Έντονες και αντικρουόμενες διεθνείς αντιδράσεις προκάλεσε η ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την οποία οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αιχμαλώτισαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, έπειτα από ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση.
Η επιχείρηση, η οποία συνοδεύτηκε από ισχυρές εκρήξεις στο Καράκας, αναζωπύρωσε τη διεθνή συζήτηση γύρω από τη νομιμότητα της χρήσης βίας και τις επιπτώσεις της στη σταθερότητα της Λατινικής Αμερικής.
Ανησυχία στον ΟΗΕ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση της κρίσης, επισημαίνοντας ότι δεν έγινε σεβαστό το διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, προειδοποίησε για το «επικίνδυνο προηγούμενο» που δημιουργείται και κάλεσε όλες τις πλευρές σε διάλογο χωρίς αποκλεισμούς, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου.
Έντονες αντιδράσεις στη Λατινική Αμερική
Ο πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο διέταξε την ανάπτυξη στρατευμάτων στα σύνορα και κατήγγειλε την αμερικανική επίθεση ως πλήγμα στην κυριαρχία των χωρών της περιοχής, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο νέας ανθρωπιστικής κρίσης. Ζήτησε, μάλιστα, άμεση σύγκληση των αρμόδιων οργάνων του ΟΑΚ και του ΟΗΕ.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα χαρακτήρισε την επιχείρηση «σοβαρή παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της Βενεζουέλας», εκτιμώντας ότι απειλεί την ειρήνη στην περιοχή.
Το Μεξικό καταδίκασε τους μονομερείς βομβαρδισμούς, προειδοποιώντας ότι θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα.
Καμάλα Χάρις: Βίαιος και παράνομος ο Μαδούρο, αλλά η επιχείρηση στη Βενεζουέλα δεν έκανε την Αμερική ασφαλέστερη, ισχυρότερη ή πιο προσιτή
Η πρώην αντιπρόεδρος και υποψήφια των Δημοκρατικών για την προεδρία στις ΗΠΑ, Καμάλα Χάρις, δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή ότι η αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα δεν «έκανε την Αμερική ασφαλέστερη, ισχυρότερη ή πιο προσιτή».
«Το γεγονός ότι ο Μαδούρο είναι ένας βίαιος, παράνομος δικτάτορας δεν αλλάζει το γεγονός ότι αυτή η ενέργεια ήταν τόσο παράνομη όσο και παράλογη», έγραψε η Χάρις.
«Έχουμε ξαναδεί αυτή την ταινία. Πόλεμοι για αλλαγή καθεστώτος ή πετρέλαιο που παρουσιάζονται ως δύναμη, αλλά μετατρέπονται σε χάος, και οι αμερικανικές οικογένειες πληρώνουν το τίμημα. Ο αμερικανικός λαός δεν θέλει αυτό και έχει κουραστεί να του λένε ψέματα. Δεν πρόκειται για ναρκωτικά ή δημοκρατία. Πρόκειται για το πετρέλαιο και την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να παίξει τον ρόλο του ισχυρού άνδρα της περιοχή … Ο Πρόεδρος θέτει σε κίνδυνο τα στρατεύματα, ξοδεύει δισεκατομμύρια, αποσταθεροποιεί μια περιοχή και δεν προσφέρει καμία νομική εξουσία, κανένα σχέδιο εξόδου και κανένα όφελος στην πατρίδα» συμπλήρωσε.
Στήριξη των ΗΠΑ από κυβερνήσεις της περιοχής
Αντίθετα, ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι χαιρέτισε την αμερικανική επιχείρηση, επαναλαμβάνοντας τη στήριξή του στον Ντόναλντ Τραμπ. Θετική στάση κράτησε και ο πρόεδρος του Ισημερινού Ντανιέλ Νομπόα, κάνοντας λόγο για «ώρα λογοδοσίας» του καθεστώτος Μαδούρο και απευθυνόμενος στον λαό της Βενεζουέλας με μήνυμα πολιτικής αλλαγής.
Σκληρή καταδίκη από Κίνα, Ρωσία και Ιράν
Το Πεκίνο δήλωσε «βαθύ σοκ» και καταδίκασε απερίφραστα τη χρήση βίας από τις ΗΠΑ, κάνοντας λόγο για κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της Βενεζουέλας και απειλή για την ειρήνη στη Λατινική Αμερική.
Η Ρωσία χαρακτήρισε τη στρατιωτική επίθεση «βαθιά ανησυχητική και καταδικαστέα», υπενθυμίζοντας ότι η κυβέρνηση Μαδούρο αποτελούσε βασικό σύμμαχό της στην περιοχή.
Ανάλογη ήταν και η αντίδραση του Ιράν, το οποίο κατήγγειλε την επιχείρηση ως παράνομη και αντίθετη στο διεθνές δίκαιο.
Η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κάλεσε σε σεβασμό του διεθνούς δικαίου και σε αυτοσυγκράτηση. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας ζήτησε αποκλιμάκωση, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε αλληλέγγυα στον λαό της Βενεζουέλας, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε λύση πρέπει να βασίζεται στον Χάρτη του ΟΗΕ.
Διαφοροποιημένες τοποθετήσεις ευρωπαϊκών χωρών
Η Βρετανία ξεκαθάρισε ότι δεν συμμετείχε στην επιχείρηση, ενώ τάχθηκε υπέρ πολιτικής μετάβασης στη Βενεζουέλα και η Γαλλία έκανε λόγο για ανάγκη ειρηνικής και δημοκρατικής μετάβασης, χαρακτηρίζοντας το καθεστώς Μαδούρο δικτατορικό.
Η Ισπανία από την πλευρά της τόνισε ότι δεν αναγνωρίζει στρατιωτική επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, προειδοποιώντας για αποσταθεροποίηση της περιοχής, ταυτόχρονα η Γερμανία επανέλαβε ότι δεν αναγνώρισε τις εκλογές του 2024 στη Βενεζουέλα, καλώντας παράλληλα όλες τις πλευρές να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση.
Η Πολωνία προανήγγειλε ανάλυση των επιπτώσεων σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ η Ιταλία χαρακτήρισε την επιχείρηση «νόμιμη», σημειώνοντας ωστόσο ότι η στρατιωτική δράση δεν αποτελεί λύση για την ανατροπή καθεστώτων.
Αντιδράσεις εκτός Ευρώπης
Η Τουρκία κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση, ενώ η Νότια Αφρική χαρακτήρισε την αμερικανική επιχείρηση έκδηλη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Το Ισραήλ χαιρέτισε την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο, κάνοντας λόγο για «ιστορική στιγμή». Η Ουκρανία, χωρίς άμεση αναφορά στην αμερικανική επιχείρηση, καταδίκασε το καθεστώς Μαδούρο για εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
