Κατακλυσμός παρασκηνιακών διαβουλεύσεων βρίσκεται σε εξέλιξη το τριήμερο του Κατακλυσμού. Από αυτές θα προκύψουν οι υποψηφιότητες και τα σενάρια για την εκλογή του νέου Προέδρου της Βουλής την ερχόμενη Πέμπτη. Ακόμη και οι λιγότερο μυημένοι στα κομματικά παίγνια, δύνανται να αντιληφθούν ότι η Προεδρία της Βουλής είναι απλώς η βιτρίνα. Το πραγματικό διακύβευμα βρίσκεται στο παρασκήνιο. Ποιοι και πώς θα επιχειρήσουν να στήσουν τα πρώτα θεμέλια για τη μεγάλη μάχη που ακολουθεί σε 21 μήνες, τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Ασφαλώς, το αξίωμα του Προέδρου της Βουλής, ως δεύτερο στην ιεραρχία της Πολιτείας, παραμένει εξαιρετικά ελκυστικό για κάθε πολιτικό. Ωστόσο, το ασυνήθιστα έντονο ενδιαφέρον, που μονοπωλεί το κομματικό σκηνικό από τη νύκτα των εκλογών, δεν αφορά μόνο την καρέκλα του Προέδρου της Βουλής. Αφορά κυρίως το ποιοι θα βρεθούν δίπλα-δίπλα τώρα, ώστε να μπορούν αύριο να συζητούν σοβαρά για προεδρικές συνεργασίες.
Γι’ αυτό ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, πρωτίστως, και το ΔΗΚΟ σε δεύτερο χρόνο, συνεχίζουν με το πόδι στο γκάζι μετά το εκλογικό ράλι. Γνωρίζουν πολύ καλά τη σημασία της όποιας συνεργασίας καταστεί εφικτή μέχρι την Πέμπτη. Τη σημασία αυτή αντιλαμβάνονται ακόμη και τα μικρότερα κόμματα, τα οποία επιχειρούν να διασφαλίσουν το δικό τους πολιτικό μερίδιο στο νέο σκηνικό.
Προτού αναλύσουμε τα σενάρια που βρίσκονται ήδη στο τραπέζι και γιατί μια στρατηγική απόφαση του ΑΚΕΛ μπορεί να ξηλώσει σχεδιασμούς, που εδώ και καιρό χτίζονται σε κομματικά και μη γραφεία, αξίζει να θυμηθούμε ότι η ιστορία δείχνει ξεκάθαρα πως οι εκλογές για την Προεδρία της Βουλής πολλές φορές λειτούργησαν ως πρόβα προεδρικών συμμαχιών.
Το πρώτο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήρθε το 1991. Ο ΔΗΣΥ στήριξε τον Αλέξη Γαλανό του ΔΗΚΟ και τον εξέλεξε Πρόεδρο της Βουλής με 31 ψήφους, έναντι 25 του Βάσου Λυσσαρίδη, που στηριζόταν από ΑΚΕΛ και ΕΔΕΚ. Ήταν μια στρατηγική κίνηση με ορίζοντα το 1993. Για πρώτη φορά έφερνε κοντά ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ στην πενταετία του Γιώργου Βασιλείου. Η συνεργασία απέδωσε καρπούς στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, όταν το ΔΗΚΟ στήριξε τον Γλαύκο Κληρίδη. Βεβαίως, συνέβαλαν και άλλοι παράγοντες, όπως το σοβαρό πολιτικό λάθος Βασιλείου μετά τον πρώτο γύρο και η ιστορική ατάκα Γαλανού περί της «βενζίνης που τελείωσε».
Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε το 1996. Ο Σπύρος Κυπριανού εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής με τη στήριξη του ΔΗΣΥ απέναντι στον Βάσο Λυσσαρίδη. Η σχέση ΔΗΣΥ–ΔΗΚΟ διατηρήθηκε και ο ΔΗΣΥ εξαργύρωσε πολιτικά τη συνεργασία στις προεδρικές του 1998, όταν κορυφαία στελέχη του ΔΗΚΟ βρέθηκαν στο πλευρό Κληρίδη αντί του επίσημου υποψηφίου του κόμματός τους, Γιώργου Ιακώβου.
Το 2001 ήρθε μια ακόμη χαρακτηριστική στρατηγική κίνηση. Το ΔΗΚΟ στήριξε την υποψηφιότητα Δημήτρη Χριστόφια για την Προεδρία της Βουλής. Το πολιτικό αντάλλαγμα αποδείχθηκε τεράστιο. Το ΑΚΕΛ στήριξε τον Τάσσο Παπαδόπουλο το 2003 και τον εξέλεξε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, παρά το γεγονός ότι αρχικά αποτελούσε «κόκκινο πανί» για σημαντικό μέρος της βάσης του κόμματος.
