Το ράλι στις τιμές των καυσίμων προσλαμβάνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις στην Κύπρο τον τελευταίο μήνα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Παρατηρείται απότομη αύξηση του κόστους των καυσίμων με την κυβέρνηση να προχωρεί από την Πέμπτη σε μέτρα για περιορισμό των επιπτώσεων στους καταναλωτές.
Τα στοιχεία που κατατέθηκαν χθες στην κοινοβουλευτική επιτροπή Εμπορίου προκαλούν ίλιγγο, με τις αυξήσεις στη λιανική πώληση μέσα σε μόλις έναν μήνα να αγγίζουν τα 44 σεντ το λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, 27 σεντ το λίτρο στην αμόλυβδη 95 και 38 σεντ το λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης, την ώρα που η πολιτική αντιπαράθεση για την ύπαρξη αισχροκέρδειας και την επάρκεια των κρατικών ελέγχων φουντώνει.
Από τις 27 Φεβρουαρίου μέχρι σήμερα, η αγορά καυσίμων στην Κύπρο θυμίζει ναρκοπέδιο. Μία ημέρα πριν την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η τιμή της αμόλυβδης 95 ήταν €1,314, του πετρελαίου κίνησης €1,410 και του πετρελαίου θέρμανσης €0,949. Χθες, οι τιμές είχαν διαμορφωθεί σε €1,583, €1,851 και €1,327, αντίστοιχα.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κώστας Κώστα, χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα, καταγγέλλοντας ότι οι τιμές ανεβαίνουν σαν «ρουκέτα» και πέφτουν σαν «φτερό», ενώ έκανε ειδική μνεία στην τιμή του κυλίνδρου υγραερίου που εκτινάχθηκε στα €25. Όπως είπε ότι η κοινωνία δεν αντέχει άλλες αυξήσεις ούτε στο ηλεκτρικό ρεύμα, ούτε στα καύσιμα και πρόσθεσε ότι «αυτό που συμβαίνει είναι για ακόμα μια φορά αισχροκέρδεια και καμία πρόθεση από τους αρμόδιους θεσμούς του κράτους να προστατεύσουν τον πολίτη».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής, Κυριάκος Χατζηγιάννης, έκανε λόγο για «εχθρική τάση» στην αγορά και εξέφρασε αμφιβολίες για το αν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί (Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή και ΕΠΑ) επιτελούν αποτελεσματικά το έργο τους.
Ο Ντίνος Λευκαρίτης, εκπροσωπώντας την Petrolina, απέρριψε κατηγορηματικά τις επικρίσεις περί αισχροκέρδειας. «Το κέρδος μας είναι μόλις το 1% του τζίρου μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι με βάση τα διεθνή δεδομένα, η βενζίνη θα έπρεπε κανονικά να αγγίζει τα €2 το λίτρο. Περιέγραψε δε την εισαγωγή καυσίμων ως «άθλο» λόγω των υπέρογκων ναύλων και της κατάστασης στη Μέση Ανατολή. «Αν συνεχίσει αυτή η κατάσταση τότε θα χρειαστούμε όχι μόνο τα στρατηγικά αποθέματα αλλά και στρατηγικά αποθέματα από αλλού», ανέφερε και πρόσθεσε «να είμαστε προσγειωμένοι και να προσπαθήσουμε να έχουμε προϊόντα».
Εκπρόσωπος της ΑΗΚ έδωσε μια μικρή αχτίδα ελπίδας, η οποία όμως έχει ημερομηνία λήξης. Αναμένεται μείωση 5,5% στους λογαριασμούς, λόγω της μείωσης του ΦΠΑ (κατά 4%) και του μείγματος καυσίμων τον Απρίλιο, ενώ από τον Μάιο η τιμή θα πάρει ξανά την ανιούσα, καθώς θα εξανεμιστεί η επίδραση των υφιστάμενων αποθεμάτων και θα ενσωματωθούν οι νέες, πανάκριβες αγορές.
Ο Κυπριακός Οργανισμός Διαχείρισης Αποθεμάτων (ΚΟΔΑΠ) διαβεβαίωσε ότι η Κύπρος είναι θωρακισμένη με αποθέματα 90 ημερών (542.000 τόνους), ωστόσο, το κόστος αναπλήρωσής τους παραμένει ο μεγάλος «άγνωστος Χ» για το μέλλον. Πιο αναλυτικά σε σχέση με τα στρατηγικά αποθέματα, ο εκπρόσωπος του ΚΟΔΑΠ είπε ότι ο Οργανισμός διαθέτει 214.378 μετρικούς τόνους ιδιόκτητα αποθέματα, τα οποία «βρίσκονται στο μεγαλύτερο τους βαθμό στην Κύπρο». Ανέφερε ότι 30.000 βρίσκονται στην Ελλάδα και τα υπόλοιπα στο ενεργειακό κέντρο Βασιλικού, ενώ σημείωσε ότι πέραν αυτών, «υπάρχουν ενοικιάσεις από την ΑΗΚ», η οποία διατηρεί «αποθέματα 145.000 μετρικούς τόνους, εκ μέρους μας για να συμπληρώνει την έλλειψη σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης».
