Ο πόλεμος της Ουκρανίας ανάγκασε τη χώρα να εξελιχθεί σε πρωτοπόρο στον τομέα των μη επανδρωμένων (drones) και της αντιμετώπισης/ αναχαίτισής τους – και μερικά χρόνια αργότερα ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται πως πάει την τεχνολογία και την εμπορευματοποίησή της ακόμα παραπέρα.
Σε μια προσπάθεια εξαγωγής ουκρανικών συστημάτων και τεχνογνωσίας, ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι έχει ταξιδέψει στις χώρες του Κόλπου επιδιώκοντας συμφωνίες με τις χώρες που έχουν στοχευθεί από κύματα ιρανικών επιθέσεων. «Η Ουκρανία μοιράζεται τεχνογνωσία που δεν είναι διαθέσιμη στη μέση Ανατολή» δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα στο Reuters ο Ζελένσκι. «Η τεχνογνωσία δεν είναι ένα drone, μα μια δεξιότητα, μια στρατηγική, ένα σύστημα όπου ένα drone αποτελεί ένα μέρος της άμυνας».
Η Ουκρανία έχει υπογράψει συμφωνίες- πλαίσια συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ τις τελευταίες ημέρες, και αναφέρθηκε πως άλλη μία ετοιμάζεται με τα ΗΑΕ. Ο Ζελένσκι έχει τονίσει πως οι πωλήσεις όπλων πρέπει να αποφασίζονται σε κυβερνητικό επίπεδο, προειδοποιώντας τις επιχειρήσεις να μην έρχονται απευθείας σε επαφή με πελάτες- και πολλοί στην ουκρανική βιομηχανία drones δυσφορούν.
«Όλοι κάθονται και περιμένουν» λέει, σύμφωνα με το Reuters, ο Όλεγκ Ρογκίνσκι, διευθύνων σύμβουλος της Uforce, ουκρανικής εταιρείας στρατιωτικής τεχνολογίας με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με την εταιρεία, το γνωστό θαλάσσιο drone της, Magura, έχει προσελκύσει έντονο εμπορικό ενδιαφέρον από τη Μέση Ανατολή. Αρκετά στελέχη της βιομηχανίας λένε πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή υπογραμμίζει για άλλη μια φορά τις δυνατότητες των επιθετικών drones στον σύγχρονο πόλεμο και αποκαλύπτει πως πολλές χώρες είναι ευάλωτες σε αυτή την απειλή. Κάποιοι προσθέτουν πως η Ουκρανία έχει μια μοναδική ευκαιρία να «βάλει μπροστά» τις εξαγωγές και να δημιουργήσει μια κορυφαία στον κόσμο βιομηχανία, η οποία θα μπορούσε να βοηθήσει σημαντικά τις προσπάθειες ανοικοδόμησης μετά τον πόλεμο.
Οι Wild Hornets και SkyFall, άλλες δύο κορυφαίες ουκρανικές εταιρείες αναχαιτιστικών drones, είπαν πως είχαν επικοινωνήσει μαζί τους πελάτες από τη Μέση Ανατολή, μα δεν μπορούσαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες χωρίς «πράσινο φως» από το Κίεβο. Η Αναστασία Μισκίνα, εκτελεστική διευθύντρια της Tech Force, ένωσης που περιλαμβάνει περίπου 100 εταιρείες του χώρου της άμυνας στην Ουκρανία, είπε ότι κάποια μέλη είχαν ζητήσει από την κυβέρνηση άδεια για εξαγωγές- και ανέμεναν απάντηση.
«Υπάρχει κίνδυνος να χάσουμε την ευκαιρία, επειδή η διεθνής αγορά δεν περιμένει» είπε σχετικά.
Θαλάσσια drones με αναχαιτιστικά
Η Ουκρανία έχει αναπτύξει εξελιγμένη τεχνολογία και τεχνογνωσία μέσα στα χρόνια του πολέμου, αντιμετωπίζοντας τις ρωσικές επιθέσεις με drones – και αυτή τη στιγμή οι χώρες του Κόλπου αντιμετωπίζουν την απειλή των φθηνών ιρανικών Shahed. Συχνά η Ρωσία εξαπολύει εκατοντάδες drones μέσα σε μία και μόνη νύχτα, κάτι που έχει οδηγήσει σε μια «κούρσα» καινοτομίας για την ανάπτυξη αναχαιτιστικών drones για την κατάρριψη των εχθρικών μη επανδρωμένων. Τα αναχαιτιστικά είναι και αυτά φθηνά, κοστίζοντας λίγες χιλιάδες δολάρια το καθένα- ωστόσο η «κούρσα» είναι ασταμάτητη, με τη Ρωσία να αναπτύσσει και αυτή τρόπους να τα υπερνικά.
