Τον «λογαριασμό» για τις δαπάνες εκατομμυρίων ευρώ που έκανε τα τελευταία χρόνια για την αναβάθμιση της υπηρεσίας ασθενοφόρων, θα έχει έτοιμο μέχρι τον Σεπτέμβριο ο ΟΚΥπΥ με στόχο να διεκδικήσει αποζημιώσεις από το κράτος ενόψει της μεταφοράς της στον υπό σύσταση Εθνικό Φορέα Ασθενοφόρων.
Την ίδια ώρα, ο Οργανισμός καλείται να διαμορφώσει το νέο πλαίσιο λειτουργίας του μετά το 2027, όταν θα αναλάβει ο ίδιος τις ενδονοσοκομειακές διακομιδές ασθενών, ενώ, παράλληλα, θέτει επί τάπητος το ζήτημα της οικονομικής αυτονόμησης, της δίκαιης αποζημίωσης των υπηρεσιών δημόσιας υγείας και του κόστους που προκύπτει από τις εφημερίες, τη διατήρηση επιπλέον κλινών για λόγους ασφάλειας του συστήματος υγείας του τόπου και το ιδιαίτερο καθεστώς των αποσπασμένων δημοσίων υπαλλήλων.
Όπως τόνισε, μιλώντας στον «Φ», ο γενικός οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ, Ρομπέρτο Καραχάννας, πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για οικονομική αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων θα πρέπει να ξεκαθαριστεί ποιος είναι ο ρόλος που καλούνται να επιτελούν μέσα στο σύστημα υγείας. «Πρέπει να καθορίσουμε τις απαιτήσεις μας ως κράτος και ως κοινωνία από τα δημόσια νοσοκομεία και μετά να ξεκαθαρίσουμε και το τι εννοούμε όταν λέμε ότι θέλουμε αυτονόμηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πρώτα καταγραφή κόστους και αναγκών και μετά μεταφορά των ασθενοφόρων
«Ο Οργανισμός έχει επενδύσει αρκετά εκατομμύρια τα τελευταία έξι χρόνια για την αναβάθμιση της υπηρεσίας ώστε να ανταποκρίνεται με επάρκεια και ποιότητα στις ανάγκες των Κυπρίων πολιτών».
Ο Οργανισμός «θα προχωρήσει το επόμενο χρονικό διάστημα σε διεκδίκηση των επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει και έχει ήδη ξεκινήσει και η καταγραφή και κοστολόγηση που περιλαμβάνει τα εξειδικευμένα ασθενοφόρα, τα συστήματα, τον εξοπλισμό, την εκπαίδευση και το προσωπικό, ώστε να καθοριστεί το μέγεθος της διεκδίκησης».
Παράλληλα, ο Οργανισμός «πρέπει από την 1η Ιανουαρίου 2027 να αναλάβει τις διακομιδές των ασθενών μεταξύ των νοσοκομείων του για την κάλυψη των δικών του αναγκών. Και για το ζήτημα αυτό γίνεται μελέτη για την καταγραφή των αναγκών μας».
Στο πλαίσιο αυτό «και εφόσον ολοκληρωθούν οι δύο αλληλένδετες μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη, (κοστολόγηση και καταγραφή αναγκών), θα αποφασιστεί και ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει η μεταφορά της υπηρεσίας ασθενοφόρων στο υπουργείο Υγείας».
Όπως εξήγησε ο κ. Καραχάννας, «θα εξεταστούν όλα τα σενάρια για το πώς θα εξασφαλιστούν τα ασθενοφόρα, ο απαραίτητος εξοπλισμός, αλλά και το απαραίτητο προσωπικό με στόχο να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του Οργανισμού μετά τη δημιουργία του Εθνικού Φορέα Ασθενοφόρων».
