Η Βουλή προωθεί με πρόταση νόμου την ανεπίσημη μεταβίβαση των τουρκοκυπριακών περιουσιών από τον παππού στον εγγονό, ενώ παράλληλα φρενάρει τη διαδικασία εξώσεων, κυρίως από επαγγελματικά υποστατικά. Τυχόν υιοθέτηση της πρότασης συνεπάγεται ότι όσοι πήραν ήδη τουρκοκυπριακές περιουσίες τις «κλειδώνουν» και δεν θα μπορούν νέα ζευγάρια ή άλλες οικογένειες προσφύγων που έχουν ανάγκη στέγασης να τις διεκδικήσουν.
Όλα αυτά τη στιγμή που είναι κοινό μυστικό ότι πολλοί υπενοικιάζουν από υποστατικά και μονάδες στέγασης μέχρι και γεωργικούς κλήρους ή και φιλέτα γης, ενίοτε έναντι αδρής αμοιβής, εις βάρος των φορολογούμενων πολιτών οι οποίοι κάθε χρόνο βγάζουν από την τσέπη περίπου €8 εκατ. για να ενισχύσουν τον προϋπολογισμό του Ταμείου Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Αξίζει να σημειωθεί πως η αξία των τουρκοκυπριακών περιουσιών ανέρχεται σε €18 δισ., αλλά τα ενοίκια που εισπράττονται κάθε χρόνο περιορίζονται σε περίπου €3,8 εκατ.
Ανάμεσα σε άλλα, οι φορολογούμενοι πληρώνουν €1,4 εκατ. για τέλη αποχετεύσεων των τουρκοκυπριακών υποστατικών, €218.000 για σύνδεση με το αποχετευτικό σύστημα, €5.875.000 για επιδιόρθωση τουρκοκυπριακών οικιών, €220.000 για επιδιόρθωση/συντήρηση οικιών στις οποίες διαμένουν Τουρκοκύπριοι, €65.000 για συντήρηση/λειτουργία τ/κ διατρήσεων, €705.450 για διατηρητέα και υποστατικά επαγγελματικής στέγης και €390.850 για συντήρηση αρχαίων μνημείων/κοιμητηρίων.
Στην πρόταση νόμου που κατέθεσαν ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων βουλευτές του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ και η οποία προωθείται την Παρασκευή στην Ολομέλεια αναφέρεται ότι σκοπός του νόμου που προτείνεται είναι η τροποποίηση του περί Τουρκοκυπριακών Περιουσιών Νόμου, ώστε «υπό όρους και προϋποθέσεις να παρασχεθεί δικαίωμα σε τέκνα και εγγονούς πρόσφυγα, ο οποίος κατέχει τουρκοκυπριακή κατοικία, να υποκαθίστανται στην κατοχή τής εν λόγω κατοικίας μετά τον θάνατο του πρόσφυγα».
Στην πρόταση προβλέπεται, πάντως, πως η παράδοση των κατοικιών από τον έναν συγγενή στον άλλο θα γίνεται νοουμένου ότι αυτοί που θα τις παραλάβουν δεν θα έχουν τύχει οποιασδήποτε οικονομικής στήριξης για σκοπούς στέγασης από οποιοδήποτε κυβερνητικό προσφυγικό σχέδιο και δεν διαθέτουν άλλη εγγεγραμμένη κατοικία επ’ ονόματί τους ή επ’ ονόματι της συζύγου τους.
Ο αναπληρωτής διευθυντής της Υπηρεσίας Διαχείρισης κ. Μάκης Οικονομίδης κατέθεσε τους εξής προβληματισμούς:
>> Πώς θα ενεργούμε όταν υπάρχουν περισσότεροι ενδιαφερόμενοι στην ίδια οικογένεια από το άτομο που εκδηλώνει ενδιαφέρον να αποκτήσει το σπίτι του παππού;
>> Θα προκαλούνται έριδες μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας;
>> Αν κενώνεται μια οικία με τέσσερα υπνοδωμάτια και ο ένας που τη διεκδικεί είναι μονήρης, θα του παραχωρούμε μια οικία τεσσάρων υπνοδωματίων;
>> Στις περιπτώσεις που ενδεχομένως να υπάρξει ενδιαφέρον από ανθρώπους (μη συγγενείς του αποθανόντος δικαιούχου) που έχουν πολύ μεγαλύτερη ανάγκη στέγασης θα τους απορρίψουμε; Ειδικά αν αυτός που τη διεκδικεί έχει την οικονομική ευχέρεια να στεγαστεί διαφορετικά;
>> Τώρα το κόστος συντήρησης αναλαμβάνει το κράτος. Ποιος θα συντηρεί μετά την οικία;
>> Μας απασχόλησε το γεγονός ότι αν εφαρμοστεί η πρόταση δεν θα έχουμε πλέον διαθέσιμες κατοικίες για όσους έχουν ανάγκη στέγασης.
