Ελληνοκύπριος από το Δίκωμο και Τουρκοκύπριος από το χωριό Αναθκιού (Αναδιού), εγκατέλειψαν τα σπίτια και τις περιουσίες τους το 1974 όταν έγινε η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο και η βίαιη κατάληψη του μισού νησιού, εκείνο το μαύρο καλοκαίρι. Όπως αυτούς, βεβαίως ήταν και πολλοί άλλοι, όμως τα δύο συγκεκριμένα άτομα, έτυχε να βρεθούν ο ένας στο χωριό του άλλου και με το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, να συναντηθούν και μεταξύ τους να αναπτυχθεί μια ασυνήθιστη σχέση εμπιστοσύνης, την οποία απεκάλυψε ο κοινοτάρχης Κάτω Δικώμου, Χρίστος Χάσικος, στην ομιλία του στο πρόσφατο Φεστιβάλ Δικώμου, που έγινε στις 2 Σεπτεμβρίου στο πάρκο Αγίου Γεωργίου, δίπλα από το Δημοτικό Αμφιθέατρο Λακατάμιας.

Μιλώντας ενώπιον εκατοντάδων συγχωριανών του και αρκετών επισήμων, είπε συγκεκριμένα: «Στη σημερινή μεγαλειώδη εκδήλωσή μας, καλωσορίζουμε με ιδιαίτερη συγκίνηση φίλο Τουρκοκύπριο από την Αναθκιού και τη γυναίκα του που κατοικούν τώρα στο αγαπημένο μας χωριό το Δίκωμο, αλλά και τον συγχωριανό μας Ζηνωνή του Σάρτζη που κατοικεί τώρα στην Αναθκιού. “Μαραζώννω πολλά που εφύαμεν που το Δίκωμο” είπε πρόσφατα ο Ζηνωνής του συμπατριώτη μας Τουρκοκύπριου, όταν ο τελευταίος επισκέφθηκε το χωριό του και συνέχισε: “Το ίδιο όμως μαραζώννω τζαι για σας που εφύετε που την Αναθκιού. Νάρκεσαι όμως στο χωρκό σου την Αναθκιού, τζαι άμα θελήσεις να μείνεις τζαι για το καλοτζαίρι, μεν αντραπείς, έτο κλειδί, έννα το έχω δαμέ, τζιαι αν δεν είμαι σπίτι, άνοιξε και μπες. Εάν είμαι στο σπίτι, κτύπα την πόρτα, να σου ανοίξω και να σε υποδεχτώ” του είπε και τον συγκίνησε». Συγκίνηση βεβαίως ένιωσαν και πολλοί από τους Δικωμίτες, που ήταν παρόντες στη φεστιβάλ και άκουσαν την ιστορία των δύο.

Στο φετινό φεστιβάλ των προσφύγων από το Δίκωμο, συμμετείχαν πέραν των 1.000 ατόμων που παρέμειναν στο χώρο της εκδήλωσης, από νωρίς το απόγευμα μέχρι και τα μεσάνυκτα. Κάποιοι από αυτούς, συνάντησαν εκεί συγχωριανούς τους που είχαν να δουν από το 1974 όταν εγκατέλειψαν το χωριό τους. Ο χρόνος, άφησε τα σημάδια του στα πρόσωπά τους, όμως οι αναμνήσεις από την αγαπημένη τους κωμόπολη,  επανήλθαν ολοζώντανες στη μνήμη τους και δεν τους έκανε καρδιά να χωρίσουν. Αντάλλαξαν αριθμούς τηλεφώνων, έδωσαν υπόσχεση να ξαναβρεθούν, δάκρυσαν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 

Ανάμεσα στους προσκεκλημένους που παρευρέθηκαν στην εκδήλωση, ήταν και αρκετοί εκπρόσωποι της Πολιτείας, όπως και βουλευτές Κερύνειας. 

Για πρώτη φορά σε φεστιβάλ Δικώμου, ήταν και ο μητροπολίτης Κερύνειας κ.κ. Χρυσόστομος, ο οποίος αν και πήγε νωρίς στην εκδήλωση, παρέμεινε σε αυτήν μέχρι και αργά το βράδυ, συνομιλώντας με πολλούς Δικωμίτες, τόσο μεγάλους στην ηλικία όσο και πιο νεαρούς που γεννήθηκαν στην προσφυγιά, στις ελεύθερες περιοχές του νησιού.

Πολλοί από τους παρευρισκόμενους απόλαυσαν οφτόν, ψημένο όπως ακριβώς το έψηναν στο Δίκωμο μέχρι το καλοκαίρι του 1974, ενώ άλλοι, επέλεξαν διάφορα εδέσματα που επίσης συνήθιζαν να φτιάχνουν οι Δικωμίτες στο χωριό τους.

