Πέντε χρόνια μετά το πόρισμα της επιτροπής υπό τον Μύρωνα Νικολάτο, το οποίο αποτέλεσε έναυσμα για ανάκληση υπηκοοτήτων που μοίραζε απλόχερα η Δημοκρατία πριν από το 2021, αποδεικνύεται δύσκολη υπόθεση και η αποστέρηση διαβατηρίων.
Αυτό δείχνει και η χθεσινή απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου μετά την εξέταση αίτησης του επιχειρηματία Anubhav Aggarwal. Ο τελευταίος μέσω του δικηγόρου του Σίμου Αγγελίδη («Ανδρέας Σ. Αγγελίδης Δ.Ε.Π.Ε.) προσέφυγε στο εν λόγω δικαστικό σώμα για ακύρωση των διοικητικών πράξεων για την αποστέρηση της υπηκοότητάς του και δικαιώθηκε. Έτσι, η πράξη για αφαίρεσης της ιδιότητας του κύπριου πολίτη θεωρείται άκυρη.
Με απλά λόγια, όχι μόνο καταχρηστικά ξένοι επενδυτές αποκτούσαν την κυπριακή υπηκοότητα, αλλά -όπως φαίνεται σ΄ αυτη την περίπτωση- το ίδιο καταχρηστικά ανακλήθηκε η ιδιότητα του Κύπριου πολίτη σε κάποιους εξ αυτών. Εδώ να σημειωθεί ότι στην προκειμένη είχε ανακληθεί και η κυπριακή υπηκοότητα των μελών της οικογένειας του επενδυτή.
Η δικαστής Αριάδνη Ζερβού, στην σχετική ετυμηγορία της αφού πρώτα παραθέτει όλα τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση, καταλήγει στα ακόλουθα: «Έχοντας παραθέσει ανωτέρω με λεπτομέρεια τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, τα όσα ο αιτητής έθεσε ενώπιον της Ανεξάρτητης Επιτροπής, την απόφαση αυτής αλλά και τις σχετικές αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, καταλήγω ότι ο αιτητής βάσιμα διαμαρτύρεται για έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας, πλάνης και παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας».
Η κ. Ζερβού αιτιολογώντας την απόφασή της επισημαίνει τα ακόλουθα γεγονότα:
>> Η Ερευνητική Επιτροπή δεν έκανε ποτέ εισήγηση για αποστέρηση υπηκοότητας του Aggarwal, αλλά εξέτασης ενδεχομένου αποστέρησης.
>> Το Υπουργικό Συμβούλιο, χωρίς οποιαδήποτε επιπρόσθετη έρευνα, έλαβε την απόφαση για αποστέρηση από τον αιτητή της κυπριακής υπηκοότητας, απόφαση την οποία επιβεβαίωσε περιοριζόμενο στη γνώμη της Ανεξάρτητης Επιτροπής Εξέτασης Αποστέρησης Υπηκοότητας.
>> Βάσιμα ο αιτητής διαμαρτύρεται ότι το δικαίωμα να απευθυνθεί στην Ανεξάρτητη Επιτροπή του δόθηκε μόνο τυπικά.
>> Η Επιτροπή παρέλειψε να αντιπαραβάλει και να αξιολογήσει τα όσα με λεπτομέρεια αυτός υπέβαλε με την πολυσέλιδη επιστολή των δικηγόρων του, ιδιαίτερα σε σχέση, αφενός, με την εμπλοκή του στα όσα του καταλογίζονται και τα στοιχεία τα οποία κρίθηκε ότι απέκρυψε κατά την υποβολή της αίτησής του για πολιτογράφηση και, αφετέρου, σε σχέση με το γεγονός ότι τυχόν αποστέρηση της κυπριακής υπηκοότητας τον καθιστά ανιθαγενή. Ο Aggarwal με την απόκτηση του κυπριακού διαβατηρίου απώλεσε ταυτόχρονα την ινδική ιθαγένεια στη βάση νομοθεσίας στην Ινδία.
