Nέα έρευνα του EIGE, του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την ισότητα των φύλων αναφορικά με την διαδικτυακή βία εφήβων κοριτσιών έδειξε ότι κορίτσια ηλικίας 13-18 ετών από δέκα κράτη μέλη της ΕΕ δήλωσαν ότι σχεδόν όλες οι συνομίληκές τους έχουν βιώσει κάποια μορφή διαδικτυακής κακοποίησης.

Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν το απόγευμα της Δευτέρας κατά τη διάρκεια Συνεδρίου που διοργανώθηκε στη Λευκωσία από την Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της διαδικτυακής βίας κατά κοριτσιών.

Η μελέτη παρουσιάστηκε από την Blandine Mollard, ερευνήτρια του EIGE μέσω τηλεδιάσκεψης. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα κορίτσια ελέγχουν το τηλέφωνό τους πριν σηκωθούν από το κρεβάτι, καθώς αγωνιούν να δουν τι έχει ειπωθεί γι΄αυτές κατά τη διάρκεια της νύχτας πριν αντιμετωπίσουν οποιοδήποτε περιστατικό στο σχολείο. Αυτή, δυστυχώς, είναι μια κοινή πρωινή ιεροτελεστία για κορίτσια σε όλη την Ευρώπη.

Η έκθεση βασίζεται σε απαντήσεις 133 κοριτσιών ηλικίας 13 έως 18 ετών σε δέκα κράτη μέλη της ΕΕ, συγκεκριμένα το Βέλγιο, την Κύπρο, την Εσθονία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Πολωνία, τη Ρουμανία, την Ισπανία και τη Σουηδία.

«Οργανώθηκαν [οι ερωτηθείσες] σε δύο ομάδες ανάλογα με την ηλικία. Και διοργανώσαμε επίσης ομαδικές συζητήσεις με αγόρια. Ο στόχος ήταν ελαφρώς διαφορετικός, επειδή το επίκεντρο της έρευνας ήταν στην πραγματικότητα η κατανόηση των εμπειριών των κοριτσιών. Έτσι, με τα αγόρια, συζητήσαμε τις καταστάσεις που αντιμετωπίζουν τα κορίτσια. Θέλαμε να κατανοήσουμε και σε ποιο βαθμό τα αγόρια μπορεί να γνωρίζουν την κυβερνοβία που επηρεάζει τα κορίτσια, καθώς και ποια ήταν επίσης η κατανόησή τους, η αντίληψή τους για την κατάσταση και πώς μπορεί να αντιδράσουν όταν γίνονται μάρτυρες τέτοιας κακοποίησης που απευθύνεται σε κορίτσια», δήλωσε η κ. Mollard.

Τα ευρήματα, δήλωσε η ερευνήτρια, παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για να αλλάξουν αυτήν την πολύ κοινή πραγματικότητα για τα έφηβα κορίτσια στο διαδίκτυο.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι προσβολές, ο χλευασμός και η παρενόχληση είναι συνηθισμένα στις συνομιλίες και τα σχόλια. Επίσης ότι η κακοποίηση δεν περιορίζεται σε μία μόνο πλατφόρμα, αλλά μάλλον προσαρμόζεται, ανάλογα με τα συγκεκριμένα τεχνικά χαρακτηριστικά κάθε πλατφόρμας, από ακατάλληλο περιεχόμενο που μεταμφιέζεται ως φιλικό προς τα παιδιά στο YouTube έως παρενόχληση μέσω άμεσων μηνυμάτων στο Instagram.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα νεότερα κορίτσια, ηλικίας 13 έως 15 ετών, μιλούν για αποκλεισμό από ομαδικές συνομιλίες, body shaming, κουτσομπολιό και δημόσιο εξευτελισμό, ενώ τα μεγαλύτερα κορίτσια, ηλικίας 16 έως 18 ετών, περιγράφουν μια κατάσταση όπου η κακοποίηση γίνεται σεξουαλικοποιημένη και χειριστική, συμπεριλαμβανομένου του εξαναγκασμού, των deepfakes και του grooming.