Τόνισε ότι ο ΟΚΥπΥ «αναγνωρίζει την ανάγκη λειτουργίας του Εθνικού Φορέα», υπογραμμίζοντας όμως ότι «πρέπει να διασφαλιστεί ταυτόχρονα και η απρόσκοπτη λειτουργία του ίδιου του Οργανισμού», κάτι που, όπως είπε, «πρέπει να γίνει ομαλά και σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας».
Οι δύο μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν περί τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Οικονομική αυτονόμηση και ρόλος του ΟΚΥπΥ στο σύστημα υγείας
Αναφερόμενος στην οικονομική πορεία του Οργανισμού, ο κ. Καραχάννας υπογράμμισε ότι ο ΟΚΥπΥ εργάζεται σταθερά προς την κατεύθυνση της οικονομικής αυτονόμησης. «Είναι εύκολο να επιχειρείται οικονομική αυτονόμηση αγνοώντας βασικές στρεβλώσεις που επηρεάζουν τη λειτουργία του Οργανισμού και τις οποίες ο ΟΚΥπΥ προσπαθεί να επιλύσει μέσω διαλόγου και τεκμηρίωσης».
Όπως εξήγησε, «ο θεσμικός ρόλος του ΟΚΥπΥ είναι να παρέχει υπηρεσίες τόσο σε δικαιούχους του ΓεΣΥ όσο και σε μη δικαιούχους του ΓεΣΥ, καθώς και υπηρεσίες δημόσιας υγείας, και στο πλαίσιο αυτό βρίσκεται σε εντατικό διάλογο με τον ΟΑΥ για πιο δίκαιη αποζημίωση των υπηρεσιών που παρέχει». Σημείωσε, μάλιστα, ότι «αν και θεωρητικά θα μπορούσε να περιορίσει τις ζημιογόνες υπηρεσίες για να μειώσει τα ελλείμματα, όπως μπορεί εύκολα να κάνει ο ιδιωτικός τομέας, κάτι τέτοιο θα αναιρούσε τον δημόσιο χαρακτήρα της αποστολής του Οργανισμού, καθώς και την καθολική πρόσβαση ασθενών στα δημόσια νοσηλευτήρια». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, ο ΟΚΥπΥ δεν επιλέγει περιστατικά, αλλά δέχεται όλους τους ασθενείς, έχει δεν έχει διαθέσιμες κλίνες».
Αυτό αποτυπώνεται και στα στατιστικά στοιχεία, αφού «ενώ διαθέτει περίπου το 40% των κλινών, νοσηλεύει το 75% των παθολογικών και πνευμονολογικών περιστατικών της χώρας, τα οποία αφορούν κυρίως ηλικιωμένους ασθενείς, άτομα με συννοσηρότητες, χρόνιους ασθενείς και περιστατικά μακράς νοσηλείας, καθώς και τα πολύ δύσκολα, σύνθετα περιστατικά. Η αποζημίωση που λαμβάνει ο Οργανισμός είναι δυσανάλογη με το πραγματικό κόστος αυτών των υπηρεσιών, καθώς και τις καίριες υποδομές που πρέπει να συντηρεί για να τα διαζειρίζεται, γεγονός που συμβάλλει σημαντικά στη δημιουργία των λειτουργικών ελλειμμάτων», ανέφερε ο κ. Καραχάννας. Και εξήγησε: «Ο ΟΚΥπΥ είναι υποχρεωμένος να διατηρεί επάρκεια κλινών ακόμη και όταν αυτές δεν αξιοποιούνται πλήρως σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου, όπου οι ανάγκες αυξάνονται σημαντικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω εγχώριου ή ξένου τουρισμού, ενώ τον χειμώνα μειώνονται».
