Στα προβλήματα που βιώνει ο αγροτικός κόσμος παρά τα όσα έγιναν ή και προγραμματίζονται να γίνουν από πλευράς Υπουργείου Γεωργίας τα επόμενα χρόνια αναφέρθηκαν οι νέοι, αλλά και παλαιότεροι βουλευτές στην πρώτη συνάντησή τους με την αρμόδια Υπουργό Μαρία Παναγιώτου στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας.
Η Υπουργός Γεωργίας αφού παρουσίασε το κυβερνητικό πλάνο και τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται στους τομείς της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της αλιείας και του υδατικού, ακολούθως βρέθηκε αντιμέτωπη με τις έντονες ανησυχίες και τα ερωτήματα των βουλευτών, οι οποίοι μετέφεραν το αίσθημα των παραγωγών για τη λειψυδρία, αλλά και για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα.
Ο αγροτικός τομέας αποτελεί σημαντικό παραγωγικό πυλώνα της οικονομίας, ανέφερε η αρμόδια Υπουργός, υπογραμμίζοντας ότι μέχρι το 2027 θα σταματήσει να είναι ο φτωχός συγγενής, με τις πρόσθετες αφαλατώσεις που προστίθενται στο σύστημα και πλησιάζουν την κάλυψη των αναγκών στο 100%. Σημείωσε, ότι ακολούθως το νερό το φραγμάτων θα παραχωρείται αποκλειστικά για τη γεωργία.
Αφού έκανε λόγο για πλήρη απορρόφηση πόρων μέσω του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης που ολοκληρώθηκε με συνολικές πληρωμές ύψους €338,4 εκατ., ακολούθως αναφέρθηκε στην προκήρυξη του μεγαλύτερου επενδυτικού μέτρου στον πρωτογενή τομέα, ύψους €67,5 εκατ., εκ των οποίων, υπογράμμισε, τα €7,5 εκατ. αφορούν το Σχέδιο νέων γεωργών. Από τα €67,5 εκατ. δεσμεύθηκαν τα €29,5 εκατ. από το μέτρο αποκλειστικά για την αιγοπροβατοτροφία, ενώ για προστασία του χαλλουμιού ΠΟΠ άλλαξε ο τρόπος καταβολής της συνδεδεμένης ενίσχυσης βάσει πραγματικής παραγωγής γάλακτος με όριο τα 250 λίτρα ανά ζώο για το 2026.
Παράλληλα, κάνοντας αναφορά στο μικρό επενδυτικό μέτρο ύψους €10 εκατ. σημείωσε ότι προσφέρει ενισχύσεις έως 80% για ορεινές κοινότητες, Τηλλυρία και Ακάμα.
Αναφορά έγινε και στο μητρώο αγροτών, σημειώνοντας ότι από 2.407 εγγραφές οι 497 αφορούσαν επαγγελματίες αγρότες το 2023, ενώ εξήγησε ότι σήμερα το μητρώο αριθμεί περίπου 7.600 εγγεγραμμένους αγρότες, με τους επαγγελματίες να ανέρχονται σε 2.000.
Μετά την εμφάνιση του αφθώδη πυρετού, η Υπουργός σημείωσε ότι ενεργοποιήθηκε το Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης με το κόστος του πλαισίου αποζημιώσεων να ξεπερνά τα €28 εκατ. Πρόσθεσε ότι οι πληρωμές ολοκληρώνονται στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ενώ η δεύτερη δόση εμβολιασμού θα ολοκληρωθεί στις αρχές του φθινοπώρου.
Παρόλα αυτά οι βουλευτές μέλη της Επιτροπής εξέφρασαν έντονο σκεπτικισμό, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο κατάρρευσης του πρωτογενούς τομέα σε βάθος τριετίας.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Γιαννάκης Γαβριήλ, άσκησε κριτική για καθυστερήσεις και ζήτησε την κατάθεση πλήρων στοιχείων για τον αφθώδη πυρετό μέχρι την ερχόμενη Τρίτη. Επιπλέον, εξέφρασε την ανησυχία του για το χαλλούμι ΠΟΠ. Όπως είπε ενώ με τις θανατώσεις αιγοπροβάτων μειώθηκε η ποσότητα αιγοπρόβειου γάλακτος κατά 10% κάτι που αναλογεί μόλις στο 2,5% της παραγωγής, εντούτοις η ποσόστωση μειώθηκε από το 25% στο 15%, διερωτώμενος πώς θα επιτευχθεί ο στόχος του 50% αιγοπρόβειο γάλα για το χαλλούμι ΠΟΠ έως το 2029. Σε σχέση με το νερό, έθεσε το ζήτημα της πατατοκαλλιέργειας, τονίζοντας ότι χωρίς νερό δεν θα φυτεύσουν, με ορατό τον κίνδυνο να χαθούν τεράστιες αγορές στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα επέκρινε το γεγονός ότι δίνεται νερό σε γήπεδα γκολφ από τα φράγματα, πρακτική που θα συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι και τον Σεπτέμβριο.
Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, χαρακτήρισε σφαιρική την ενημέρωση και ιδιαίτερα χρήσιμη. Ωστόσο, ζήτησε όμως κάθε θέμα όπως ο αφθώδης πυρετός και οι επιπτώσεις του να συζητηθεί εκτενέστερα. Χαρακτήρισε το υδατικό ως το μεγαλύτερο πρόβλημα του πρωτογενή τομέα και ζήτησε σαφή χρονοδιαγράμματα για την παροχή νερού σε αγρότες.
Από πλευράς του ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Πάζαρος, έκανε λόγο για φθίνουσα πορεία της γεωργοκτηνοτροφίας, προειδοποιώντας ότι αν δεν δοθεί νερό, και άλλοι αγρότες θα εγκαταλείψουν τις καλλιέργειες. Έγειρε επίσης το θέμα του περονόσπορου που πλήττει Πάφο και Λεμεσό λόγω κλιματολογικών συνθηκών, ζητώντας ενημέρωση για το πότε θα γίνει η καταγραφή ζημιών και η καταβολή αποζημιώσεων.
Ο Πρόδρομος Αλαμπρίτης, επεσήμανε το φαινόμενο της εγκατάλειψης του επαγγέλματος, ενώ ο Βαλεντίνος Φακοντή σημείωσε ότι οι συνταξιούχοι γεωργοί είναι πολύ περισσότεροι από τους νέους που εισέρχονται στον τομέα. Επιπλέον, ο Εφραίμ Χρίστου ζήτησε ενημέρωση για τις αποζημιώσεις από τις πυρκαγιές στη Λεμεσό, ενώ ο Γιώργος Καραϊσκάκης έθεσε ζητήματα για τα παράγωγα των αποζημιώσεων του αφθώδους πυρετού και τα προβλήματα παραγωγών. Ο Μιχάλης Παρασκευά μετέφερε έκκληση γεωργών της περιοχής του Κούρη για υδροδότηση από το φράγμα λόγω νέας βλάβης.
Απαντώντας στις επικρίσεις, η κ. Παναγιώτου ξεκαθάρισε την υδατική πολιτική της Κυβέρνησης, η οποία βασίζεται σε πακέτο παρεμβάσεων ύψους €170 εκατ. για νέες υποδομές, αύξηση της παραγωγής νερού και μείωση των απωλειών.
• Τα αποθέματα στα φράγματα αυξήθηκαν φέτος στο 44% με το όριο ασφαλείας στο 35% ανά φράγμα, επιτρέποντας την αύξηση των ποσοτήτων άρδευσης από 15,3 σε 18,7 εκατ. κυβικά μέτρα αποκλειστικά για επαγγελματίες. Η Υπουργός τόνισε ότι τερματίστηκε η εφεδρική χρήση των αφαλατώσεων, τονίζοντας πως εντός του 2027 προγραμματίζονται δύο επιπλέον μονάδες αφαλάτωσης, ενώ δρομολογούνται μόνιμες μονάδε με ορίζοντα το 2029.
• Απαντώντας στον κ. Γαβριήλ, διευκρίνισε ότι τα γήπεδα γκολφ καταναλώνουν μόλις το 1,5% των ποσοτήτων, δεν παίρνουν επιπλέον νερό, ενώ υλοποιούν δικές τους υποδομές αφαλάτωσης.
• Για την πατατοκαλλιεργητές ανέφερε πως όσοι αρδεύουν από τον Νότιο Αγωγό αποτελούν το 30%. Το Υπουργείο παραχώρησε €1 εκατ. για να τους βοηθήσει μέσω δικών τους γεωτρήσεων και μελετά πρόσθετα μέτρα όπως 80% επιδότηση για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αποθήκευση ενέργειας με μπαταρίες. Συνολικά για την ανομβρία εξασφαλίστηκαν €4,5 εκατ. πρόσθετα.
• Οι δηλώσεις των γεωργών για τα αμπέλια θα γίνουν στις 15 Ιουλίου και οι πληρωμές θα υλοποιηθούν εντός του 2026. Για το θέμα των λαγοκέφαλων και των ζημιών από δελφίνια, αναφέρθηκε ότι το κίνητρο αυξήθηκε στα €4,73 ανά κιλό, αφήνοντας ικανοποιημένους τους ψαράδες, ενώ το συνολικό σχέδιο για θαλάσσια θηλαστικά προβλέπει ενισχύσεις €4 εκατ. έως το 2029.