Η κ. Mollard είπε ότι τα δεδομένα της έρευνας ειδικότερα δείχνουν ότι τα έφηβα κορίτσια τείνουν να γίνονται συχνότερα στόχος διαδικτυακής βίας από τα έφηβα αγόρια. Ειδικά όταν πρόκειται για σεξουαλική παρενόχληση στο διαδίκτυο, κακοποίηση με βάση την εικόνα και επιθέσεις κατά του ονόματος και της φήμης τους.

«Για πολλά κορίτσια, η διαδικτυακή βία απέχει πολύ από το να είναι απλώς μια περιστασιακή απειλή. Είναι ένα επίμονο χαρακτηριστικό της καθημερινότητάς τους. Αυτό που μας ανέφεραν είναι η έκθεση σε προσβλητικά μηνύματα, σε προσβολές, σε εκστρατείες δυσφήμισης, καθώς και σε ανεπιθύμητη προσοχή, μερικές φορές σε καθημερινή βάση ή μερικές φορές ακόμη και σε ωριαία βάση, ανάλογα με το πόσο ενεργά είναι στο διαδίκτυο, πόσο συχνά χρησιμοποιούν αυτές τις πλατφόρμες», δήλωσε η ερευνήτρια του EIGE.

Η έρευνα του EIGE διαπίστωσε ότι για ορισμένα αγόρια, η παρενόχληση είναι μια μορφή show και ότι η κοινοποίηση μιας προσωπικής εικόνας, η στοχοποίηση ενός κοριτσιού στο διαδίκτυο ή η συμμετοχή σε μια ομαδική παρενόχληση είναι πράξεις που τους κερδίζουν κύρος.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι περισσότεροι έφηβοι έχουν γίνει μάρτυρες διαδικτυακής κακοποίησης χωρίς να παρέμβουν και αυτό το μοτίβο θα μπορούσε να οφείλεται στον φόβο μήπως γίνουν στόχος ή χάσουν τη θέση τους.

Η κ. Mollard ανέφερε επίσης ότι η κοινοποίηση και η διάδοση ή η κακή χρήση εικόνων, ιδίως ιδιωτικών εικόνων ή περιεχομένου που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη, ευδοκιμούν σε πλατφόρμες όπως το Instagram ή το Snapchat.

«Όσον αφορά τις πλατφόρμες που βασίζονται σε βίντεο, για παράδειγμα, το TikTok, μια άλλη πλατφόρμα που είναι εξαιρετικά δημοφιλής σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αυτό είναι περισσότερο ένα περιβάλλον για grooming, για πιο σέξι memes ή σεξιστικά σχόλια γενικά», είπε.

Όσον αφορά τις πλατφόρμες παιχνιδιών, οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι μερικές φορές αρκεί να πεις κάποιο σχόλιο ως γυναίκα χρήστης, ως γυναίκα gamer και οι υπόλοιποι θα αντιδράσουν αμέσως με μισογυνιστική και σεξιστική λεκτική κακοποίηση.

Η ερευνήτρια δήλωσε εξάλλου ότι στο πλαίσιο της μελέτης, έχουν αναπτύξει συστάσεις πολιτικής όπως η πρόληψη και η εκπαίδευση, τα νομικά και πολιτικά πλαίσια, η υποστήριξη και η προστασία, η παρακολούθηση και η αξιολόγηση.

«Για να επιτευχθεί πρόοδος απαιτούνται πραγματικά συντονισμένες πολυεπίπεδες στρατηγικές σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο, με τη συμμετοχή πολλαπλών φορέων. Ελπίζουμε λοιπόν πραγματικά ότι αυτό το έργο μπορεί να προωθήσει την πολιτική δράση και να βελτιώσει την κατάσταση για τα κορίτσια, τα αγόρια και όλους όσους τα φροντίζουν», δήλωσε.

Το Συνέδριο ολοκληρώνεται την Τρίτη με συζητήσεις σε πάνελ σχετικά με τις εκπαιδευτικές προσεγγίσεις για αγόρια και νεαρούς άνδρες, τις αναδυόμενες προκλήσεις και τις μελλοντικές απειλές, την υποστήριξη και την προστασία των θυμάτων και τις πολιτικές της ΕΕ, τις συνέργειες και το συντονισμό.

ΚΥΠΕ