Λιγότεροι από 20 οι κάτοικοι

Η Αναδιού είναι κτισμένη σε απόσταση 31 χιλιομέτρων βορειοανατολικά της Πάφου. Στα βόρεια συνορεύει με το Σαραμά και τη Λυσό, στα ανατολικά και νότια με την Κρήτου Μαρόττου και στα δυτικά με τη Φοίτη. Στο συγκεκριμένο χωριό, έως το 1974 κατοικούσαν μόνο Τουρκοκύπριοι, ενώ έως το 1931 υπήρχαν στην κοινότητα και λίγοι Ελληνοκύπριοι. Μετά το 1974 και για περίπου τρεις δεκαετίες, το χωριό ήταν ακατοίκητο όμως μετά το 2000, δόθηκαν κίνητρα από την κυβέρνηση για εγκατάσταση στην κοινότητα. Ωστόσο, οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού, δεν ξεπερνούν τους 20.

Λειτουργία στην κατεχόμενη Παναγία των Περβολιών

Το συναπάντημα των Δικωμιτών στο φεστιβάλ, είχε και δύο συνέχειες, λίγες μέρες αργότερα. Στις 7 Σεπτεμβρίου συγκεκριμένα, στον εσπερινό που τελέσθηκε χωροστατούντος του μητροπολίτη Κερύνειας στον ιερό ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Ανθούπολη αλλά και στην ομαδική επίσκεψη στην Παναγία των Περβολιών στο κατεχόμενο χωριό τους, την επομένη, 8η Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία εορτάζεται το Γενέσιον της Θεοτόκου. Μέχρι και το 1973, στο συγκεκριμένο εξωκλήσι της κωμόπολης του Δικώμου, γινόταν μεγάλο πανηγύρι.

Μετά την κατάληψη του χωριού από τους Τούρκους το 1974, η Παναγία των Περβολιών λεηλατήθηκε όμως λίγα χρόνια μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, συντηρήθηκε ως κτήριο και δόθηκε σε σχολή χορού για να παραδίδει μαθήματα χορού εκεί. Η συχνή παρουσία όμως Δικωμιτών στη συγκεκριμένη εκκλησία για λατρευτικούς λόγους, οδήγησε εγκατάλειψη της από τη Σχολή Χορού που προφανώς βρήκε αλλού στέγη και έτσι, μέχρι και σήμερα η Παναγία των Περβολιών είναι πόλος έλξης πολλών Δικωμιτών που πηγαίνουν εκεί για να προσευχηθούν.

Τη φετινή θεία λειτουργία στην Παναγία των Περβολιών, τέλεσε ο πατέρας Παναγιώτης Χριστοδούλου της μητρόπολης Κερύνειας και σε αυτήν συμμετείχαν γύρω στους 200 Δικωμίτες που μετέβησαν εκεί, με λεωφορεία ή με δικά τους οχήματα. Αρκετοί από αυτούς, συμμετείχαν στο μυστήριο της θείας ευχαριστίας.

Λίγο πριν από την έναρξη της θείας λειτουργίας, στον χώρο μετέβησαν «αστυνομικοί» του ψευδοκράτους οι οποίοι ζήτησαν από τους πιστούς που ήταν ήδη στην εκκλησία, να την εγκαταλείψουν για λίγο ώστε να γίνει σχετικός έλεγχος ασφαλείας, με τη χρήση ειδικά εκπαιδευμένου σκύλου που έφεραν μαζί τους. Ο έλεγχος έγινε σε διάστημα λίγων λεπτών και χωρίς κανένα πρόβλημα. Η παρουσία των ένστολων εκπροσώπων του ψευδοκράτους μέχρι και το τέλος της θείας λειτουργίας ήταν διακριτική.

Για την τέλεση της θείας λειτουργίας μεταφέρθηκαν από τις ελεύθερες περιοχές ιερά σκεύη και άλλα απαραίτητα από τον πάτερ Παναγιώτη, τον οποίο ευχαρίστησε ιδιαιτέρως η κοινοτάρχης Πάνω Δικώμου Μαρία Τσιούρτου.

Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας αλλά και πριν από αυτήν, Δικωμίτες επισκέφθηκαν τα σπίτια και τις γειτονιές τους συγκινημένοι. Στη συγκεκριμένη κωμόπολη, τώρα κατοικούν πολλοί Τουρκοκύπριοι, κυρίως από την Πάφο, οι οποίοι είναι πολύ φιλικοί με τους Δικωμίτες. Από την ημέρα που άνοιξαν το οδοφράγματα μέχρι και σήμερα, κανένα αρνητικό επεισόδιο δεν σημειώθηκε μεταξύ των προσφύγων και των νυν κατοίκων του χωριού. Αντίθετα, αναπτύχθηκαν φιλίες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στο Δίκωμο, μέχρι και το καλοκαίρι του 1974 κατοικούσαν μόνο Ελληνοκύπριοι.