Το υπουργείο Οικονομικών αναμένει τα νέα στοιχεία της Πέμπτης για να αναθεωρήσει τις προβλέψεις του, με τον πρόεδρο του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Μιχάλη Περσιάνη, να προειδοποιεί ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί αισθητά πάνω από το 2%. Παρά το γεγονός ότι τα δημόσια έσοδα αυξάνονται λόγω των υψηλών τιμών, η κοινωνική πίεση για λήψη δραστικών μέτρων, πέρα από τα «παυσίπονα», όπως χαρακτηρίστηκαν, γίνεται πλέον ασφυκτική.
Εκπρόσωπος της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού διαβεβαίωσε ότι η Επιτροπή «παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις και τη λειτουργία της αγοράς των καυσίμων» και «παραμένει σε εγρήγορση για να παρέμβει εκεί και όπου δικαιολογείται για να εξετάσει ενδεχόμενες παραβιάσεις της κείμενης νομοθεσίας».
Ο πρόεδρος του Κυπριακού Συνδέσμου Καταναλωτών, Μάριος Δρουσιώτης, είπε ότι οι καταναλωτές βιώνουν όλες αυτές τις αυξήσεις και πρόσθεσε ότι τον Μάρτιο σημειώθηκαν «τρομερές αυξήσεις» στα καύσιμα, καθώς «υπάρχουν αυξήσεις 26 σεντ το λίτρο στη βενζίνη, 42 σεντ στο πετρέλαιο κίνησης και 36 σεντ στο πετρέλαιο θέρμανσης».
Ανέφερε, επίσης, πως στα κυβερνητικά μέτρα αφαίρεσαν το πετρέλαιο θέρμανσης που είναι «πολύ κακή απόφαση και αδικαιολόγητή», προσθέτοντας ότι η δικαιολογία ότι μπαίνουμε στο καλοκαίρι δεν ευσταθεί καθώς «σύμφωνα με τα δεδομένα της Στατιστικής Υπηρεσίας Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο είχαμε μέση κατανάλωση 2.549 τόνους πετρελαίου θέρμανσης».
Εκπρόσωποι της ΟΕΒ και του ΚΕΒΕ ανέφεραν ότι το θέμα των αυξήσεων «δεν εξαρτάται από εμάς αλλά από την κατάσταση της αγοράς διεθνώς και ότι επηρεαζόμαστε και από την κατάσταση στη Μέση Ανατολή», ενώ αναφέρθηκαν στην ανάγκη να απεξαρτηθούμε από τα καύσιμα.
Υπουργείο Εμπορίου: Δεν προκύπτουν φαινόμενα υπερχρεώσεων
Ο διευθυντής της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, Κωνσταντίνος Καραγιώργης, διαβεβαίωσε ότι η Υπηρεσία «παρακολουθεί καθημερινά» τις τιμές των καυσίμων και διασφαλίζουμε», όπως είπε, «ότι οι τιμές που διαμορφώνονται είναι σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα και δεν προκύπτουν οποιαδήποτε φαινόμενα υπερχρεώσεων». Συγκεκριμένα, μιλώντας στην κοινοβουλευτική επιτροπή Εμπορίου, ο κ. Καραγιώργης είπε ότι η Υπηρεσία κατανοεί τις ανησυχίες της κοινωνίας και πρόσθεσε «οι τιμές στα καύσιμα που βλέπουμε σήμερα είναι σε μεγάλο βαθμό αντανάκλαση εξωτερικών παραγόντων και ξεπερνούν οποιουσδήποτε ελέγχους προβαίνει η Υπηρεσία».
Επικαλούμενος στοιχεία με βάση το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο, ο διευθυντής της Υπηρεσίας είπε ότι αναφορικά με την τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων, τον μήνα Φεβρουάριο και μέχρι τις 23 Μαρτίου, η μεταβολή της μέσης τιμής ήταν 8,1 σεντ ανά λίτρο, στην Ευρώπη 16,1 σεντ, στην Ελλάδα 16,1 σεντ και 10,6 σεντ στην Ιταλία. Πρόσθεσε ότι το αντίστοιχο για το πετρέλαιο κίνησης, για την Κύπρο η μέση τιμή ήταν 14,7 σεντ, για την Ευρώπη ήταν 28,1 σεντ, για την Ελλάδα 29,3 σεντ και για την Ιταλία 21,9 σεντ ανά λίτρο.
Επιπλέον, ανέφερε ότι οι τιμές της βενζίνης 95 οκτανίων που πωλούσαν τα διυλιστήρια στις εταιρείες πετρελαιοειδών είναι κατά 52% αυξημένες, σε σύγκριση με πριν την έναρξη του πολέμου, του πετρελαίου κίνησης είναι 89% αυξημένες και του πετρελαίου θέρμανσης κατά 88% αυξημένες, ενώ το αργό πετρέλαιο έχει αυξηθεί 58%.
Είπε ακόμη ότι σε λιανικές τιμές η αντίστοιχη αύξηση, που υπάρχει στην Κύπρο για τη βενζίνη 95 ήταν αυξημένες 20%, αντί που 52% που ήταν οι τιμές των διυλιστηρίων, για το πετρέλαιο κίνησης 29% αντί 89% και για το πετρέλαιο θέρμανσης 38% αντί 88%.
