Το Ανώτατο Δικαστήριο διέταξε την άμεση απελευθέρωση άνδρα υπηκόου Λιβερίας, κρίνοντας ότι η παρατεταμένη κράτησή του για σκοπούς απέλασης δεν πληρούσε πλέον τις προϋποθέσεις της νομιμότητας.
Η απόφαση, που εκδόθηκε στις 21 Απριλίου 2026 από τον δικαστή Ε. Εφραίμ, αφορά αίτηση για έκδοση εντάλματος habeas corpus, με τον αιτητή να υποστηρίζει ότι κρατείται παράνομα από τις 15 Μαΐου 2025. Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τη διάρκεια και τις συνθήκες κράτησης, κατέληξε ότι, παρά το γεγονός ότι αρχικά υπήρχε νομική βάση για την κράτηση, στη συνέχεια δεν διασφαλίστηκε η απαιτούμενη επιμέλεια από τις αρμόδιες Αρχές για την προώθηση της απέλασης.
Ο άνδρας εισήλθε παράνομα στην Κυπριακή Δημοκρατία και υπέβαλε αίτηση ασύλου το 2021, η οποία απορρίφθηκε το 2024 λόγω σιωπηρής εγκατάλειψης. Συνελήφθη τον Μάιο του 2025 για παράνομη παραμονή και τέθηκε υπό κράτηση με σκοπό την απέλαση. Στη συνέχεια υπέβαλε νέα αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία επίσης απορρίφθηκε, ενώ εκκρεμούν δικαστικές προσφυγές του κατά των σχετικών αποφάσεων.
Οι Αρχές υποστήριξαν ότι η κράτηση ήταν νόμιμη, αναγκαία και εύλογης διάρκειας, επικαλούμενες κίνδυνο διαφυγής και έλλειψη εναλλακτικών μέτρων. Επεσήμαναν επίσης ότι η υπόθεση είχε ήδη εξεταστεί από το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας, το οποίο είχε επικυρώσει τη νομιμότητα της κράτησης.
Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο επικεντρώθηκε στο κατά πόσο η κράτηση εξακολουθούσε να είναι δικαιολογημένη με βάση τη διάρκεια και την πρόοδο των διαδικασιών απέλασης. Διαπίστωσε ότι, αν και πραγματοποιήθηκαν επαναξιολογήσεις της κράτησης, αυτές περιορίζονταν σε επανάληψη των ίδιων λόγων χωρίς ουσιαστική πρόοδο ως προς την υλοποίηση της απομάκρυνσης του αιτητή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο γεγονός ότι δεν κατατέθηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ενέργειες των Αρχών για εξασφάλιση ταξιδιωτικών εγγράφων ή άλλη προετοιμασία για απέλαση, ενόψει μάλιστα της εκκρεμότητας δικαστικής προσφυγής χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απουσία τέτοιων ενεργειών καθιστά την προοπτική απέλασης αβέβαιη.
Στην απόφαση υπογραμμίζεται ότι η κράτηση για σκοπούς απέλασης πρέπει να είναι αναγκαία, αναλογική και να διαρκεί το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, ενώ οι αρμόδιες Αρχές οφείλουν να ενεργούν με συνεχή επιμέλεια. Όταν δεν υπάρχει ρεαλιστική προοπτική απομάκρυνσης, η συνέχιση της κράτησης καθίσταται αδικαιολόγητη.
Το Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό ότι η μη συνεργασία του αιτητή ή η άσκηση ένδικων μέσων από μέρους του δικαιολογούν από μόνες τους τη συνέχιση της κράτησης. Αντίθετα, επεσήμανε ότι η άσκηση δικαιωμάτων δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της ελευθερίας του προσώπου χωρίς παράλληλη ενεργοποίηση των Αρχών.
Καταλήγοντας, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε την αίτηση βάσιμη και διέταξε την άμεση αποφυλάκιση του Λιβεριανού άνδρα, επιδικάζοντας παράλληλα τα δικαστικά έξοδα υπέρ του αιτητή.
