«Αναμφίβολα, το Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας, αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά κτήρια της Κύπρου. Μέχρι τα γεγονότα του 1974, είχε υποδεχθεί χιλιάδες παραθεριστές στο νησί μας. Από τη στιγμή που σταμάτησε η πολιτική λειτουργία του αερολιμένα, σύντομα οι κτηριακές εγκαταστάσεις του υποβαθμίστηκαν εξαιτίας της εγκατάλειψης και της έλλειψης συντήρησης. Αν και η Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο (UNFICYP) οργάνωνε ξεναγήσεις εντός των εγκαταστάσεων του αεροδρομίου, σήμερα η πρόσβαση στον τερματικό σταθμό, θεωρείται μη ασφαλής και έτσι οι επισκέψεις σταμάτησαν».
Αυτό αναφέρουν στο philenews o Δρ Dante Abate και η Μαρίνα Φάκα, μέλη της ερευνητικής ομάδας του Ινστιτούτου Κύπρου με την ονομασία «NIC». Μέσα από το ερευνητικό πρόγραμμα, τα μέλη της ομάδας δημιούργησαν διαδικτυακή πλατφόρμα η οποία δίνει τη δυνατότητα μιας εικονικής περιδιάβασης στο άλλοτε κοσμοπολίτικο στολίδι της Μεσογείου.
Πρόκειται για έναν χώρο όπως μας εξηγούν οι ερευνητές, ο οποίος είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με ένδοξες ιστορικές στιγμές για το νησί και από το ’74 παραμένει κλειστός κίνησε το ενδιαφέρον της ομάδας. Μετά από επικοινωνία που είχαμε με την UNFICYP μάθαμε ότι πλέον ο χώρος θεωρείται ακατάλληλος για επισκέψεις. Επομένως, η ανάγκη για την άμεση καταγραφή του έγινε ακόμα πιο μεγάλη. Έτσι το Ινστιτούτο Κύπρου (ΙΚυ) ενέκρινε άμεσα την ιδέα να προχωρήσει.
Ποιες είναι οι ειδικότητες των επιστημόνων που σύμπραξαν στην υλοποίηση του έργου; Ποιοι είναι οι φορείς που συμμετέχουν;
Dante Abate: Το ερευνητικό πρόγραμμα «NIC» (πήρε το όνομά του από τον κωδικό IATA του Αεροδρομίου Λευκωσίας), υλοποιείται από μια διεπιστημονική ομάδα που αποτελείται από ερευνητές με διαφορετικό υπόβαθρο. Στο πρόγραμμα εμπλέκονται Τοπογράφοι Μηχανικοί, Αρχιτέκτονες Μηχανικοί, Ιστορικοί, Αρχαιολόγοι, Προγραμματιστές και Ειδικοί σε Ψηφιακά Μέσα.
Το «NIC» είναι μια πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Κύπρου που αναπτύχθηκε χάρη στην κοινή προσπάθεια των Εργαστηρίων Χαρακτηρισμού Τέχνης «Ανδρέας Πίττας» (APAC) του Ερευνητικού Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Αρχαιολογία και τον Πολιτισμό (STARC) και του Ερευνητικού Εργαστήριου Μη-Επανδρωμένων Συστημάτων (USRL) του Ερευνητικού Κέντρου για το Κλίμα και την Ατμόσφαιρα (CARE-C) του ΙΚυ. Το όλο εγχείρημα έγινε με την υποστήριξη της UNFICYP.
Ποιοι είναι οι στόχοι του προγράμματος;
Dante Abate: Το «NIC» εστιάζει σε μια πολυεπίπεδη διαδικασία τρισδιάστατης μοντελοποίησης και οπτικοποίησης που αναπτύχθηκε για τη δημιουργία διαδραστικών εφαρμογών για εικονικές περιηγήσεις.
Θέλουμε να δώσουμε την ευκαιρία στο ευρύ κοινό να επισκεφθεί ξανά το αεροδρόμιο, «περπατώντας» ουσιαστικά σε όλους τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του κυρίως τερματικού σταθμού, στον πύργο ελέγχου, στο υπόστεγο και στα τρία αεροπλάνα που παραμένουν καθηλωμένα στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου Λευκωσίας. Επιπλέον, η πλατφόρμα «NIC» διαθέτει μια συλλογή ιστορικών εικόνων και βίντεο, μεταφέροντας τους επισκέπτες πίσω στο χρόνο, με σκοπό να ρίξουν φως στη περίοδο κατά την οποία το αεροδρόμιο ήταν ανοιχτό για τους πολίτες. Είναι μεγάλη η χαρά μας και είναι και συγκινητικό, ότι έχουμε ήδη λάβει κάποιες προσωπικές φωτογραφίες από ανθρώπους που έχουν αναμνήσεις από το αεροδρόμιο και είναι πρόθυμοι να μοιραστούν το αρχείο τους με όλη την κυπριακή και διεθνή κοινότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Σε τι παραπέμπει το λογότυπο του έργου;
Dante Abate: Το λογότυπο της πλατφόρμας «NIC» είναι εμπνευσμένο από την τελευταία πτήση που προσγειώθηκε στο Αεροδρόμιο Λευκωσίας, και σχεδιάστηκε σύμφωνα με τις ετικέτες αποσκευών που χρησιμοποιούν οι αερομεταφορείς για τη μεταφορά των ελεγμένων αποσκευών στους τελικούς προορισμούς τους. Πρόκειται για τη πτήση CY317 των Κυπριακών Αερογραμμών, η οποία αναχώρησε από Λονδίνο μέσω Ρώμης, στις 19 Ιουλίου 1974, με αεροπλάνο Hawker Siddeley HS-121 Trident 1E, νηολόγησης 5B-DAE, και ήταν και η τελευταία που προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Λευκωσίας. Σκοπός του λογότυπου είναι να υπενθυμίσει στο κοινό ότι το Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας υπήρξε κάποτε πλήρως λειτουργικό.