Ο αναπληρωτής διευθυντής της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τ/κυπριακών Περιουσιών, σχολιάζοντας την κριτική που ασκήθηκε όσον αφορά τις εξώσεις, παρατήρησε ότι υπάρχουν περιπτώσεις που τα σπίτια είναι κλειστά και δεν διαμένει κανείς σε αυτά. Υπήρξε ακόμη και περίπτωση κατά την οποία βρήκαμε σε οικία Ρωσίδα και αντιλαμβάνομαι πως ο χώρος χρησιμοποιείτο ως καταφύγιο του δικαιούχου, είπε ο κ. Οικονομίδης. Δεν μπορεί την ίδια ώρα που άλλοι αναζητούν στέγη να υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις και να μην κινούμε τις διαδικασίες ανάκτησης των οικιών αυτών, είπε. Και ενώ εμείς κινούμε τη διαδικασία έξωσης, οι επηρεαζόμενοι αναμένουν 30 μέρες που τους παρέχει η νομοθεσία και ακολούθως υποβάλλουν ιεραρχική προσφυγή της οποίας η εξέταση διαρκεί περίπου έναν χρόνο, είπε ο κ. Οικονομίδης.
Εξοχικό διευθυντή στη Λαόνα με θέα
Αναφορά έγινε και στις 1.652 εξοχικές κατοικίες και ο κ. Οικονομίδης είπε ότι το 1991 πολλές κατοικίες χρειάζονταν επιδιόρθωση και επειδή δεν υπήρχε ενδιαφέρον παραχωρήθηκαν ως εξοχικά και σε μη πρόσφυγες. Δαπάνησαν χρήματα αλλά η επένδυσή τους αποσβέστηκε είπε ο κ. Οικονομίδης, ο οποίος πρόσθεσε ότι κάτοχοί τους καλούνται και συζητείται μαζί τους το ενοίκιο το οποίο κυμαινόταν μεταξύ 2-5 λίρες. Πήραν εξοχικά ακόμη και διευθυντές κυβερνητικών τμημάτων και ένας από αυτούς πήρε σπίτι στη Λαόνα με θέα προς τη θάλασσα, είπε. Του εξηγήσαμε, όπως εξηγούμε σε όλους ότι πρέπει να αναθεωρηθεί το ενοίκιο, συμπλήρωσε. Ο βουλευτής Χαράλαμπος Πιττοκοπίτης παρατήρησε, πάντως, πως δεκάδες χιλιάδες κατοικίες που δεν δόθηκαν για αξιοποίηση, εξαφανίστηκαν.
Οι θέσεις των βουλευτών
Η πρόεδρος της Επιτροπής Προσφύγων κ. Σκεύη Κουκουμά είπε ότι κάποιοι πρόσφυγες, οι οποίοι διαμένουν σε τουρκοκυπριακές οικίες δεν πήραν οικονομική ή άλλη στεγαστική βοήθεια από το κράτος, γι’ αυτό πρέπει να στηριχθούν. Ο βουλευτής Νίκος Κέττηρος ανέφερε ότι κάποιοι αιτούνται τ/κ κλήρους με σκοπό να τους υπενοικιάσουν, τονίζοντας πως πρέπει να διατίθενται μόνο σε δικαιούχους.
Ο βουλευτής Κυριάκος Χατζηγιάννης επικαλέστηκε πληροφορίες για 50 επικείμενες εξώσεις και υπέβαλε στον κ. Οικονομίδη ότι πρέπει να τερματιστεί η διαδικασία. Υποστήριξε, επίσης, πως θα πρέπει να επιτρέπεται σε δικαιούχους να υπενοικιάζουν τουρκοκυπριακές περιουσίες.
Ο βουλευτής Ονούφριος Κουλλάς εισηγήθηκε να δίνεται οικονομική βοήθεια σε κατόχους τουρκοκυπριακών οικιών και να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τη συντήρησή τους, ώστε να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις στην έγκριση των αιτήσεων που κυμαίνονται στους 4 μήνες. Ο κ. Οικονομίδης είπε ότι γίνεται ήδη και ίσως διευρυνθεί.
Η βουλευτής Μαριέλλα Αριστείδου τάχθηκε υπέρ της λήψης μέτρων τα οποία να εξυπηρετούν τους πρόσφυγες που διαμένουν σε τ/κυπριακές οικίες, καθώς και στην επίσπευση των διαδικασιών συντήρησής τους.