Σε επιφυλακή έχει θέσει την Αστυνομία Κύπρου η προγραμματισμένη για το 2023 επίσκεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης, Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT).
Η ηγεσία της Αστυνομίας με συστάσεις, προφορικές αλλά και γραπτές, θέλει να αποκλείσει το ενδεχόμενο να εκτεθεί το αστυνομικό σώμα και κατ’ επέκταση η Κυπριακή Δημοκρατία, για τις συνθήκες κράτησης ατόμων. Όπως είναι γνωστό, η Αστυνομία χειρίζεται μεγάλο αριθμό υπό κράτηση προσώπων.
Ενδεικτικό των μέτρων που λαμβάνονται από το Αρχηγείο Αστυνομίας είναι και το περιεχόμενο προχθεσινής επιστολής (9/02/2023) προς τους αστυνομικούς διευθυντές των επαρχιών, αλλά και τον διοικητή της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης.
Μέσω αυτής γίνονται συστάσεις «ενόψει της επικείμενης επίσκεψης της Επιτροπής για την πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT), η οποία θα πραγματοποιηθεί εντός του τρέχοντος έτους». Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της επιστολής, αποσκοπεί στη «διασφάλιση των δικαιωμάτων των κρατούμενων προσώπων, την αποφυγή δυσμενών σχολίων και την κατάλληλη προετοιμασία», ενόψει του ελέγχου.
Γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη να διασφαλιστεί ότι (α) παρέχεται το δικαίωμα της επικοινωνίας κρατούμενου με τρίτο πρόσωπο μετά την έναρξη κράτησής του, αλλά και πως οι κρατούμενοι έχουν πρόσβαση (β) σε δικηγόρο και (γ) ιατρό.
Μάλιστα, τονίζεται η ανάγκη περί μηδενικής ανοχής σε φαινόμενα απάνθρωπων συμπεριφορών. Απαριθμούνται 16 σημεία τα οποία θα πρέπει να τηρούνται για να μην καταπατώνται τα δικαιώματα των προσώπων, των οποίων η ελευθερία περιορίζεται για διάφορους λόγους. Τα σημεία αυτά έχουν να κάνουν με τις συνθήκες κράτησης των προσώπων και τις υποχρεώσεις έναντί τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Άλλες δύο υποθέσεις μεταφοράς ναρκωτικών στα κρατητήρια
Υπάρχει, ακόμη, σύσταση και για «την άμεση μεταφορά των υπό επιστροφή αλλοδαπών στο Χώρο Κράτησης Μενόγειας, όταν αυτό είναι εφικτό». Επιπλέον, επισημαίνεται ότι «ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και η κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χωρίς διακρίσεις, αποτελούν αξίες άρρηκτα συνυφασμένες με τις αρχές του Κράτους Δικαίου και του Δημοκρατικού Πολιτεύματος».
Να σημειωθεί ότι από τις αρχές του περασμένου έτους η Αστυνομία Κύπρου είχε αρχίσει αξιολογήσεις σε σχέση με τους χώρους κράτησης που διαχειρίζεται παγκυπρίως. Εντός Ιανουαρίου του 2022 ομάδα αξιωματικών είχε προχωρήσει σε ελέγχους και διαπιστώσεις. Όπως είχε προκύψει τότε, η Αστυνομία διαχειρίζεται 22 χώρους κράτησης με συνολική χωρητικότητα 330 ατόμων. Στην Λακατάμια υπάρχουν χώροι κράτησης για 38 άτομα. Αρκετά κρατητήρια έχουν κηρυχθεί ως φυλακές στη βάση διατάγματος του υπουργείου Δικαιοσύνης.
Από τον περασμένο Μάιο έγιναν διευθετήσεις ώστε να λειτουργήσει και το μοναδικό δωμάτιο παγκυπρίως που είναι ειδικά διαμορφωμένο ώστε να κρατούνται εκεί περιπτώσεις ατόμων υψηλού κινδύνου. Πρόκειται για χώρο που φιλοξενεί κρατούμενους οι οποίοι κρίνονταν ως βίαιοι κι επικίνδυνοι για τους εαυτούς τους και για τους άλλους, καθώς και για άτομα τα οποία αντιμετωπίζουν ψυχολογικά προβλήματα και παρουσιάζουν τάσεις αυτοχειρίας.
Τον περασμένο Απρίλιο ο «Φ» είχε αποκαλύψει περιεχόμενο επιστολής, στην οποία παρουσιάζονταν οι προσπάθειες της αστυνομικής δύναμης, να συμμορφωθεί με καταδικαστικές για τη Δημοκρατία αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, σε σχέση με δυο περιπτώσεις υπό απέλαση μεταναστών, της Thi Nguyen Khanh από το Βιετνάμ και του Ιρανού Mustafa Haghilo. Η απέλαση των δυο αυτών προσώπων εκκρεμούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ κρατούνται για πέντε και 15 μήνες, αντιστοίχως, σε κρατητήρια αστυνομικών σταθμών.
Η Επιτροπή (CPT) στον επίσημο ιστότοπό της έχει προαναγγείλει πως εντός του 2023 θα κάνει περιοδικές επισκέψεις σε οκτώ χώρες: Αλβανία, Αρμενία, Κύπρο, Ουγγαρία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Σκόπια και Σλοβακία.
Εξάλλου, περί τις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου κλιμάκιό της CPT είχε έρθει στην Κύπρο εξετάζοντας τις συνθήκες κράτησης μεταναστών στη Μενόγεια. Είχε θέσει υπό το μικροσκόπιό της, επίσης, τις διαδικασίες μεταφοράς προσώπων στο αεροδρόμιο Λάρνακας και τους χειρισμούς της Αστυνομίας Κύπρου σε σχέση με την επανοπροώθησή τους μέσω πτήσης.