Ο Ιχόρ Φεντίρκο, διευθύνων σύμβουλος του Ουκρανικού Συμβουλίου Αμυντικής Βιομηχανίας, εκτίμησε πως η Ουκρανία θα μπορούσε να εξάγει όπλα αξίας περίπου 2 δισ. δολαρίων συνολικά αυτό το έτος, χωρίς να συνυπολογίζονται οι κοινές παραγωγές με συμμάχους. Προβλέπει πως, στο καλύτερο σενάριο, οι ετήσιες εξαγωγές αμυντικού υλικού θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι και τα 10 δισ. δολάρια μέσα σε πέντε χρόνια.
Τον Ιανουάριο η Ουκρανία κατασκεύασε 40.000 αναχαιτιστικά drones, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η οποία έχει τονίσει πως δεν θα εξάγονται όπλα που χρειάζεται η ίδια η χώρα για να αμυνθεί. Ο Ζελένσκι είπε πως, με επαρκή χρηματοδότηση, η Ουκρανία μπορεί να αυξήσει την παραγωγή στα 2.000 αναχαιτιστικά ημερησίως, και θα χρειαζόταν μόνο 1.000 για την ίδια, αφήνοντας μεγάλο περιθώριο εξαγωγών.
Ο Ρογκίνσκι της Uforce είπε ότι το Magura έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στον Κόλπο. Η Ουκρανία αρχικά χρησιμοποιούσε θαλάσσια drones για επιθέσεις σε ρωσικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, ωστόσο έχουν εξελιχθεί πολύ: Ο Ρογκίνσκι ανέφερε πως υπάρχει η δυνατότητα να φορτώνονται με αναχαιτιστικά drones για να επιτίθενται σε εχθρικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που πετούν πάνω από τη θάλασσα. Όπως σημείωσε, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούν ήδη το Magura για την αναχαίτιση ρωσικών επιθέσεων με drones εναντίον της Οδηγσσού. Επίσης, είπε ότι σταθμοί με Magura φορτωμένα με αναχαιτιστικά θα μπορούσαν να στηθούν στις ακτές του Κόλπου, λειτουργώντας με λογισμικό που μειώνει πολύ τις ανάγκες για προσωπικό.
Στο παρελθόν ο Ζελένσκι είχε αποδοκιμάσει μια ουκρανο-αμερικανική εταιρεία για πώληση αναχαιτιστικών drones χωρίς την εμπλοκή της κυβέρνησης. Αυτό, είχε πει, έπληξε τη φήμη της Ουκρανίας, επειδή οι στρατιώτες που χρειάζονταν για να εκπαιδεύσουν τους πελάτες στα drones δεν ήταν διαθέσιμοι, και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με την υποστήριξη της κυβέρνησης.
Η Αλίνα Γιαντσένκο, βουλευτής που έχει στενές σχέσεις με την ουκρανική αμυντική βιομηχανία, είπε στο Reuters πως η κυβέρνηση βραδυπορούσε όσον αφορά στο «άνοιγμα» των εξαγωγών όπλων, ενώ παράλληλα οι κατασκευαστές χρειάζονται κεφάλαια για να μεγαλώσουν τις επιχειρήσεις τους. Ακόμη, σημείωσε ότι η κρατική πολιτική όσον αφορά στις εξαγωγές όπλων διαμορφωνόταν ακόμα, κάτι που συνεπάγεται κίνδυνο να χαθεί η ευκαιρία από τον πόλεμο του Ιράν.
Ο Ταράς Τιμότσκο, επικεφαλής του προγράμματος αναχαίτισης drones στο ίδρυμα Come Back Alive, είπε ότι τα συστήματα αυτά απαιτούν ένα μεγάλο εύρος ειδικοτήτων: Εκπαίδευση πιλότων, εμπειρία μάχης και τεχνογνωσία για ασφαλή οπλισμό κεφαλών και επιδιόρθωση τεχνικών προβλημάτων. Επίσης, σημαντική ήταν και η εγκατάσταση και σωστή τοποθέτηση ραντάρ για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση εισερχόμενων drones.
Σε κάθε περίπτωση, εκτίμησε πως για τις χώρες του Κόλπου τα πράγματα θα κινηθούν ταχύτερα σε σχέση με την Ουκρανία, η οποία χρειάστηκε να προχωρήσει μόνη της σε «νέο έδαφος», ενώ παράλληλα πολεμούσε για την επιβίωσή της: «Είμαι βέβαιος πως μέσα σε λίγους μήνες κάποιες χώρες του Κόλπου θα μπορούσαν να σχηματίζουν τις δικές τους μονάδες αναχαίτισης και λίγο αργότερα να αρχίζουν να δείχνουν αποτελέσματα» είπε σχετικά.