Αντίστοιχα, «ο Οργανισμός οφείλει να διατηρεί ετοιμότητα για περιόδους λοιμώξεων, επιδημιών ή πανδημιών σε όλα τα νοσηλευτήρια, χωρίς όμως το σχετικό κόστος να αποζημιώνεται». Ταυτόχρονα, «είναι ο μοναδικός πάροχος που διατηρεί εφημερίες σε όλες τις ειδικότητες και λειτουργεί πλήρως στελεχωμένες κλινικές σε συνεχή βάση, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχουν πάντοτε διαθέσιμοι γιατροί». Κάτι τέτοιο, δεν γίνεται στον ιδιωτικό τομέα και δεν έχει κανένας απαίτηση από τον ιδιωτικό τομέα να το κάνει». Παρά το γεγονός, δηλαδή, είπε, «ότι από τα δημόσια νοσηλευτήρια έχουμε διαφορετικές απαιτήσεις και απαιτούμε να διατηρείται ένα δίκτυ ασφαλείας για τους ασθενείς, οι αποζημιώσεις από τον ΟΑΥ δεν είναι ανάλογες».
Ζητήματα προσωπικού και πρόσθετο κόστος λειτουργίας
Ο γενικός οικονομικός διευθυντής του ΟΚΥπΥ έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στα ζητήματα που αφορούν αποσπασμένους δημόσιους υπαλλήλους, άδειες ασθενείας και καθεστώς ελαφριάς εργασίας, επισημαίνοντας ότι σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, όπου τέτοιες περιπτώσεις καλύπτονται από τις κοινωνικές ασφαλίσεις, στον ΟΚΥπΥ επιβαρύνουν τον ίδιο τον Οργανισμό με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, τόσο λόγω απουσιών όσο και λόγω υπερωριών προσωπικού που καλείται να καλύψει τα κενά.
Όπως ανέφερε, «τα δεδομένα αυτά δεν λαμβάνονται υπόψη στον τρόπο τιμολόγησης του Οργανισμού από το κράτος, γεγονός που οδηγεί σε στρεβλή εικόνα των οικονομικών του αποτελεσμάτων. Είναι άδικο να παρουσιάζεται ο ΟΚΥπΥ ως ελλειμματικός οργανισμός, τη στιγμή που είναι γνωστοί οι λόγοι που δημιουργούνται τα ελλείμματα. Μόνο αν ληφθούν υπόψη όλες αυτές οι παράμετροι μπορούν να ληφθούν ορθές αποφάσεις για το μέλλον του Οργανισμού και να αποτυπωθεί η πραγματική οικονομική του εικόνα».
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη σχέδιο δράσης που βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε άξονες αύξησης εσόδων και μείωσης εξόδων και υλοποιείται μέσω συμφωνιών.
Ανέφερε ότι το υπουργείο Υγείας αντιμετωπίζει θετικά τις θέσεις του Οργανισμού και ότι «έχει ήδη προχωρήσει συμφωνία για τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας, η οποία βρίσκεται στο στάδιο νομοτεχνικού ελέγχου. Θετική ανταπόκριση υπάρχει και από τον ΟΑΥ, στον οποίο έχουν κατατεθεί τεκμηριωμένα στοιχεία για τις σχετικές αξιώσεις του Οργανισμού και αναμένεται συνέχεια του διαλόγου».
Όσον αφορά το υπουργείο Οικονομικών, «υπάρχουν δυσκολίες κυρίως σε ζητήματα που αφορούν το καθεστώς των υπαλλήλων», εκφράζοντας ωστόσο την εκτίμηση ότι θα εξευρεθούν λύσεις.
Σε ό,τι αφορά την αναβάθμιση των δημόσιων νοσοκομείων, πέραν από τη διαπίστευση σε εξέλιξη βρίσκονται έργα δεκάδων εκατομμυρίων σε όλα τα νοσηλευτήρια. «Με την ολοκλήρωση του σχεδίου δράσης του Οργανισμού, στόχος είναι για γίνουμε η πρώτη επιλογή για τον κύπριο ασθενή και όταν γίνει αυτό, τότε σίγουρα ο ΟΚΥπΥ θα αυτονομηθεί».
