O δρ Ανδρέας Δ. Δημητριάδης FACS, θωρακοχειρουργός-καρδιοχειρουργός, μας μεταφέρει τις εμπειρίες του όσον αφορά στους πολυτραυματισμούς.
Ο πόλεμος της Κορέας διήρκεσε τρία χρόνια (1950 – 53) με την εισβολή των κομμουνιστών της Βόρειας Κορέας στον Νότο και την αντίδραση της στρατιωτικής διοίκησης των Ηνωμένων Εθνών (UNC), η οποία αποτελείται κυρίως από αμερικανικές δυνάμεις για βοήθεια στα νότια σύνορα. Το 1953 υπεγράφη ανακωχή μεταξύ Βορείου και Νοτίου Κορέας αφήνοντας διαχωριστική γραμμή μεταξύ τους τον 38ο παράλληλο.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος απετέλεσε ορόσημο για την πρόοδο της ιατρικής. Βλήματα, πύραυλοι, αεροπορικές επιδρομές, βόμβες άλλαξαν τον χαρακτήρα του πολέμου.
Η ανακάλυψη της πενισιλίνης, η χρήση ενδοφλεβίων υγρών, μεταγγίσεις αίματος, η καταπολέμηση του σοκ, τα κινητά νοσοκομεία, τα κέντρα του τραύματος και οι νέες ειδικότητες, θωρακοχειρουργική, αναισθησιολογία, νευροχειρουγική.
Ο πόλεμος της Κορέας έφερε στο προσκήνιο τη σημασία της έγκαιρης μεταφοράς των τραυματιών στο κέντρο τραύματος που εκυμαίνετο 4 – 6 ώρες, τη χρήση των κινητών στρατιωτικών χειρουργείων (MASH) που αργότερα έγινε επιτυχές τηλεοπτικό πρόγραμμα, την άμεση χειρουργική επέμβαση των αρτηριών αντί με απολίνωση του αγγείου, έτσι ως αποτέλεσμα η συχνότητα του ακρωτηριασμού από 49% περιορίσθηκε στο 13%, τη χρήση αιμοκάθαρσης και την αντιμετώπιση των εγκαυμάτων.
Οι εμπειρίες του πολέμου της Κορέας ήταν προκλήσεις για τον αμερικανικό στρατό, για καλυτέρευση των παρεχομένων υπηρεσιών στους τραυματίες του πολέμου και τα θύματα των αυτοκινητικών δυστυχημάτων. Έρευνες για αιμορραγικό σοκ, ελάττωμα της θνησιμότητας και αναπηριών, πειραματικά και κλινικά προγράμματα. Τέτοια προγράμματα βρίσκονταν υπό εξέλιξη στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ υπό τον καθηγητή της καρδιο-θωρακοχειρουργικής R.A. Cowley.
Το 1958, ήμουν τότε τριάντα χρόνων, προσελήφθην στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, αρχίζοντας την ειδίκευσή μου στην Καρδιοθωρακοχειρουργική ως υπεύθυνος του πειραματικού χειρουργείου. Μου ανετέθη το πρόγραμμα της χρησιμοποίησης της εξωσωματικής κυκλοφορίας, ιδιαίτερα της κατασκευασθείσης από το Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ για την ανάταξιν του μη ανατάξιμου αιμορραγικού σοκ, πάνω στο μοντέλο Fine. 45 πειραματόζωα (κύνες τύπου Mongel) χρησιμοποιήθηκαν. Τα αποτελέσματα ήταν καθοριστικά για περαιτέρω μελέτη. Κατορθώθηκε μόνον η αύξηση, τριπλάσια σε ώρες της επιβίωσης των πειραματόζωων. Με την επαναμετάγγιση του αίματος εντός της πρώτης ώρας του, η επιβίωση των πειραματόζωων ανήλθε σε 90% μετατρέποντας το μη ανατάξιμο αιμορραγικό σοκ σε ανατάξιμο, δηλαδή θεραπευμένο. Έτσι εγεννήθη ο όρος «χρυσή ώρα» του αιμορραγικού σοκ και των πολυτραυμάτων. Αργότερα η «χρυσή ώρα» είχε οικειοποιηθεί στην καρδιολογία για τη σημασία στις καρδιακές προβολές, στη νευρολογία, στην αντιμετώπιση των εγκεφαλικών επεισοδίων, ιδιαίτερα όμως στην οργάνωση των εγκεφαλικών επεισοδίων, στην οργάνωση των ασθενοφόρων και την ετοιμότητά τους, των ελικοπτέρων στην αντιμετώπιση επί τόπου των πολυτραυμάτων. Μια νέα έννοια της «χρυσής ώρας» με τεράστιες πρακτικές επιπτώσεις.
Τα πιο πάνω δεδομένα έχουν χρησιμοποιηθεί στην τουρκική εισβολή το 1974. Η ταχεία μετακόμιση των τραυματιών μας στο Γενικό Νοσοκομείο στο κέντρο λιγότερο από μια ώρα και η ταχεία αποκατάσταση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας για τη διασωλήνωση του θώρακος προσέφεραν αξιόλογα αποτελέσματα.
Η «χρυσή ώρα» ένας σταθμός στην ιατρική εν καιρώ πολέμου και ειρήνης.
