Για χρόνια το Ιράν επένδυε τεράστια ποσά στη δημιουργία υπόγειων στρατιωτικών εγκαταστάσεων, γνωστών ως «πόλεις πυραύλων», με στόχο να προστατεύσει το πυραυλικό του οπλοστάσιο από πιθανές επιθέσεις. Ωστόσο, λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αυτή η στρατηγική φαίνεται να μετατρέπεται σε σοβαρό μειονέκτημα.
Αμερικανικά και ισραηλινά μαχητικά, μαζί με οπλισμένα drones, περιπολούν πάνω από δεκάδες γνωστές πυραυλικές βάσεις του Ιράν. Οι επιθέσεις επικεντρώνονται κυρίως στους κινητούς εκτοξευτές που βγαίνουν από τα υπόγεια τούνελ για να εκτοξεύσουν πυραύλους.
Παράλληλα, βαριά βομβαρδιστικά έχουν πλήξει επανειλημμένα τις εισόδους των υπόγειων εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις τα όπλα να έχουν παγιδευτεί κάτω από το έδαφος.
Δορυφορικές εικόνες των τελευταίων ημερών δείχνουν κατεστραμμένους πυραύλους και εκτοξευτές κοντά στις εισόδους αυτών των εγκαταστάσεων.
500 πύραυλοι, αλλά μειώνεται η ένταση
Από την έναρξη του πολέμου το περασμένο Σάββατο, το Ιράν έχει εκτοξεύσει περισσότερους από 500 πυραύλους εναντίον του Ισραήλ, αμερικανικών βάσεων και στόχων στον Περσικό Κόλπο. Πολλοί από αυτούς αναχαιτίστηκαν.
Ωστόσο, οι μεγάλες ομοβροντίες έχουν μειωθεί τις τελευταίες ημέρες – ένδειξη ότι τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ περιορίζουν την ικανότητα της Τεχεράνης να εξαπολύει επιθέσεις.
Ο επικεφαλής των αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, δήλωσε ότι οι συμμαχικές δυνάμεις «κυνηγούν τους τελευταίους βαλλιστικούς εκτοξευτές του Ιράν» και ότι η ικανότητα της χώρας να πλήττει αμερικανικούς και συμμαχικούς στόχους «μειώνεται».
Σύμφωνα με την CENTCOM, οι εκτοξεύσεις ιρανικών πυραύλων έχουν μειωθεί κατά 86% μέσα σε τέσσερις ημέρες.
Το πρόβλημα των υπόγειων βάσεων
Παρότι μεγάλο μέρος του ιρανικού οπλοστασίου παραμένει σε υπόγειες εγκαταστάσεις, οι τοποθεσίες των περισσότερων βάσεων είναι γνωστές στις αμερικανικές και ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών.
Αυτό αναδεικνύει μια βασική αδυναμία της στρατηγικής των «πόλεων πυραύλων».
Όπως σημειώνουν αναλυτές, τα συστήματα που κάποτε ήταν κινητά και δύσκολο να εντοπιστούν, τώρα βρίσκονται σε σταθερές εγκαταστάσεις που μπορούν να παρακολουθούνται από δορυφόρους και αεροσκάφη επιτήρησης.
Αμερικανικά αεροσκάφη αναγνώρισης παρακολουθούν συνεχώς τις βάσεις και επιτίθενται μόλις εντοπιστεί δραστηριότητα.
Πλήγματα σε βάσεις σε όλο το Ιράν
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν πλήγματα σε πολλές περιοχές της χώρας:
- κοντά στη Σιράζ, όπου εκτοξευτές καταστράφηκαν πριν προλάβουν να εκτοξεύσουν πυραύλους
- σε εγκαταστάσεις κοντά στο Ισφαχάν, όπου βομβαρδίστηκαν είσοδοι υπόγειων τούνελ
- σε βάση κοντά στο Κερμανσάχ, όπου χτυπήθηκαν δρόμοι και είσοδοι εγκαταστάσεων
- σε εγκαταστάσεις κοντά στο Ταμπρίζ, όπου φαίνεται να κατέρρευσαν είσοδοι σηράγγων
Οι επιθέσεις πραγματοποιούνται σε «κύματα», πλήττοντας κάθε φορά δύο ή τρεις στόχους ώστε να αποδυναμώνεται σταδιακά η λειτουργία των βάσεων.
Το άγνωστο μέγεθος του οπλοστασίου
Παρά τα πλήγματα, το ακριβές μέγεθος του ιρανικού πυραυλικού οπλοστασίου παραμένει άγνωστο. Αναλυτές εκτιμούν ότι η χώρα εξακολουθεί να διαθέτει χιλιάδες πυραύλους μικρού και μέσου βεληνεκούς.
Η Τεχεράνη φαίνεται να διατηρεί ορισμένους από τους πιο ισχυρούς πυραύλους της ως «τελευταίο χαρτί» σε περίπτωση που το καθεστώς βρεθεί σε άμεσο κίνδυνο.
Την ίδια στιγμή, η ιρανική στρατιωτική ηγεσία έχει αποκεντρώσει την εξουσία εκτόξευσης πυραύλων ώστε οι επιθέσεις κατά της διοίκησης να μην παραλύσουν την ικανότητα αντίδρασης της χώρας.
Αγώνας δρόμου για την εξουδετέρωση των πυραύλων
Για το Πεντάγωνο, η καταστροφή των ιρανικών πυραυλικών συστημάτων αποτελεί κρίσιμο στόχο από τις πρώτες ημέρες του πολέμου.
Ο λόγος είναι απλός: τα αποθέματα πυραύλων αναχαίτισης των αμερικανικών και συμμαχικών συστημάτων αεράμυνας δεν είναι απεριόριστα.
Έτσι, η στρατηγική των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι να πλήξουν όσο το δυνατόν περισσότερους εκτοξευτές και βάσεις πριν εξαντληθούν οι δυνατότητες αναχαίτισης των εισερχόμενων πυραύλων.