>> Η Ανεξάρτητη Επιτροπή, παρά το πολυσέλιδο της εισήγησής της, κατ’ ουσίαν περιορίστηκε στη διαπίστωση (την οποία επαναλαμβάνει και ο ευπαίδευτος δικηγόρος των καθ’ ων η αίτηση στην αγόρευσή του) ότι ο αιτητής, κατά την υποβολή της αίτησής του, δεν ανέφερε «την εμπλοκή του σε ποινική δικαστική διαδικασία η οποία προηγήθηκε της αίτησης και πολιτογράφησης του». Στη βάση, όμως, των όσων με λεπτομέρεια παρέθεσε ο αιτητής με την επιστολή των δικηγόρων του, δεν φαίνεται να είχε, πριν ή κατά τον ουσιώδη χρόνο υποβολής της αίτησης πολιτογράφησης, καταχωριστεί οποιαδήποτε υπόθεση εναντίον του αιτητή ενώπιον ποινικού δικαστηρίου, γεγονός το οποίο δεν έτυχε της δέουσας διερεύνησης, παρόλο που αποτέλεσε τον μοναδικό (τελικώς) λόγο για τη λήψη ενός τόσο δραστικού και δυσμενούς μέτρου, ως η αποστέρηση της υπηκοότητας του αιτητή. Τα δε συμπεράσματα της Ανεξάρτητης Επιτροπής περί απόκρυψης από τον αιτητή «της δίωξης του από την ινδική αστυνομία» και της εμπλοκής του «σε ποινική δικαστική διαδικασία», κατά τον ουσιώδη χρόνο υποβολής της αίτησής του για πολιτογράφηση, φαίνεται να είναι πεπλανημένα.
>> Η σοβαρότερη, όμως, πλημμέλεια την οποία εντοπίζω στην παρούσα υπόθεση είναι το γεγονός πως το δεδομένο ότι τυχόν αποστέρηση της κυπριακής υπηκοότητας από τον αιτητή τον καθιστά ανιθαγενή, σε κανένα επίπεδο δεν εξετάστηκε, ούτε αξιολογήθηκε, ούτε στοιχειωδώς προβλημάτισε πριν τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης. Τούτο, μάλιστα, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα τέθηκε ρητά και με λεπτομέρεια στην επιστολή των δικηγόρων του αιτητή, ημερομηνίας 22.12.2021, στο πλαίσιο της θέσης του αιτητή περί παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας αλλά και των διεθνών υποχρεώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, με εκτενείς παραπομπές σε διεθνείς συνθήκες, κατευθυντήριες γραμμές και νομολογία του ΔΕΕ.
>> Επισημαίνεται ότι, ως επεξηγεί ο Π. Δ. Δαγτόγλου3, η ουσία της προηγούμενης ακρόασης έγκειται στο ότι θεμελιώνει «δικαίωμα συμμετοχής του ενδιαφερομένου στην διοικητική διαδικασία και αντίστοιχη υποχρέωση των διοικητικών αρχών να λάβουν υπόψη τις απόψεις του κατά την διαμόρφωση του περιεχομένου της διοικητικής αποφάσεως».
>> Επιπρόσθετα υπενθυμίζεται ότι το Δικαστήριο περιορίζεται στον έλεγχο της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης και δεν προβαίνει σε πρωτογενή αξιολόγηση των δεδομένων κάθε υπόθεσης. Ως εκ τούτου, στην απουσία οποιασδήποτε σχετικής αξιολόγησης και κρίσης κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, εναπόκειται στους καθ’ ων η αίτηση να εξετάσουν και να αποφανθούν επί των ισχυρισμών του αιτητή και την κατ’ ισχυρισμό παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας συνεπεία του καθεστώτος ανιθαγένειας στο οποίο απολήγει η απόφαση αποστέρησης της κυπριακής υπηκοότητας εφόσον δεν διαθέτει πλέον άλλη ιθαγένεια, στη βάση όλων των δεδομένων της παρούσας υπόθεσης, περιλαμβανομένων των δεσμεύσεων που πηγάζουν από το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, των διαπιστώσεων της έκθεσης της Ερευνητικής Επιτροπής ως προς το κριτήριο της «εντιμότητας» κατά τον ουσιώδη χρόνο υποβολής της αίτησης του αιτητή για πολιτογράφηση, αλλά και των στοιχείων που το Έντυπο Μ127 συγκεκριμένα απαιτούσε να δηλωθούν.
Στο πόρισμα της επιτροπής για τις Κατ΄ Εξαίρεση Πολιτογραφήσεις αλλοδαπών επενδυτών σημειωνόταν ότι για τον Anubhav Aggarwal: «Κατά την υποβολή της αίτησης του, ο επενδυτής, παρέλειψε να αναφέρει τη σχέση του με την εταιρεία ARK Imports Private Limited και το γεγονός ότι τον ερευνούσαν οι Ινδικές αρχές για την υπόθεση NSEL scam που αφορούσε σκάνδαλο με spot exchanges και διέφυγε της σύλληψης. Επομένως ο επενδυτής φαίνεται να υπέβαλε ψευδή και/ή παραπλανητικά στοιχεία για τις δραστηριότητες του».