Ποια ήταν τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα που σας έκαναν εντύπωση κατά τη διάρκεια της εργασίας σας;
Dante Abate: Η ατμόσφαιρα που επικρατεί στο αεροδρόμιο είναι σουρεαλιστική. Όλοι έχουμε συνηθίσει στα αεροδρόμια ανακοινώσεις, φλυαρίες, τους ανθρώπους που τρέχουν και το θόρυβο των καροτσιών τους που σέρνονται στο πάτωμα κατά μήκος των τερματικών σταθμών. Το Διεθνές Αεροδρόμιο Λευκωσίας είναι πλέον ένα φάντασμα που αφήνει πίσω της μια αίσθηση θλίψης. Πολλά αντικείμενα είναι διάσπαρτα σε γραφεία και σε άλλους χώρους. Ωστόσο, μας δόθηκε εντολή από τα μέλη της UNFICYP να μην αγγίζουμε τίποτα, οι οποίοι μας συνόδευαν κατά τη διάρκεια των εργασιών πεδίου.
Μαρίνα Φάκα: Όπως είπε και ο Dante, είχαμε οδηγίες να μην μετακινηθεί οτιδήποτε από τους χώρους του αεροδρομίου. Όμως μπορούσαμε να δούμε πεσμένες ετικέτες από τις αποσκευές, τις διαφημίσεις μισοσκισμένες, ακόμα κρεμασμένες στους τοίχους. Τις πινακίδες με τους διάφορους χώρους. Όλα αυτά απέπνεαν μια ατμόσφαιρα πολύ παράξενη, μπορούσες να αντιληφθείς την αίγλη που είχε κάποτε ο χώρος, αλλά τώρα πια έχει το περιτύλιγμα της εγκατάλειψης.
Βρεθήκατε σε έναν ιστορικό χώρο και κληθήκατε να καταγράψετε στοιχεία στο πεδίο. Ποιες ήταν οι δικές σας εμπειρίες;
Μαρίνα Φάκα: Η αλήθεια είναι πως στην δουλεία μας στις πλείστες των περιπτώσεων αφορούν την γεωμετρική τεκμηρίωση ιστορικών χώρων. Και είναι σπουδαίο δώρο που μας δίνεται δυνατότητα να έχουμε πρόσβαση σε χώρους όπου το ευρύ κοινό δεν έχει εύκολα τη δυνατότητα. Παραδείγματος χάριν, έχουμε δουλέψει στον αρχαιολογικό χώρο του Δασκαλίου της Κέρου, στις Κυκλάδες, στον όποιο η πρόσβαση στο κοινό απαγορεύεται μιας και το νησί όλο είναι μια αρχαιολογική ανασκαφή, και στο παρελθόν η περιοχή στοχοποιήθηκε από αρχαιοκάπηλους, αλλά και μέσω μιας συνεργασίας μας με την Τεχνική Επιτροπή είχαμε την ευκαιρία να δουλέψουμε και στον Πύργο του Οθέλλου στην Αμμόχωστο. Όλες αυτές οι συμμετοχές μας, μας έδωσαν τα απαραίτητα εφόδια για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε και τις εργασίες στο Αεροδρόμιο Λευκωσίας. Σίγουρα, σε καμιά από άλλες περιπτώσεις δεν είχαμε να αντιμετωπίσουμε τόσο δύσκολες συνθήκες εργασίας. Είχαμε πάει εκεί, τον Ιούλιο του 2021 και λόγω της επικινδυνότητας του κτιρίου, της έκθεσης σε αμίαντο, τα σπασμένα γυαλιά παντού και τις εκτεθειμένες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις έπρεπε να δουλέψουμε φορώντας ειδικές στολές, με κράνη και μάσκες, μέσα στη ζέστη του καλοκαιριού της Κύπρου. Ταυτόχρονα, έπρεπε να καλύψουμε όλη την τεράστια περιοχή που καταλαμβάνει το αεροδρόμιο στο σύντομο χρονικό περιθώριο που μας επιτράπηκε από τα UNFICYP. Έπρεπε να δουλέψουμε μεθοδικά και με πρόγραμμα! Ήταν ένα στοίχημα, το όποιο ευτυχώς, κερδίσαμε!
Το πρόγραμμα σας όπως αντιλαμβανόμαστε θα έχει και συνέχεια. Ποιες είναι οι ιδέες για τα επόμενα βήματα;
Dante Abate: Μαζί με τις πανοραμικές εικόνες, που αποτελούν επί του παρόντος το κεντρικό κομμάτι της εικονικής περιήγησης στην πλατφόρμα «NIC», συλλέξαμε μεγάλο όγκο δεδομένων αξιοποιώντας ένα ευρύ φάσμα επίγειων και εναέριων μέσων αποτύπωσης. Όταν ολοκληρωθεί η επεξεργασία των δεδομένων που συλλέχθηκαν στο πεδίο, θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε τα τρισδιάστατα μοντέλα για το τερματικό σταθμό και τη γύρω περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των δύο διασταυρούμενων αεροδιαδρόμων. Μια ιδέα που υπάρχει είναι με τη συμβολή του Εργαστήριο Εικονικών Περιβαλλόντων (Virtual Environment Labs) του Ινστιτούτου Κύπρου κάποιοι χώροι να ανασκευαστούν ψηφιακά, σύμφωνα με το πως ήταν πριν την εγκατάλειψη του ‘74.