Η συνεργασία ΑΚΕΛ–ΔΗΚΟ συνεχίστηκε και το 2006, με την επανεκλογή Χριστόφια στην Προεδρία της Βουλής, ενώ το 2008 ο τότε γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ εξελέγη Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τη στήριξη του ΔΗΚΟ στο δεύτερο γύρο.
Η διαδικασία το 2011, το 2016 και το 2021 δεν παρήγαγαν ανάλογες στρατηγικές εξελίξεις. Το 2011, η πολιτική ιστορία έγραψε μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της, όταν ο Ζαχαρίας Κουλίας δεν ψήφισε τον πρόεδρο του κόμματός του, Μάριο Καρογιάν, με αποτέλεσμα ο Γιαννάκης Ομήρου να εκλεγεί για μία ψήφο. Το 2016 εξελέγη ο Δημήτρης Συλλούρης, ενώ το 2021 η Αννίτα Δημητρίου επικράτησε με την αιφνιδιαστική στροφή του ΕΛΑΜ στην τελευταία ψηφοφορία.
Με αυτά τα δεδομένα, η επιλογή της Αννίτας Δημητρίου να επιμείνει μέχρι τέλους στη δική της υποψηφιότητα μοιάζει με βήμα σε τεντωμένο σχοινί. Και αυτό διότι ενδέχεται να προσφέρει στο ΑΚΕΛ τη δυνατότητα μιας στρατηγικής κίνησης με μακρύτερο ορίζοντα: Τη στήριξη της υποψηφιότητας του Νικόλα Παπαδόπουλου.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να απαιτήσει στήριξη και από μικρότερα κόμματα, εκτός αν το ΕΛΑΜ παραμείνει σταθερό στη θέση ότι δεν πρόκειται να στηρίξει την Αννίτα Δημητρίου. Όμως, μετά την ανατροπή του 2021, ελάχιστοι θα στοιχημάτιζαν με βεβαιότητα πάνω στις τελικές του κινήσεις.
Την ίδια ώρα, δεν μπορεί να αποκλειστεί ούτε το εναλλακτικό σενάριο, το ΑΚΕΛ να προτείνει την Χριστιάνα Ερωτοκρίτου. Μπορεί το ΔΗΚΟ να προτάσσει την υποψηφιότητα του προέδρου του, όμως, στο ενδεχόμενο να κερδίσει την Προεδρία της Βουλής έστω και με την αναπληρωτή πρόεδρό του, θα ανοίξει μείζον εσωκομματικό θέμα, το οποίο δεν θα είναι τόσο εύκολο να διαχειριστεί ο Νικόλας.
Σε κάθε περίπτωση, μια ενδεχόμενη στρατηγική σύμπλευση ΑΚΕΛ–ΔΗΚΟ θα ανέτρεπε εκ θεμελίων σχεδιασμούς με δεξιόστροφη λογική για το 2028. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία. Στην πολιτική, οι απόλυτες θέσεις πολλές φορές αποδεικνύονται πολιτικά ασύμφορες.
Γι’ αυτό και η ανησυχία που εκφράζεται σε συναγερμικούς κύκλους μόνο αβάσιμη δεν είναι. Διότι η εμμονή σε μια υποψηφιότητα, όσο ισχυρή και αν θεωρείται, ενδέχεται να τινάξει στον αέρα πολύ ευρύτερους σχεδιασμούς για τις προεδρικές εκλογές, είτε αφορούν την ίδια την Αννίτα Δημητρίου, είτε ένα κοινό σχήμα με το ΔΗΚΟ, είτε ακόμη και άλλες επιλογές, που περιλαμβάνουν τον Χριστοδουλίδη.
Τουτέστιν, το παρασκήνιο μέχρι την ερχόμενη Πέμπτη ενδέχεται να καθορίσει πολύ περισσότερα από μια απλή εκλογή Προέδρου της Βουλής.
ΥΓ: Η στήλη ξεκαθαρίζει, προς άρση οποιασδήποτε παρερμηνείας, ότι η αναφορά στα διάφορα σενάρια γίνεται αποκλειστικά με δημοσιογραφικό κριτήριο. Δεν υπάρχει η παραμικρή πρόθεση υποστήριξης οποιουδήποτε πολιτικού χώρου ή προσώπου.
