακές εκρήξεις, παραθαλάσσιες κατολισθήσεις ή ακόμη και πτώση ουράνιου σώματος στη θάλασσα μπορούν να προκαλέσουν τσουνάμι.
Στην περίπτωση των σεισμών σημείωσε ότι αυτοί θα πρέπει να:
– έχουν επίκεντρο τον θαλάσσιο χώρο ή τον χερσαίο, εντός μερικών δεκάδων χιλιομέτρων από την ακτή (εκτός εάν είναι ισχυρός σεισμός ξηράς, ο οποίος προκαλεί υποθαλάσσια κατολίσθηση και έμμεσα ένα τσουνάμι όπως συνέβηκε το 1202 στα ανατολικά της Κύπρου),
– είναι μεγάλοι σε μέγεθος (γενικά 6.5<M<7.5 για μικρό τσουνάμι και Μ>7.5 για καταστροφικό τσουνάμι). Όσο πιο μεγάλο το μέγεθος, τόσο πιο μεγάλης κλίμακας το τσουνάμι,
– έχουν μικρό εστιακό βάθος έτσι ώστε να προκαλέσουν μόνιμη μετατόπιση του θαλάσσιου πυθμένα,
– έχουν μηχανισμό γένεσης (δηλαδή γεωμετρία της κίνησης στο ρήγμα), τέτοιο ώστε η μετατόπιση του πυθμένα της θάλασσας να έχει μεγάλη κατακόρυφη συνιστώσα για να προκαλέσει μεγάλη διαταραχή στη στήλη νερού πάνω από το σεισμογόνο χώρο.
Στο βίντεο που ακολουθεί παρουσιάζεται ένα ρεαλιστικό σενάριο για τοπικούς σεισμούς στο κεντρικό και δυτικό κυπριακό τόξο, το οποίο πιστεύεται ότι έχει συμβεί στις 11 Μαΐου, 1222.
Η έκδοση προειδοποιήσεων
Σχετικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδίδεται μια προειδοποίηση για τσουνάμι μετά από δυνατό σεισμό, η κα Πηλείδου ανέφερε πως οι ανακοινώσεις έχουν τρία διαφορετικά επίπεδα, ανάλογα με τον κίνδυνο και εκδίδονται από τα πιστοποιημένα κέντρα της Μεσογείου μόνο όταν ικανοποιούνται διάφορα κριτήρια που αφορούν το μέγεθος του σεισμού, τη θέση του επικέντρου ως προς την ακτογραμμή (δηλαδή δεν αφορά μόνο υποθαλάσσιους σεισμούς) και το εστιακό τους βάθος.
Όταν ικανοποιούνται τα συγκεκριμένα κριτήρια, τότε ανάλογα με αυτά κρίνεται τόσο το επίπεδο προειδοποίησης, όσο και η έκταση της περιοχής η οποία κινδυνεύει (τοπικά <100km, περιφερειακά <400km, επίπεδο Μεσογείου >400km) και κατ’ επέκταση οι χώρες μέλη του συστήματος, οι οποίες θα λάβουν τις προειδοποιήσεις. Στην περίπτωση της Κύπρου, αρμόδιος φορέας λήψης των μηνυμάτων και ανάλογης δράσης είναι η Πολιτική Άμυνα. Στη συνέχεια ακολουθεί επιβεβαίωση (ή όχι) της γένεσης του προβλεπόμενου τσουνάμι μέσω μετρήσεων παλιρροιογράφων και γίνεται προσαρμογή των προειδοποιήσεων, μέχρι την επιβεβαιωμένη λήξη του κινδύνου από το φαινόμενο.
Σχετίστηκε ο σεισμός Τουρκίας με τσουνάμι;
Επτά με οκτώ λεπτά μετά την εκδήλωσή του Μ7.8 σεισμού της Τουρκίας, λήφθηκε από τις κυπριακές αρχές προειδοποίηση μέγιστου κινδύνου (watch) για τσουνάμι με ύψος στις ακτές > 50cm και όντως, κατά τα επόμενα δεκάλεπτα, από μετρήσεις των παλιρροιογράφων σε Τουρκία και Κύπρο, επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη τσουνάμι (ευτυχώς μη καταστροφικού) στα νότια παράλια της Τουρκίας και στα βόρεια και ανατολικά παράλια της Κύπρου. Η προειδοποίηση έληξε όταν η διακύμανση της στάθμης της θάλασσας της ανατολικής Μεσογείου σταθεροποιήθηκε, περίπου 5 ώρες αργότερα.
Ας θεωρήσουμε το μικρό τσουνάμι του 2023 ως μια ευγενική προειδοποίηση της φύσης και ας ενημερωθούμε και ευαισθητοποιηθούμε για το φαινόμενο αυτό.
Περισσότερα ΕΔΩ
